Antwoorden op vragen commissie van de V-100 over de Tegemoetkoming Energiekosten energie-intensief m.b.t. TEK

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2023–202432 637BedrijfslevenbeleidNr. 649 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 22 juli 2024Op maandag 27 mei jl. organiseerde de commissie voor de Rijksuitgavenin de Tweede Kamer het evenement V-100. Daarin zijn een aantal vragengesteld (kenmerk 2024Z09450/2024D22250) aan mijn voorganger, deMinister van Economische Zaken en Klimaat. In deze brief ga ik hierop in.De Minister van Economische Zaken,D.S. Beljaarts kst-32637-649ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 32 637, nr. 6491 1.Waarom wilde u het MKB met de TEK-regeling ondersteunen? Welkeargumenten wogen daarbij mee?AntwoordDe TEK was een tijdelijke regeling gericht op het energie-intensieve mkbdat geconfronteerd werd met stijgende energieprijzen als gevolg van deoorlog in Oekraïne. Met de TEK heeft de overheid beoogd tijdelijk een deelvan de gestegen energiekosten van het energie-intensieve mkb over tenemen.2Hoe omschrijft u de toegevoegde waarde van het MKB? Welk beeld heeftu van het MKB?AntwoordHet mkb heeft een grote toegevoegde waarde voor de Nederlandseeconomie. Mkb’ers zijn verantwoordelijk voor een belangrijk deel van dewerkgelegenheid in ons land en essentieel voor onze economie en onsverdienvermogen.3Op welke manier heeft u de input van het MKB verwerkt bij het opstellenvan de TEK-regeling? Hoe heeft u berekend hoeveel budget er voor deregeling moest worden gereserveerd?AntwoordConform de motie van de heer Van Haga (Kamerstuk 36 200, nr. 134), is ergesproken met verschillende brancheverenigingen. Mijn ministerie heeft,samen met RVO, VNO-NCW en MKB-Nederland een aantal bijeenkomstengeorganiseerd waar de branches zijn geïnformeerd over de werking vande regeling en het aanvraagproces.Op basis van onder meer gegevens van het CBS is een inschattinggemaakt van het aantal bedrijven dat gebruik zou kunnen maken van deTEK. Ook is bij de berekeningen uitgegaan van de op dat momentgeldende verwachting dat de energieprijzen zouden stijgen. Dit heeft ertoegeleid dat aanvankelijk voor de TEK een bedrag was voorzien van tussen€ 1,6–3,2 mld. En bij de opening van de TEK werd rekening gehouden metongeveer 57.000 aanvragen.4Hoe kan het dat er voor de TEK-regeling 1,4 miljard euro werd gereser-veerd, maar slechts 156 miljoen euro werd uitgekeerd en uiteindelijk100 miljoen euro wordt teruggevorderd?AntwoordDit heeft te maken met het aantal TEK aanvragen (q) en de energieprijzen(p) die allebei lager waren dan verwacht waardoor het initiële budget voorde TEK niet volledig aangewend hoeft te worden. Zo zijn er aanzienlijkminder TEK-aanvragen (ongeveer 11.000) ingediend dan waarmee voorafrekening is gehouden. Ik verwacht dat een van de belangrijkste redenenhiervoor gelegen is in de lager dan geanticipeerde hoogte van deenergieprijzen gedurende de looptijd van de TEK. Aangezien deTEK-compensatie is gebaseerd op de ontwikkeling van deze prijzen, geldtdat des te hoger de energieprijzen zijn, des te meer TEK aanvragen enuitkeringen deze tot gevolg zullen hebben. Het benodigde budget voor deregeling ademt dus voor een belangrijk deel mee met ontwikkeling van deenergieprijzen. Op basis van energieprijzen over 2023 verwacht RVO datna vaststelling van de subsidies de totale uitkering ongeveer € 60 miljoenTweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 32 637, nr. 6492 zal bedragen, op basis van € 156 miljoen voorschotten, € 8 miljoennabetalingen en circa € 104 miljoen vorderingen.5In hoeverre was u zich ervan bewust dat met de TEK-regeling een MKB-ereen financieel risico liep op een terugvordering? Heeft u dit ook gecom-municeerd met het MKB? Wat had in uw ogen het MKB kunnen of moetendoen om te voorkomen dat budget moest worden teruggevorderd?AntwoordVanaf het begin van de TEK was bekend dat het risico op terugvorderingbestond. Hier is bijvoorbeeld op ingegaan in de Kamerbrief van 9 februari2023.1 Om dit risico zo klein mogelijk te houden, is daarom ook hetvoorschotpercentage aangepast van aanvankelijk 60% naar 35%, zoalstoegelicht in de Kamerbrief van 20 maart 2023.2 Daarnaast heeft RVO in debeschikking vermeld dat het definitieve subsidiebedrag lager kanuitvallen, afhankelijk van de ontwikkeling van de energieprijzen in 2023.Verder heeft RVO alle TEK-ontvangers en branches verschillende brievengestuurd waarin is gewezen op het terugvorderingsrisico. Dit is ookaangegeven op de website van RVO.Sommige bedrijven hebben geprobeerd het risico op terugvordering teminimaliseren door te wachten met het indienen van een TEK-aanvraag.Ik denk dat dit een goede manier is geweest om het betreffende risico teverlagen, al zullen niet alle bedrijven daar uiteraard de financiëlemogelijkheden voor hebben ervaren. Zeker op het moment dat deenergieprijzen hoog waren. Het is goed om te vermelden dat er ruimeterugbetalingsmogelijkheden zijn voor bedrijven die compensatie moetenterugbetalen.3 Indien nodig kan in overleg met RVO ook naar maatwerk-oplossingen worden gezocht.6Wat heeft u van de TEK-regeling geleerd? Wat gaat u doen om in aanloopnaar een volgende crisissituatie in het MKB een meer doeltreffenderegeling op te kunnen tuigen?AntwoordVoor alle regelingen geldt dat deze zo doeltreffend mogelijk wordenopgesteld in de zin dat altijd zo transparant en objectief duidelijk wordtgemaakt voor welke doelgroep de regeling bedoeld is en wat devoorwaarden zijn om hiervoor in aanmerking te komen. Daarnaast beijverik me ook om de werking van de regeling zo eenvoudig mogelijk te makenvoor ondernemers en deze ook begrijpelijk toe te lichten in de regelings-tekst. Tegelijkertijd heeft de Algemene Rekenkamer onlangs onderzoekgedaan naar de TEK en ook de vaste commissie voor Economische Zakenen Klimaat heeft in dit verband op 28 maart jl. gevraagd naar de eventueleverbeterpunten van de TEK. Ik beoordeel nu op welke wijze het bestehieraan invulling kan worden gegeven in de vorm van bijvoorbeeld eenevaluatie van de TEK. De lessen die daaruit komen, kunnen van nut zijn bijde ontwikkeling van eventuele nieuwe regelingen.1Kamerstuk 32 637, nr. 531.2Kamerstuk 32 637, nr. 557.3Zie voor meer informatie over de terugbetalingsmogelijkheden TEK terugbetalen (rvo.nl).Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 32 637, nr. 6493