Geannoteerde Agenda Energieraad (formeel) 20 oktober 2025

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202621 501-33Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en EnergieNr. 1161 BRIEF VAN DE MINISTER VAN KLIMAAT EN GROENE GROEI Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 6 oktober 2025Bijgevoegd vindt u de geannoteerde agenda voor de Energieraad van20 oktober 2025 in Luxemburg.De Minister van Klimaat en Groene Groei,S.Th.M. Hermans kst-21501-33-1161ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-33, nr. 11611 Geannoteerde Agenda Energieraad (formeel) 20 oktober 2025Op 20 oktober a.s. vindt in Luxemburg de formele Energieraad plaats. Ophet moment van schrijven is de exacte agenda nog niet bekend enontbreken de stukken die duiding geven aan de inhoud van de discussiesnog. Naar verwachting zal op de agenda staan het bereiken van eenalgemene oriëntatie van de Raad op de REPowerEU-verordening voor deuitfasering van Russisch gas, evenals een beleidsdiscussie over het doorde Europese Commissie aangekondigde Elektrificatie Actieplan. Ook staateen uitwisseling over de energiesituatie in Oekraïne en Moldavië op deagenda.REPowerEU-verordeningOp 17 juni heeft de Europese Commissie (hierna: Commissie) eenwetgevingsvoorstel gepresenteerd voor het beëindigen van de invoer vanRussisch gas en olie tegen eind 2027. Het voorstel geeft aan langs welkeweg de Commissie wil komen tot een volledige, snelle en permanenteuitfasering van Russisch gas en olie uit het energiesysteem van de Unie.Het voorstel voorziet daartoe in een stapsgewijs verbod op de invoer vangas dat afkomstig is uit Rusland of (in)direct uit Rusland wordt ingevoerd.Daarnaast presenteert het voorstel een verplichting voor lidstaten omnationale diversificatieplannen op te stellen voor de geleidelijkestopzetting van de invoer van Russisch gas en olie.De Kamer is op 11 juli jl. over de Nederlandse appreciatie van hetCommissievoorstel geïnformeerd waarbij is aangegeven dat het kabinethet voorstel ondersteunt.1 In de afgelopen periode is onderhandeld overhet voorstel, wat heeft geleid tot een aantal aanpassingen. Onder andereop aandringen van Nederland is ten behoeve van de uitvoerbaarheid vande verordening beter aansluiting gezocht bij de terminologie van dedouanewetgeving. Ook is aangepast dat importeurs van gas geenvoorafgaande toestemming meer hoeven aan te vragen indien zij dat gasimporteren vanuit gasproducerende landen waarvan het zeker is dat diezelf geen gas uit Rusland (kunnen) importeren, dan wel strikte maatre-gelen hebben genomen om dat tegen te gaan. Dit komt tegemoet aan hetbeperken van de administratieve lasten voor bedrijven. Er zijn echter nogwel vragen of deze voorafgaande toestemming en de tijd die daarvoorbeschikbaar is (vijf werkdagen) niet in de weg staat van met namespotLNG inkopen. De Commissie is gevraagd om op dit punt met nadereinformatie te komen. Een andere aanpassing is dat lidstaten ervoormogen kiezen om de uitvoering van de verordening geheel of gedeeltelijkbij een andere instantie te beleggen dan de Douane. Dit speelt mogelijkook in Nederland en vooruitlopend op de vaststelling en inwerkingtredingvan de verordening wordt in nauwe samenspraak met de Douane bezienhoe invulling kan worden gegeven aan de verordening.Mogelijk ontstaat er tijdens de Energieraad nog discussie op twee puntendie door sommige lidstaten zijn opgebracht maar niet door het voorzitter-schap zijn overgenomen. Ten eerste pleiten sommige lidstaten voorbepalingen om Europese bedrijven schadeloos te stellen bij eventuelesuccesvolle claims vanuit de Russische Federatie omtrent het nietnakomen van contractuele afspraken. Het Nederlandse kabinet vindt nietdat de EU garant moet staan bij eventuele claims. Ook wordt door eenaantal lidstaten gepleit voor een «sunset»-clausule om het importverbodop Russisch gas later te heroverwegen. Het Nederlandse kabinet vindt eendergelijke clausule onnodig en een onwenselijk signaal.1Kamerstukken II 2024/25, 22 112, nr. 4106.