WODC-onderzoek naar de gevolgen van lange detenties

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202636 800 VIVaststelling van de begrotingsstaten van hetMinisterie van Justitie en Veiligheid (VI) voor hetjaar 2026Nr. 20 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN JUSTITIE ENVEILIGHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 2 december 2025Hierbij bied ik uw Kamer het onderzoeksrapport «Gevolgen van langedetenties; een literatuurstudie naar de gevolgen van het leefklimaat indetentie voor langgestrafte personen» aan. Dit onderzoek is verricht doorhet Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum (WODC). Met ditonderzoek wordt uitvoering gegeven aan de motie van het lid Kuzu,1waarbij verzocht is, om in het belang van de openbare veiligheid en goedezeden, middels een internationaal vergelijkend onderzoek, te onderzoekenwelke sociale en maatschappelijke gevolgen lange gevangenisstraffenhebben voor veroordeelden.Dit onderzoek is uitgevoerd tegen de achtergrond dat de afgelopendecennia verschillende beleidsveranderingen ertoe hebben bijgedragendat meer gedetineerden in Nederland lang in detentie verblijven. Zo is in2006 de maximaal op te leggen tijdelijke gevangenisstraf voor moordverhoogd van twintig naar dertig jaar. Sinds de inwerkingtreding van dewet Straffen en Beschermen in 2021 is de voorwaardelijke invrijheid-stelling beperkt tot maximaal twee jaar. Ook is in 2023 een wetsvoorstelaangenomen waarin de maximale straf voor doodslag verhoogd wordtvan vijftien naar vijfentwintig jaar. De groep gedetineerden die lang indetentie verblijven neemt toe, evenals de straf die zij uit dienen te zitten.Het WODC heeft in het onderzoek gekeken naar wat er bekend is over degevolgen van de omstandigheden van langgestrafte personen in detentie,op basis van een nationale en internationale literatuurstudie. Hierbij isgekeken naar zowel kwalitatief als kwantitatief empirisch onderzoek tenaanzien van straffen langer dan drie jaar. De omstandigheden van hetverblijf in detentie worden door de onderzoekers omschreven als hetleefklimaat en dit wordt vervolgens opgedeeld in zes verschillende1Kamerstuk 35 871, nr. 10 kst-36800-VI-20ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800 VI, nr. 201 dimensies; veiligheid, autonomie, contacten binnen de gevangenis,contacten met de buitenwereld, zinvolle dagbesteding en fysiekeomgeving en faciliteiten. Voor langgestrafte gedetineerde personen zijnde omstandigheden in detentie van groot belang voor hun welzijn engedrag en voor hun mogelijkheden voor re-integratie in de maatschappijen het verminderen van recidive.Ik ben de onderzoekers erkentelijk voor hun bevindingen en aanbeve-lingen. Het rapport biedt inzicht in de impact van detentieomstandighedenop (middel)langgestraften en bevat waardevolle richtlijnen om omstandig-heden te bevorderen die het welzijn, gedrag en de re-integratiemogelijk-heden van deze groep gedetineerden ondersteunen. Dit kan bijdragen aanhet verlagen van recidive, wat resulteert in een verhoogde veiligheidbinnen de penitentiaire inrichtingen en onze samenleving als geheel.Er wordt door de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) gewerkt aan hetontwikkelen van nieuwe detentie- en behandelconcepten, mede in hetlicht van de capaciteitsproblematiek bij DJI. De gedane aanbevelingenzullen in dit traject worden meegenomen. Ik verwacht uw Kamer hieroverin het tweede kwartaal van 2026 nader te zullen informeren.De Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid,A.C.L. RutteTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800 VI, nr. 202