Reactie op de motie van het lid Vedder c.s. over het wettelijk bewijsvermoeden door IMG zo laten toepassen dat schade altijd geacht wordt te zijn veroorzaakt door mijnbouwactiviteiten (Kamerstuk 33529-1335) en op de Gewijzigde motie van de leden Agnes Mulder en Grinwis over er bij het IMG op aandringen dat het gebied waar de toepassing van het bewijsvermoeden geldt niet wordt ingeperkt (Kamerstuk 33529-905)

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202533 529GaswinningNr. 1336 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BINNENLANDSE ZAKENEN KONINKRIJKSRELATIES Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 5 september 2025Op 2 september jl. is er door het lid Vedder c.s. een motie ingediend over«het wettelijk bewijsvermoeden door het IMG zo laten toepassen datschade altijd geacht wordt te zijn veroorzaakt door mijnbouwactiviteitentenzij daadwerkelijk een andere oorzaak wordt aangetoond»1. Bij deappreciatie van deze motie heb ik gevraagd de motie aan te houdenomdat er grote en onwenselijke consequenties aan de uitvoering van demotie zitten en ik hier graag nog op terug wilde komen middels een briefof een technische briefing alvorens de motie in stemming zou wordengebracht.Met de motie Vedder c.s. wordt verzocht «om ervoor te zorgen dat hetIMG in het hele gebied rond de gasopslagen, inclusief de «oortjes»», hetwettelijk bewijsvermoeden zo toepast dat schade altijd geacht worden tezijn veroorzaakt door mijnbouwactiviteiten, tenzij daadwerkelijk eenandere oorzaak wordt aangetoond, zoals ook de AMvB beoogt». Daarbijwordt onder andere gedoeld op het huidige beleid in de oortjes datschademeldingen van woningen met een bouwjaar van na 2012 wordenafgewezen.Ook ik vind het belangrijk dat het bewijsvermoeden juist wordt toegepast,en dat bewoners niet hoeven aan te tonen dat hun schade mijnbouw-schade is. Wat er met deze motie aan de regering wordt verzocht gaatechter verder en zorgt opnieuw voor grote en onwenselijke verschillen. Demotie gaat er namelijk aan voorbij dat het bewijsvermoeden alleen geldtindien de schade redelijkerwijs door gaswinning veroorzaakt kan zijn.Daarop ga ik hieronder onder Algemene toepassing wettelijk bewijsver-moeden nader in.Uitvoering van de motie zou betekenen dat deze «toegangsvoorwaarde»tot het bewijsvermoeden niet zou gelden in de gebieden rond de1Kamerstuk 33 529, nr. 1335. kst-33529-1336ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 33 529, nr. 13361 gasopslagen, waar deze wel geldt in de rest van het effectgebied,waardoor meer schade wordt vergoed dan in de rest van het effectgebied.Dit verschil ontstaat met name bij nieuwbouwwoningen. In het geheleeffectgebied komen nieuwbouwwoningen als gevolg van deze «toegangs-voorwaarde» enkel in aanmerking voor een schadevergoeding als er nade bouw een beving heeft plaatsgevonden die tot schade heeft kunnenleiden of als er een kans is op schade door bodemdaling. Met de motieVedder zou deze voorwaarde niet gelden voor nieuwbouwwoningen rondde gasopslagen.Wanneer deze motie wordt uitgevoerd zullen bewoners in een nieuw-bouwwijk binnen het effectgebied van de beving bij Huizinge, géénschadevergoeding ontvangen maar nieuwbouwhuizen in dezelfdegemeente binnen de 6 km-contour van de gasopslagen wél, ook al bestaatin beide gevallen hiervoor geen inhoudelijke, technische of wetenschap-pelijke rechtvaardiging. (gebieden A, B, 2 en 3 op de kaart in de bijlage).Dit soort verschillen vind ik ongewenst.Op basis van onderzoeken van TNO en TU Delft2 en van Deltares3 isduidelijk geworden dat slechts in een beperkt aantal kleine gebieden eenrisico op schade bestaat als gevolg van indirecte effecten van diepebodemdaling.4 Dat er schade wordt veroorzaakt door cyclische diepebodembeweging zoals in motie Vedder c.s. wordt geconstateerd is niet uithet wetenschappelijk onderzoek gebleken. Er is dan ook geen basis om dewoningen rondom de gasopslagen anders te behandelen dan die in derest van het effectgebied.Ook ontstaat met uitvoering van de motie de situatie dat zelfs nieuw tebouwen woningen in het gebied in aanmerking komen voor de vasteeenmalige schadevergoeding (VES) en/of daadwerkelijk herstel zonder dater na het bouwjaar sprake is geweest van een beving of schade doordiepe bodemdaling. Hierdoor ontstaat een openeinderegeling. Deze zal,zoals de motie vraagt, niet alleen voor de «oortjes» komen te gelden,maar voor het gehele 6 km-gebied rondom de gasopslagen.Tot slot, de schade die bij uitvoering van deze motie zou worden vergoed,zou buiten de aansprakelijkheid van de NAM vallen en daarmee zou devergoeding ook niet hefbaar zijn op de NAM. De bekostiging zal dus uit dealgemene middelen moeten komen en hiervoor is geen financiëledekking.De hierboven geschetste consequenties vind ik zeer onwenselijk en ikhoop dat uw Kamer dit ter overweging neemt. Ik realiseer me goed dat dehuidige werkwijze het resultaat is van afwegingen die complex en somslastig navolgbaar zijn. Graag herhaal ik daarom mijn aanbod van een(technische) briefing of toelichting door medewerkers van het IMG en hetministerie over dit onderwerp aan leden van uw Kamer.Hieronder geef ik graag op enkele inhoudelijk elementen nog een kortetoelichting.2Schade aan gebouwen door diepe bodemdaling en -stijging, TNO & TU Delft, 2021.3Indirecte schade-effecten van diepe bodemdaling en -stijging bij het Groningen gasveld engasopslag Norg, Deltares, 2021.4Het IMG laat momenteel vervolgonderzoek uitvoeren naar de indirecte effecten van diepebodemdaling.