Toelichting over het instellen van hoger beroep door het IMG tegen een uitspraak van de rechtbank Noord-Nederland

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202533 529GaswinningNr. 1263 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BINNENLANDSE ZAKENEN KONINKRIJKSRELATIES Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 28 november 2024In het Wetgevingsoverleg Herstel Groningen op maandag 18 november jl.,heb ik aan uw Kamer toegezegd om voor de tweede termijn van dit debatuw Kamer uitgebreider te informeren over de achtergrond van het recentdoor het IMG ingestelde hoger beroep tegen een uitspraak van derechtbank Noord-Nederland.1 In deze brief ga ik in op de afweging die hetIMG in dit verband gemaakt heeft en hoe dit zich verhoudt tot het ondermijn ambtsvoorganger ingezette beleid om juridificering in de schadeaf-handeling een halt toe te roepen. Als Staatssecretaris kan ik hier nietdieper ingaan op individuele casuïstiek, maar het mag duidelijk zijn dat dekwestie mij aan het hart gaat en ik de situatie die zich nu voordoet zeergraag voorkomen had gezien. Voor een ondernemer die jarenlang heeftgevochten voor zijn zaak en dacht eindelijk verder te kunnen, is nieuweonzekerheid een hard gelag. Ik ben me bewust van de impact die dat heeftop een bedrijf en op de mensen erachter.Op 6 maart 2023 heeft mijn ambtsvoorganger uw Kamer medegedeeld dathet IMG in principe niet langer in hoger beroep zal gaan tegen bewoners.2Het IMG heeft toen ook alle op dat moment lopende hoger beroepeningetrokken. De brief vermeldde verder dat alleen in de uitzonderlijkesituatie dat «de uitspraken bredere consequenties hebben voor deschadeafhandeling en het voorkomen van verschillen tussen bewoners»,het IMG het instellen van een hoger beroep nog zal overwegen. Dezesituatie is nu voor het eerst aan de orde.1IMG in hoger beroep om verschillen in schadeafhandeling te voorkomen (schadedoormijn-bouw.nl)2Kamerstuk 33 529, nr. 1121 kst-33529-1263ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 33 529, nr. 12631 Betekenis van de uitspraakDe uitspraak die het betreft3 is uitzonderlijk en kan grote gevolgen hebbenvoor de bredere schadeafhandeling. De uitspraak bevat namelijkfundamentele overwegingen4 die betrekking hebben op het beoordelings-kader dat het IMG hanteert bij de afhandeling van fysieke schade via eenmaatwerkprocedure. Dit beoordelingskader past het IMG toe in iederemaatwerkbeoordeling en dient om de uniformiteit en voortgang in deschadeafhandeling te waarborgen. De uitspraak van de rechtbankhieromtrent verhoudt zich naar het oordeel van het IMG niet met detoepassing van het beoordelingskader zoals de Afdeling bestuursrecht-spraak van de Raad van State (hierna: de Afdeling) dit in eerdereuitspraken heeft beoordeeld en onderschreven.5Bij instandhouding zou de uitspraak daarmee leiden tot onduidelijkheid eneen precedent scheppen voor toekomstige rechtszaken, wat een wezenlijkrisico vormt voor de uniformiteit en uitvoerbaarheid van de schadeafhan-deling. Als het IMG naar aanleiding daarvan zijn werkwijze zou moetenherzien, zou de schadeafhandeling bij een maatwerkprocedure vrijwelalleen nog gebaseerd kunnen zijn op een individueel deskundigenoordeel,met het risico van willekeur en een toename van onuitlegbare verschillentot gevolg. Het effect hiervan op de uitvoering van de schadeafhandelingkan bovendien verdergaande nadelige gevolgen hebben voor bewoners inhet gehele effectgebied van het IMG, dat meer dan 300.000 adressenbeslaat.De afweging die het IMG heeft gemaakt is er daarmee een tussen debelangen van een individuele gedupeerde enerzijds en het waarborgenvan een uitvoerbare, transparante en gelijke schadeafhandeling voor alleinwoners van het effectgebied anderzijds.De mogelijkheid tot het stellen van prejudiciële vragenIn de hiervoor genoemde Kamerbrief heeft mijn ambtsvoorgangeraangegeven dat het IMG waar mogelijk gebruik maakt van demogelijkheid6 om de rechtbank te verzoeken prejudiciële vragen te stellen,om een hoger beroep te voorkomen. Het is nu echter niet meer mogelijkom prejudiciële vragen te stellen, omdat de rechtbank al een uitspraakheeft gedaan. Het IMG heeft mij laten weten hier tijdens de procedure nietom te hebben gevraagd, omdat daar geen aanleiding voor was. Dat deuiteindelijke uitspraak zo verstrekkend zou zijn, was niet voorzien. Dit ookomdat het onafhankelijk advies van de Stichting Advisering Bestuurs-rechtspraak, dat de rechtbank zelf heeft ingewonnen, de conclusie van hetIMG onderschreef. Nu de uitspraak van de rechtbank er ligt, is een oordeelvan de Afdeling alleen nog te verkrijgen via het ingestelde hoger beroep.Tot slotDe beslissing om een hoger beroep in te stellen kan het IMG alszelfstandig bestuursorgaan eigenstandig nemen. Het IMG heeft dezeafweging dan ook zelfstandig gemaakt. Ik kan het IMG geen aanwijzingengeven over de omgang met individuele zaken. Dit maakt de aard van hetdilemma echter niet anders: ook het kabinet heeft het bredere belang vaneen goede schadeafhandeling voor bewoners in het hele effectgebied inhet oog te houden. Mede op mijn verzoek is er grondig gekeken naar3ECLI:NL:RBNNE:2024:38174Zie rechtsoverweging 9.2.5Onder meer ABRvS 8 juni 2022, ECLI:NL:RVS:2022:1631, r.o. 30–41 en 61–72 en 75–88.6Op grond van artikel 16 van de Tijdelijke wet Groningen.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 33 529, nr. 12632 alternatieven voor het instellen van hoger beroep. Het IMG ziet zichechter, juist in het belang van een gelijke en voortvarende schadeafhan-deling voor alle inwoners van het effectgebied, genoodzaakt om dezestappen te ondernemen.Op de uitkomst van het hoger beroep kan ik niet vooruitlopen. Tenalgemene wil ik benadrukken dat ik het belangrijk vind dat de gedupeerdehierdoor zo min mogelijk wordt benadeeld. Ik heb ook het IMG gevraagdom hier aandacht voor te houden en ga daarnaast in gesprek met het IMGover hoe dit soort situaties in de toekomst kan worden voorkomen.De Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,E. van MarumTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 33 529, nr. 12633