Reactie op verzoek commissie over een burgerbrief inzake weigering van contante betalingen bij Belastingdienst

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202531 066BelastingdienstNr. 1503 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 22 mei 2025In uw brief van 10 april 2025 vraagt u om een reactie op het verzoekschriftvan E. van der H. te B. (hierna: verzoeker). Verzoeker is het er niet meeeens dat ze haar belastingaanslagen niet contant kan betalen bij deBelastingdienst. De Belastingdienst is niet verplicht om contantebetalingen te accepteren. Ik zie geen aanleiding om voor verzoeker eenuitzondering te maken. Dit licht ik hierna toe.AanleidingVerzoeker geeft aan dat ze na corona met haar werkzaamheden alsthuiskapper veel contant geld ontvangt. Daarom heeft verzoeker deBelastingdienst in 2022 gevraagd om de door haar verschuldigdeomzetbelasting, inkomstenbelasting en premie volksverzekeringencontant te mogen betalen. De Belastingdienst heeft dit in eerste instantieniet toegestaan, maar na een klachtenprocedure heeft de belastingdeur-waarder de contante betalingen uit coulance geaccepteerd. Ook in 2023 en2024 heeft de Belastingdienst bij verzoeker kenbaar gemaakt dat contantebetalingen niet mogelijk waren. Na herhaaldelijke klachtenprocedures zijnde contante betalingen toch door de belastingdeurwaarder geaccepteerd.De Belastingdienst heeft verzoeker meegedeeld dat ze met ingang van2025 haar belastingschulden niet meer contant kan betalen. Hierop heeftverzoeker opnieuw een klacht bij de Belastingdienst ingediend en zichtevens tot uw commissie gewend.Belang van contant geldVerzoeker geeft aan dat de Minister van Financiën pleit voor contantebetalingen in Nederland. Het is inderdaad van groot belang dat contantgeld aan de toonbank breed geaccepteerd wordt. Veel mensen zijnafhankelijk van het gebruik van contant geld, omdat zij moeite hebbenmet elektronische vormen van betalen. Daarnaast is er een groep mensendie liever contant betaalt of de mogelijkheid wil hebben om dat te doen. kst-31066-1503ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 066, nr. 15031 Verder is contant geld de belangrijkste terugvaloptie bij verstoringen inhet elektronische toonbankbetalingsverkeer.1 Ook uw Kamer heeft latenblijken belang te hechten aan de acceptatie van contant geld, onder meerdoor het aannemen van het amendement-Dijk/Flach over een acceptatie-plicht voor contant geld bij kleine betalingen en de motie-Flach/Dijk overonderzoeken hoe ook publiekrechtelijke instellingen onder de acceptatie-plicht kunnen gaan vallen.2Geen acceptatieplicht contant geld voor de BelastingdienstDe Belastingdienst is echter niet verplicht om contant geld aan te nemen.De Algemene wet bestuursrecht (Awb) bepaalt dat betaling aan eenbestuursorgaan plaatsvindt door storting of bijschrijving op de bankre-kening van dat bestuursorgaan (artikel 4:89, eerste lid, Awb). Hierbij staattoegelicht dat aan dergelijke betalingen de minste kosten zijn verbondenen dat zij het minste risico van misbruik op leveren.3 Deze hoofdregel isook ingegeven door het feit dat bestuursorganen vaak zeer grote aantallenbetalingen moeten ontvangen. Het inrichten van loketten voor contantebetaling kan voor aanzienlijke aanvullende kosten zorgen, die eenefficiënte inning in de weg staan.4De Awb kent hierop een uitzondering. Het bestuursorgaan kan betaling ineen andere vorm ontvangen of verrichten indien girale betaling naar hetoordeel van het bestuursorgaan bezwaarlijk is (artikel 4:90, eerste lid,Awb). Op deze manier kan het bestuursorgaan tegemoet komen aanpersonen voor wie middelen van girale betaling niet eenvoudig toegan-kelijk zijn of in situaties waarin de overheid om invorderingsproblemen tevoorkomen terstond betaling verlangt, bijvoorbeeld bij verkoop van eenauto of woning. Het is belangrijk dat bestuursorganen op grond van ditartikel contant geld accepteren voor betalingen die meteen aan de baliemoeten worden gedaan, bijvoorbeeld bij de aanvraag van een paspoort.5Voor de Belastingdienst geldt niet dat betalingen meteen aan de baliemoeten worden gedaan. De Instructie Invordering en Belastingdeur-waarders (onderdeel 10.2) stelt dat alleen bij deurwaardershandelingen,zoals het uitbrengen van een hernieuwd bevel tot betaling, een belasting-schuldige contant kan betalen aan de belastingdeurwaarder. De belasting-deurwaarder moet hiervoor een kwitantie afgeven. De instructie licht nietnader toe in welke gevallen een belastingdeurwaarder contact geld kanaccepteren.In de situatie van verzoeker gaat het om vaak hoge bedragen aanbelastingen. De belastingdeurwaarder moet vervolgens de contantebetalingen die verzoeker aan heeft hem betaald, zelf afstorten bij eengeldautomaat in de plaatselijke supermarkt en overmaken op de rekeningvan de Belastingdienst. Hiervoor betaalt de Belastingdienst transactie-kosten, die normaliter voor rekening van de verzoeker zijn.Vanwege de administratieve verwerkingstijd binnen de Belastingdienstzouden de contante betalingen daarnaast kunnen leiden tot naheffings-aanslagen, aanmaningen en boetes die de Belastingdienst vervolgenshandmatig moet verminderen. Dit is een onnodige administratieve lastvoor de Belastingdienst. Verzoeker betaalt daarentegen de motorrijtuigbe-1Zie ook Kamerstuk 36 228, nr. 24 en Kamerstuk 36 711, nr. 3.2Kamerstuk 36 228, nr. 19; Kamerstuk 32 545, nr. 216.3Kamerstuk 29 702, nr. 3, p. 37.4Het Europees recht staat niet in de weg aan zo’n uitzondering op verplichte acceptatie. Zie HvJEU 26 januari 2021, ECLI:EU:C:2021:63, r.o. 74 (Hessischer Rundfunk).5Zie ook Kamerstuk 27 863, nr. 82.