Reactie op verzoek commissie over de gang van zaken rondom de budgettaire derving als gevolg van de aanpassingen aan ETS2

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202632 813Kabinetsaanpak KlimaatbeleidNr. 1547 BRIEF VAN DE MINISTERS VAN FINANCIËN EN VAN KLIMAAT ENGROENE GROEI Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 15 december 2025Conform het verzoek van uw Kamer uit de procedurevergadering van devaste commissie voor Financiën op 4 december 2025, informeert hetkabinet uw Kamer middels deze brief over de gang van zaken rondom debudgettaire derving als gevolg van de aanpassingen aan ETS2. Daarnaastgaat het kabinet in deze brief in op de vraag van uw Kamer waarom deverwachte inkomsten worden beschouwd als algemene inkomsten en nietworden ingezet voor lastenverlichting of vergroening.Verwerking inkomstenDe introductie van ETS2 is onderdeel van het Europese Fit-for-55 pakketen heeft als doel om de CO2-emissies van fossiele brandstoffen in deniet-ETS1 sectoren te beprijzen (de gebouwde omgeving, wegvervoer enoverige sectoren). In het oorspronkelijke voorstel van de EuropeseCommissie zou ETS2 per 2027 worden ingevoerd, waarbij het aantal teveilen emissierechten jaarlijks daalt tot nul in 2044. De verplichting omemissierechten in te leveren ligt bij brandstofleveranciers. De opbrengstenworden deels gebruikt om op Europees niveau het Social Climate Fund tefinancieren. Het restant wordt over de lidstaten verdeeld. Daarnaastontvangen lidstaten de opbrengsten uit de veiling van rechten diesamenhangen met een eventuele nationale opt-in. Deze middelen gaan inNederland naar de algemene middelen. De ETS-richtlijn schrijft voor datde opbrengsten of een equivalent daarvan door de lidstaten moetenworden uitgeven aan klimaat en energie gerelateerde doelen inclusiefsociale maatregelen. Nederland geeft hier al uitvoering aan, omdatNederland reeds hogere uitgaven voor de verduurzaming van debetrokken sectoren heeft dan de ETS2-ontvangsten. Het grootste deel vande ETS2-middelen die Nederland ontvangt op basis van de richtlijn en deopt-in zijn tijdens de kabinetsformatie van 2024 verwerkt in het budget-taire basispad en zijn bij de formatie dan ook ingezet. In het voorjaar vandit jaar heeft het kabinet daarnaast besloten om ook de glastuinbouwonder ETS2 te laten vallen via de opt-in. Dit leidt tot additionele inkomsten kst-32813-1547ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 813, nr. 15471 die in de Miljoenennota 2026 zijn gebruikt om het afschaffen van deCO2-heffing glastuinbouw per 2027 te dekken. Het restant is gereserveerdten behoeve van compensatie en ondersteunende maatregelen voor deglastuinbouwsector.Uitstel ETS2Op 10 december is er een voorlopig triloogakkoord bereikt op deherziening van de Europese Klimaatwet. Onderdeel daarvan is het uitstelvan onder andere de inleverplicht en de veilingen onder ETS2 met eenjaar. Dit is in lijn met het compromis dat is bereikt in de EuropeseMilieuraad van 4 november waarover uw Kamer is geïnformeerd via eenverslag op 24 november (Kamerstuk 21 501-08, nr. 1013). Dit is daarmeeverzonden voor de afronding van de plenaire behandeling van hetBelastingplan 2026 in de Tweede Kamer. In aanvulling hierop heeft hetkabinet in de brief over de aangenomen amendementen op het Belas-tingplan 20261, uw Kamer gewezen op de potentiële budgettaire gevolgenvan het uitstel van ETS2. Met deze twee brieven heeft het kabinet uwKamer zo snel en volledig mogelijk willen informeren over de potentiëlegevolgen. Het kabinet erkent tegelijkertijd dat een aparte brief bij naderinzien beter was geweest en neemt uw Kamer met deze brief