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-33, nr. 11612 Het voorzitterschap streeft ernaar om tijdens de Energieraad eenalgemene oriëntatie te bereiken en daarna de onderhandelingen met hetEuropees Parlement snel te starten om tot een definitieve tekst te komen.In het parlement is er brede steun voor hetgeen met de verordening wordtbeoogd.Inmiddels heeft de Commissie op 19 september jl. haar voorstel voor een19e sanctiepakket uitgebracht. Onderdeel van dit pakket is dat de importvan LNG uit de Russische Federatie onder de sancties komt te vallen.Anders dan de REPowerEU-verordening, die een permanent verbod op deimport van Russisch gas (LNG en gas dat via pijpleidingen wordtaangevoerd) voorziet, hebben deze punitieve sancties per definitie eentijdelijk karakter. Het Nederlandse kabinet steunt de inzet van hetsanctiepakket. Besluitvorming over het 19e sanctiepakket moet plaats-vinden op basis van unanimiteit, terwijl het bereiken van een algemeneoriëntatie van de raad op de REPowerEU-verordening en de uiteindelijkebesluitvorming plaatsvindt op basis van gekwalificeerde meerderheid.Voor het Nederlandse kabinet is het van belang dat de ambitie, coherentieen effectiviteit van de verschillende pakketten maatregelen die voorzien inde uitfasering van Russische energie uit de EU in onderlinge samenhangovereind blijft.Electrification Action PlanDe Commissie heeft aangekondigd een Elektrificatie Actieplan tepubliceren in het eerste kwartaal van 2026. Elektriciteit zal in het toekom-stige energiesysteem de belangrijkste energiedrager worden. Echter,elektrificatie stagneert, waardoor de voortgang van decarbonisatie wordtbelemmerd. De belangrijkste barrières die leiden tot deze stagnatie zijnonduidelijke beleidskaders, hoge investeringskosten, hoge en onzekereelektriciteitskosten, netcongestie, beperkte beloning voor flexibiliteit envraagsturing, onvolledig technologieaanbod (met name voor industriepro-cessen met hoge temperaturen) en een tekort aan kennis en gedeeldestandaarden.De Commissie wil met het actieplan barrières wegnemen die de elektrifi-catie in de EU belemmeren, zowel aan de aanbod- als de vraagzijde, metgerichte maatregelen voor verschillende sectoren. Het plan moet zichvolgens de Commissie richten op het verbeteren van de randvoorwaardenvoor elektrificatie zoals flexibiliteit, infrastructuur, prijssignalen eninnovatie.Het kabinet onderschrijft het belang van elektrificatie als een efficiënte entoekomstbestendige route naar verduurzaming. Het kabinet zet hierbij inop het creëren van de juiste randvoorwaarden voor elektrificatie, zoalsrecent uiteengezet in de Actieagenda Elektrificatie Industrie.2 Om hetpotentieel voor elektrificatie te ontsluiten, richt het kabinet zich op vierpijlers: (1) consistent beleid, (2) de juiste financiële prikkels, (3) innovatieen kennis en (4) flexibiliteit. Een concreet voorbeeld is de verkenning van«Contracts for Difference» aan de vraagzijde (een contract dat het verschiltussen marktprijs en afgesproken referentieprijs afdekt voor de afnemer)om elektriciteitskosten voorspelbaarder te maken en de investeringsze-kerheid voor industriële elektrificatie te vergroten.32Actieagenda Elektrificatie Industrie (september 2025).3Zie ook: Contracts for difference voor elektrificatie van de Nederlandse industrie | Rapport |Rijksoverheid.nl. De eerste resultaten van het onderzoek van E-bridge & Guidehouse laten ziendat een vraag-CfD het versnellen van industriële elektrificatie mogelijk goed ondersteunt.