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 066, nr. 15032 lasting via haar bankrekening en ook de belastingteruggave stort deBelastingdienst op haar bankrekening.WitwassenVerzoeker geeft aan dat zij bij haar online bank geen geld kan storten. Ookverbaast het haar dat ze haar belastingen niet contant kan betalen terwijlde overheid witwassen in haar vakgebied wil tegengaan.Het staat banken nu nog vrij om wel of geen stortdiensten aan te bieden.Het voorstel voor de Wet chartaal betalingsverkeer verplicht grote enmiddelgrote banken om het storten van biljetten aan hun klanten aan tebieden. Dit wetsvoorstel reguleert ook de maximale tarieven die bankendaarvoor mogen rekenen.6 Verzoeker kan een rekening openen bij eenbank die wel stortdiensten aanbiedt.7Contant geld wordt door de meeste mensen gebruikt voor legitiemedoeleinden, maar kent ook relatief hoge risico’s op witwassen enterrorismefinanciering. Het voorstel voor de Wet plan van aanpakwitwassen bevat een verbod voor handelaren in goederen om transactiesvanaf € 3.000 in contanten te verrichten.8 De anti-witwasregelgevingverplicht veel instanties om bij grote contante betalingen onderzoek tedoen naar de herkomst van het geld, om witwassen tegen te gaan. Zoalsaangegeven gaat het in de situatie van verzoeker vaak om hoge bedragen.Het verhoogde risico op witwassen kan in dit geval ook een overwegingzijn in de keuze om contant geld niet te accepteren.Contant betalen gemeentelijke belastingenIn het verzoekschrift geeft verzoeker aan dat het mogelijk is om degemeentelijke belastingen contant te betalen. In de gemeente waarverzoeker woont, is het mogelijk om contant te betalen. Op de websitestaat wel aangegeven dat de gemeente voorzichtig en terughoudendomgaat met het aannemen van contant geld, omdat het een bewerkelijkemanier van betalen is en giraal betalen veiliger is voor de belasting-schuldige én voor de medewerkers van de gemeente.Andere bedrijvenVerzoeker geeft aan dat ze bewijs gaat verzamelen dat daadwerkelijkcontant betaald kan worden bij de Belastingdienst zonder schuld ofandere betaalverplichtingen. Verzoeker geeft aan dat meerdere bedrijvencontant bij de Belastingdienst mogen betalen. Deze bedrijven noemt zijniet nader in haar verzoekschrift.De Belastingdienst kan ook op basis van haar geheimhoudingsplicht nietingaan op de situatie van andere individuele belastingplichtigen (artikel 67van de Algemene wet inzake rijksbelastingen). Zoals hiervoor is aange-geven kunnen belastingdeurwaarders een uitzondering maken voor hetaccepteren van contante betalingen. In de situatie van verzoeker is eengirale betaling echter niet bezwaarlijk. Verzoeker heeft een bankrekening,dus zij kan de verschuldigde belasting overschrijven zoals ze ook demotorrijtuigenbelasting betaalt. Ze kan via een bank die dit aanbiedt, hetbedrag zelf storten en overmaken op de bankrekening van deBelastingdienst.6Kamerstuk 36 711.7Op dit moment zijn dat ABN AMRO, ASN Bank, ING, Rabobank, Regiobank en SNS Bank.8Kamerstuk 36 228.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 066, nr. 15033 De belastingdeurwaarder heeft in het verleden uit coulance contantebetalingen van verzoeker aangenomen. Bij deze contante betalingen heeftde Belastingdienst meerdere malen aangegeven dat het niet langermogelijk is om dit te accepteren. Mocht verzoeker hieraan vertrouwenontlenen dan heeft de Belastingdienst de afspraak tijdig opgezegd.Tot slotContant geld moet aan de toonbank breed worden geaccepteerd. In desituatie van verzoeker gaat het echter om grote bedragen aan deBelastingdienst. Voor verzoeker is het relatief eenvoudig om die giraal tevoldoen. Aan de andere kant is het voor de belastingdeurwaarder in ditgeval bezwaarlijk om contant geld te accepteren, en zou dit voor hogetransactiekosten zorgen. De Belastingdienst kan er daarom voor kiezenom verzoeker niet toe te staan om met contant geld te betalen.Alles overwegende geeft het verzoek aan uw Commissie mij geenaanleiding om aan de Belastingdienst te vragen om de contantebetalingen van verzoeker nog langer te accepteren. De Belastingdienstheeft uit coulance gehandeld en heeft (tot op heden) geen verplichting omcontante betalingen te accepteren.De Staatssecretaris van Financiën,T. van OostenbruggenTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 066, nr. 15034