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 33 529, nr. 13362 Algemene toepassing wettelijk bewijsvermoedenHet wettelijk bewijsvermoeden zoals opgenomen in het BurgerlijkWetboek5 bestaat uit twee stappen en luidt: Bij fysieke schade aangebouwen en werken, [1] die naar haar aard redelijkerwijs schade doorbeweging van de bodem als gevolg van de aanleg of de exploitatie vaneen mijnbouwwerk ten behoeve van het winnen van gas uit het Gronin-genveld of gasopslag bij Norg of de gasopslag bij Grijpskerk (hierna:gaswinning) zou kunnen zijn, [2] wordt vermoed dat die schade veroor-zaakt is door de aanleg of de exploitatie van dat mijnbouwwerk. Schadewordt dus vermoed mijnbouwschade te zijn als deze schade naar haaraard redelijkerwijs door de gaswinning kan zijn ontstaan. Andersombetekent dit ook dat als er redelijkerwijs geen schade kan zijn veroorzaaktdoor de gaswinning er niet wordt vermoedt dat deze door gaswinning isveroorzaakt. Er hoeft dan geen andere autonome oorzaak aangewezen teworden.Met de vastlegging van het effectgebied van het bewijsvermoeden in hetBesluit Tijdelijke wet Groningen6 is geografisch bepaald waar het wettelijkbewijsvermoeden in ieder geval van toepassing is. Maar zoals in de notavan toelichting bij die wijzigings-AMvB is aangegeven is het «van belangte markeren dat toepassing van het bewijsvermoeden niet gelijk staat aande toekenning van een schadevergoeding». Ook in dit geografischegebied kan er schade zijn die niet redelijkerwijs door de gaswinning kanzijn veroorzaakt. Denk daarbij aan een aanbouw die een half jaar geledenis gebouwd en waarna er geen aardbeving is geweest en er op dat adresook geen risico bestaat op schade door indirecte effecten van diepebodemdaling.Zoals ook in de nota van toelichting aangegeven is er met de vaststellingvan het effectgebied, inclusief de «oortjes» geen verandering aangebrachtin de toepassing van het wettelijk bewijsvermoeden. Wijzigingen in dewerkwijze van het IMG, zoals de toepassing van daadwerkelijk herstel ende verhoging van de eenmalige vaste schadevergoeding ter uitvoeringvan Nij Begun, zijn uiteraard van toepassing in het gehele gebied.Specifieke situatie in deelgebieden rondom Norg en WinschotenOp basis van de onderzoeken van TNO en TU Delft en van Deltares heefthet IMG in 2021 besloten om de schadeafhandeling in de «oortjes» stop tezetten. Hierop heeft het vorige kabinet het IMG, in lijn met hetamendement Mulder c.s.7 en de motie Mulder/Grinwis8, per AMvBopgedragen om de schadeafhandeling in deze gebieden te hervatten. Ditvanwege de onwenselijke situatie waarin bewoners eerst wel schadekonden melden en later niet meer.Na het opnieuw toevoegen van de «oortjes» aan het effectgebied moesthet IMG beslissen hoe het in deze gebieden schades af zou handelen, aande wetenschappelijke inzichten was immers niets veranderd. Er is toen indit gebied voor gekozen om het 2 mm-criterium door te trekken naar dezegebieden en bij de toepassing uit te gaan van een check of de woning in2012 of eerder is gebouwd. Dit om zo dicht mogelijk bij de werkwijze in derest van het effectgebied te blijven en onwenselijke verschillen tevoorkomen. Het jaartal 2012 is hierbij gebaseerd op de zwaarste bevingtot dusver, bij Huizinge. Als de woning van 2013 of later is wordt er net als5Artikel 177a van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek.6Staatsblad 2023, 3897Kamerstuk 36 094 nr. 188Kamerstuk 33 529 nr. 905Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 33 529, nr. 13363 in de rest van het effectgebied eerst nog gekeken of het adres zich in eengebied bevindt waar een risico bestaat op schade door de indirecteeffecten van diepe bodemdaling. Is dat niet het geval, dan wordt deschademelding afgewezen.Wanneer er in de «oortjes» überhaupt niet meer naar het bouwjaar zouworden gekeken, zou dit, zoals hierboven ook benoemd, betekenen datbewoners van (nog te bouwen) nieuwbouwwoningen in een gebied waaraantoonbaar geen sprake kan zijn van schade door de gaswinningbevoordeeld worden ten opzichte van bewoners in de rest van heteffectgebied.ConclusieDoor de motie zou er niets ten gunste van de bewoners veranderen. Demotie zou er alleen toe leiden dat er nieuwe grote en onwenselijkeverschillen ontstaan doordat er voor nieuwbouwwoningen rond degasopslagen een ander regime zou gaan gelden dan voor anderenieuwbouwwoningen in het effectgebied.Om de hierboven genoemde redenen ontraad ik deze motie.De Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,E. van MarumTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 33 529, nr. 13364