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-33, nr. 11613 Nederland zal de Commissie vragen om lidstaten te ondersteunen bij hetaanpakken van netcongestie, het verkorten van de wachtlijsten voornieuwe transportcapaciteit en het stimuleren van flexibiliteit, opslag envraagsturing. Nederland zal daarnaast pleiten voor vereenvoudiging enhet stroomlijnen van vergunningsprocedures en het belang vanvoldoende interconnecties en intensievere samenwerking en coördinatietussen lidstaten benadrukken. Nederland zal de Commissie oproepen omin het staatssteunkader meer ruimte te bieden voor nationale stimuleringvan investeringen in elektrificatie. Ook zal Nederland de Commissievragen om een geharmoniseerde Europese aanpak van de hoge netta-rieven om elektrificatie te bevorderen en een Europees gelijk speelveld tefaciliteren.Energiesituatie Oekraïne en MoldaviëNederland verwelkomt de uitwisseling over de energiesituatie in Oekraïneen Moldavië, in het licht van de aanhoudende en geïntensiveerdeaanvallen van Rusland op de Oekraïense energievoorziening en deverkiezingen in Moldavië. Nederland is zich bewust van de dringendeenergiebehoeften in Oekraïne en Moldavië en zal tijdens de Energieraadsteun uitspreken voor hulp aan beide kandidaatlidstaten.Met betrekking tot de situatie in Oekraïne zal Nederland specifiekwaardering uitspreken voor alle inspanningen van de EU, haar lidstatenen G7+-partners om Oekraïne te ondersteunen bij een gecoördineerdeaanpak van dringende behoeften, zoals gasleveringen. Ook is er oog voorlangetermijnmaatregelen, zoals noodzakelijke EU-hervormingen in deenergiesector. Nederland is zeer onder de indruk van de toewijding van deOekraïense regering om het Oekraïneplan af te ronden en het IntegraalNationaal Energie- en Klimaatplan (INEK) tijdig bij de EuropeseCommissie in te dienen. Nederland verwelkomt de stappen die Oekraïnezet in de richting van volledige integratie van de Europese energiemarkt.Nederland zal zich blijven inzetten voor de acute noden in Oekraïne.4Tijdens de Ukraine Recovery Conference van 16 juli jl. heeft de Ministervan Buitenlandse Zaken namens het kabinet verdere steun toegezegd aande Oekraïense energiesector. Concreet zijn de resterende donaties voor2025 t.w.v. EUR 52 mln. toegewezen aan o.a. in-kind energiesteun (EUR 20mln.) en aan algemene energiesteun via de EBRD (EUR 15 mln.).Met betrekking tot de situatie in Moldavië zal Nederland steun uitsprekenen de Commissie bedanken voor haar inzet middels het Civil ProtectionMechanism en elektriciteitsexport via Roemenië. Moldavië kampt metaanhoudende energieonzekerheid vanwege de grote afhankelijkheid vanimport, en van elektriciteit uit de elektriciteitscentrale van de afgescheidenregio Transnistrië. Hoewel er aanzienlijke inspanningen zijn en nog steedsworden geleverd om de Moldavische energiebronnen te diversifiëren ende veerkracht te verbeteren, vragen deze om extra steun. Deze inspan-ningen omvatten de bouw van nieuwe infrastructuur, de integratie metEuropese energiemarkten en de ontwikkeling van binnenlandse capaciteitvoor hernieuwbare energie, en worden ondersteund door de EU en deEBRD.4De Oekraïense vraag naar gas voor komende winter blijft aanwezig: begin augustus 2025 bevatde ondergrondse gasopslagfaciliteiten van Oekraïne ongeveer 10 bcm, goed voor ongeveer32% van de totale capaciteit. Dit niveau is 9% lager dan in dezelfde periode in 2024 en hetlaagste niveau in ten minste 11 jaar.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-33, nr. 11614