Verslag informele Energieraad van 15 en 16 april 2024

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2023–202421 501-33Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en EnergieNr. 1066 BRIEF VAN DE MINISTER VOOR KLIMAAT EN ENERGIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 2 mei 2024Bijgevoegd vindt u het verslag van de informele Energieraad van 15 en16 april.De Minister voor Klimaat en Energie,R.A.A. Jetten kst-21501-33-1066ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 21 501-33, nr. 10661 Verslag informele Energieraad 15/16 april 2024 Op 15 en 16 april vond in Brussel de informele Energieraad plaats. Onderleiding van het Belgisch voorzitterschap stond de informele Energieraadvolledig in het teken van energie-infrastructuur, met daarin een focus opelektriciteitsnetwerken. De informele Raad diende als voorbereiding op deformele Energieraad van 30 mei aanstaande waar de Raadsconclusies vanhet Belgisch voorzitterschap voorgelegd worden. Nederland heeft eerdereen tweetal papers uitgebracht over harmonisatie van nettarieven en, insamenwerking met de netbeheerders, over energie-infrastructuur1. Tevensis tijdens deze informele Energieraad een Solar Charter ondertekend door22 lidstaten en is een Memorandum Of Understanding (MoU) metNoorwegen ondertekend die grensoverschrijdende handel in CO2mogelijk maakt.Beleidsdebatten energie-infrastructuurHet voorzitterschap diepte het thema energie-infrastructuur uit aan dehand van verschillende sessies waarin werd gesproken over de noodzaaktot betere coördinatie en integratie van de energie-infrastructuur, de wijzewaarop grensoverschrijdende investeringen gefinancierd kunnen wordenen de rol van standaardisatie en versnelde vergunningverlening omnieuwe projecten van de grond te krijgen. Het voorzitterschap had tevensde koepelorganisatie van toezichthouders ACER en de koepel vantransmissienetbeheerders (ENTSO-E) uitgenodigd om hun expertise tedelen tijdens de sessies.Het merendeel van de lidstaten vindt dat verbeterde interconnectie tussenlidstaten een belangrijk speerpunt voor de nieuwe Europese Commissiemoet worden. Er zijn aanzienlijke aanpassingen nodig aan de Europeseelektriciteits-infrastructuur om een klimaat-neutraal energiesysteemmogelijk te maken. Een verbeterde interconnectie tussen lidstaten zorgtervoor dat grote volumes aan duurzame energie uitgewisseld kunnenworden, wat tevens zal zorgen voor lagere prijzen voor industrie enconsument.Uit de discussie kwam naar voren dat belemmeringen voor de uitrol vannieuwe infrastructuur geadresseerd moeten worden. Met betrekking totde schaalvergroting en het opvoeren van het tempo van de uitrol vanenergie-infrastructuur heeft Nederland aangegeven dat vergunningproce-dures gestroomlijnd moeten worden en dat standaardisatie kostenvoor-delen met zich meebrengt. Tevens heeft Nederland aangegeven dat bij devergunningverlening voor energieprojecten ook voldoende oog moetblijven voor natuur- en milieubescherming. Nederland heeft, conform dewens van de Tweede Kamer, opgeroepen tot het opstellen van eenuitvoeringsagenda die bovenstaande knelpunten kan adresseren.De meeste lidstaten constateerden, net als Nederland, dat vergunningpro-cedures versneld moeten worden en dat gezamenlijke standaarden tussenlidstaten voor een gelijk speelveld moeten zorgen. Daarnaast gaven veellidstaten aan dat de beschikbaarheid van publieke en private financieringvergroot moet worden. Daarbij dient de te ontwikkelen infrastructuur ookweerbaar te zijn tegen externe dreigingen.Tijdens de verschillende beleidsdebatten werd duidelijk dat veel lidstatendezelfde problematiek en knelpunten constateren als Nederland.Nederland heeft gepleit voor een Europees kader voor kostendelingtussen lidstaten voor de aanleg offshore infrastructuur. Dit punt kreeg1Kamerstuk 21 501-33, nr. 1060Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 21 501-33, nr. 10662 steun van een aantal lidstaten. Daarnaast werd door andere lidstaten deexpliciete oproep gedaan om objectieve criteria vast te stellen voorkostendeling. Daarnaast heeft Nederland de wens uitgesproken richtingde Commissie en ACER om de methodologie voor het vaststellen vannetwerktarieven te harmoniseren ter bevordering van het gelijke speelveldtussen lidstaten.Het Belgisch voorzitterschap heeft de wens uitgesproken om de Raads-conclusies voor de formele Energieraad van 30 mei tot enkel infra-structuur voor elektriciteit te willen beperken. Nederland heeft aange-geven ook waarde te hechten aan de verbetering van waterstofinfra-structuur en pleit voor een goede gezamenlijke planning voor verschil-lende energiedragers en infrastructuur voor elektriciteit, waterstof en gas.Een versterkte coördinatie vanuit de EU tussen lidstaten, transmissionsystem operators (TSO’s), distribution system operators (DSO’s) en lokaleoverheden is daarbij noodzakelijk. Ook een gemeenschappelijk plannings-instrument kan daarbij een belangrijke rol spelen.Ondertekening MoU’s en solar charterEn marge van de informele Energieraad heeft Nederland met Noorwegeneen MoU getekend ten behoeve van grensoverschrijdende CO2 ex- enimport. Naast Nederland, hebben ook België, Denemarken en Zweden eendergelijk MoU met Noorwegen getekend.Tevens hebben 22 lidstaten, waaronder Nederland, de zogenaamde SolarCharter ondertekend. In de Solar Charter staan diverse maatregelen die deEuropese zon-pv sector moeten helpen aan een verbeterde concurrentie-positie met de mondiale markt en een versterkte waardeketen. Het zijngrotendeels maatregelen waar aan gewerkt wordt zoals weerbaarheids-en duurzaamheidsvoorwaarden in aanbestedingsprocedures en veilingen,betere toepassing van de Buitenlandse Subsidies Verordening die hetmogelijk maakt «tegenmaatregelen» te treffen tegen oneerlijke concur-rentie op de interne markt. Nederland ondersteunt de oproep en zet zelfook al actief in op de ontwikkeling van innovatieve en next-gen circulairezon-pv maakindustrie in de EU. De maatregelen in de Solar Charterondersteunen deze ambitie.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 21 501-33, nr. 10663