graag nadermee in de context en budgettaire gevolgen van het triloogakkoord opETS2.In de tabel hieronder wordt een inschatting gegeven van de verwachttebudgettaire impact van het uitstel met daarbij een toelichting. Dezebedragen zijn een eerste indicatie op basis van het triloogakkoord van10 december jongstleden. Parallel aan het uitstel heeft de Commissie nogenkele voorstellen gedaan die de werking van ETS-2 beïnvloeden, ziedaarover toelichting onderaan de brief. De genoemde bedragen zijndaarom een eerste indicatie en niet definitief. Het kabinet volgt deontwikkelingen nauwgezet en zal uw Kamer richting de voorjaarsbesluit-vorming verder informeren. De potentiële budgettaire gevolgen van debeleidswijzigingen in ETS2 worden meegenomen in de voorjaarsbesluit-vorming en daarmee integraal gewogen.Tabel 1. Potentiële budgettaire gevolgen, in miljoen euroStanden in mln. euro (+ is saldoverbeterend)202720282029203020312032struc.Budgettaire gevolgen jaar uitstel ETS2– 4.1039083282021– 3270 ToelichtingHet uitstel van ETS2 zoals overeengekomen bij de herziening van deEuropese Klimaatwet betekent naar verwachting dat de inleverplichten de veilingen niet in 2027 maar in 2028 van start gaan. Het laatstejaar waarin er rechten worden uitgegeven blijft 2043 (waardoor ervanaf 2044 geen rechten meer zijn). Daarmee valt er een trede inafbouwpad weg. Het zogenaamde frontloaden vindt nu plaats in2028 met als doel een soepele inwerkingtreding door meer liquiditeitin het startjaar te verschaffen middels de veiling van 30% extrarechten. Dit leidt in 2028 tot een meeropbrengst, omdat in hetbasispad de frontloading in 2027 plaatsvond. Deze extra rechten in2028 worden geleend uit de jaren 2030–2032. Voorheen was dit2029–2031. De verschuiving van de leenperiode leidt tot eenmeevaller in 2029 en een tegenvaller in 2032.Overige voorstellen ETS-21Kamerstukken II 2025–2026, 36 812, nr. 113Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 813, nr. 15472 Zoals eerder genoemd is er in Europees verband besloten tot uitstel vanETS2. Daarbij zijn ook een aantal andere aanpassingen in het ETS2aangekondigd, die ook van invloed zijn op de middelen die Nederlandontvangt. Het kabinet neemt uw Kamer hier graag in mee.Op 21 oktober heeft de Europese Commissie een aantal voorstellenaangekondigd in reactie op een Tsjechisch non-paper dat is medeonder-tekend door Nederland en 16 andere lidstaten. Op 27 november en8 december jongstleden heeft de Europese Commissie twee voorstellengepubliceerd om hier invulling aan te geven, namelijk een aanpassing vanBesluit 2015/18142 (het MSR-besluit) en Verordening 2023/28303 (deVeilingsverordening). Deze voorstellen zijn gericht op het vergroten vande stabiliteit en voorspelbaarheid van de ETS2 prijs, voornamelijk doorhet vervroegen van de veilingen, het versterken van het prijsbeheersings-mechanisme, het minder abrupt maken van injecties uit de Marktstabili-teitsreserve en het vergroten van de liquiditeit in de Marktstabiliteitsre-serve.De onderhandelingen hierover lopen momenteel nog. Uw Kamer zal injanuari nader worden geïnformeerd over deze voorstellen en hetkabinetsstandpunt daarbij.De Minister van Financiën,E. HeinenDe Minister van Klimaat en Groene Groei,S.Th.M. Hermans2https://climate.ec.europa.eu/news-other-reads/news/commission-proposes-targeted-adjustments-market-stability-reserve-decision-support-smoother-start-2025-11-27_en3https://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/have-your-say/initiatives/15472-EU-emissions-trading-system-ETS2-early-auctioning-of-allowances_enTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 813, nr. 15473