Proces 8e actieprogramma Nitraatrichtlijn

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202633 037MestbeleidNr. 645 BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, VISSERIJ, VOEDSEL-ZEKERHEID EN NATUUR Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 22 mei 2026Op 8 april jl. is uw Kamer geïnformeerd over mijn voorgenomen aanpakvoor het 8e actieprogramma Nitraatrichtlijn (hierna 8e actieprogramma).1Met deze brief informeer ik u – mede namens de Minister van Infra-structuur en Waterstaat – nader over het proces om te komen tot het 8eactieprogramma en de samenhang van dit actieprogramma met deMinisteriële Taskforce Landbouw, Natuur en Stikstof (hierna: Taskforce).Daarnaast wordt u geïnformeerd over de ontwikkelingen rondomdoelsturing op waterkwaliteit waarmee ik invulling geef aan het verzoekvan de vaste commissie voor Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid enNatuur om een brief over doelsturing en het 8e actieprogramma Nitraat-richtlijn.2 Deze brief is eveneens aan de Eerste Kamer gezonden.Op dit moment worden de doelen voor nutriënten (stikstof en fosfor) inhet grond- en oppervlaktewater zoals die volgen uit de Nitraatrichtlijn enKaderrichtlijn Water nog niet gehaald. Landbouwbronnen vormen hierbijeen significante bron van nutriëntenbelasting naast andere oorzaken. Deinzet van het nog op te stellen 8e actieprogramma is gericht op hetbehalen van de waterkwaliteitsdoelen voor nutriënten afkomstig uit delandbouw. De inzet in de Taskforce is daar ook mede op gericht via eensamenhangende aanpak van de verschillende opgaven.Samenhang 8e actieprogramma en TaskforceHet kabinet werkt momenteel binnen de Taskforce aan een aanpak gerichtop stikstofreductie en natuurverbetering in samenhang met andere bredemilieuopgaven in het landelijk gebied, waaronder ook de opgave voorwaterkwaliteit. Zo maakt het 8e actieprogramma deel uit van pijler zevenvan de aanpak en wordt onder andere uitwerking gegeven aan grondge-bondenheid en een gebiedsgerichte aanpak die zich ook richt op1Kamerstukken II 2025/2026, 33 037, nr. 64322026Z07422. kst-33037-645ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 33 037, nr. 6451 beekdalen en grondwaterbeschermingsgebieden.3 Daarmee zal deuitwerking van de maatregelen in de Taskforce ook effect hebben op hetverminderen van de uit- en afspoeling van nutriënten uit de landbouwnaar het water. Ik zie daarom een nauwe samenhang tussen maatregelenuit de Taskforce en het 8e actieprogramma om de nutriëntenbelasting vanhet grond- en oppervlaktewater vanuit de landbouw te verminderen.Tijdpad 8e actieprogrammaOmdat ik de aanpak vanuit de Taskforce bepalend acht voor de contextwaarbinnen de maatregelen van het 8e actieprogramma wordenopgesteld, ben ik voornemens het tijdpad van het 8e actieprogramma aante laten sluiten op de planning voor de Taskforce. In mijn brief van27 maart jl. over de samenhangende aanpak Landbouw, Natuur enStikstof heb ik aangekondigd tot de zomer prioriteit te geven aanuitwerking van verschillende onderdelen van deze aanpak. Om de inzetvoor het 8e actieprogramma goed af te kunnen stemmen op de aanpakvan de Taskforce, zal ik dit najaar uw Kamer informeren over de voortgangvan het 8e actieprogramma. In de tussentijd tref ik de benodigdevoorbereidingen om te komen tot het 8e actieprogramma dat uiterlijk 1 juli2027 in zal gaan. Daarbij streef ik ernaar om de regelgeving voor de teimplementeren maatregelen van het 8e actieprogramma waar mogelijktegelijkertijd met het actieprogramma te publiceren, zodat er tijdigduidelijkheid is over de nieuwe maatregelen voor agrariërs. Hiertoe zaluiterlijk in het eerste kwartaal van 2027 een concept 8e actieprogrammaworden voorgelegd voor advies aan de Commissie voor de Milieueffect-rapportage en worden aangeboden voor internetconsultatie. Mocht hetnoodzakelijk zijn om regelgeving eerder aan te passen, dan zal ik bezien ofen in hoeverre dit eerder aangepast zal kunnen worden.Dit voorziene tijdpad om te komen tot het 8e actieprogramma Nitraat-richtlijn past bij het tijdpad voor de stroomgebiedbeheerplannen2028–2033, die op grond van de Kaderrichtlijn Water worden opgestelddoor de Minister van Infrastructuur en Waterstaat als onderdeel van hetNationaal Waterplan. Bij de ontwerp-stroomgebiedbeheerplannen, die op21 december 2026 voor een half jaar ter inzage worden gelegd, zal wordenverwezen naar het proces van het 8e actieprogramma waar het gaat omde vermindering van de af- en uitspoeling van nutriënten uit de landbouw.In de definitieve stroomgebiedbeheerplannen, die in december 2027worden vastgesteld, zal verwezen worden naar de concrete inzet van het8e actieprogramma, inclusief de relevante maatregelen die door deTaskforce worden ingesteld. Het is mijn inzet om de aanpak vanuit deTaskforce en de overige maatregelen genomen in het 8e actieprogrammaafdoende te laten zijn voor de waterkwaliteitsopgave voor nutriëntenvanuit de landbouw. Daarmee komt er voor nutriënten vanuit delandbouw geen restopgave te liggen bij de regio.Doelsturing waterkwaliteitAls onderdeel van het 8e actieprogramma werk ik aan doelsturing opwaterkwaliteit4. Conform de motie Grinwis5 is het mijn inzet om in hetnajaar te kunnen starten met N-mineraalmetingen. Ik ben daartoe ingesprek met sectorpartijen, waterschappen, provincies, de Rijksdienstvoor Ondernemend Nederland (RVO) en de Nederlandse Voedsel- en3Kamerstukken II 2025/2026, 36 800 XIV, nr. 80.4Naast doelsturing op waterkwaliteit wordt binnen het brede doelsturingssysteem onder anderegewerkt aan afrekenbare bedrijfsspecifiek emissienormen op klimaat en stikstof. In de verdereuitwerking wordt zoveel mogelijk gezocht naar synergie.5Kamerstukken II, 2025/26, 33 037, nr. 634 (motie Grinwis c.s.).Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 33 037, nr. 6452 Warenautoriteit (NVWA). De aankomende periode zal ik mij beraden op devraag hoe het ingroeipad voor doelsturing op waterkwaliteit vorm tegeven gedurende het 8e actieprogramma. Keuzes over de inrichting vandoelsturing op waterkwaliteit bezie ik daarbij in samenhang met demaatregelen in het nog op te stellen 8e actieprogramma.Tot slotMet deze brief heb ik uw Kamer op hoofdlijnen geïnformeerd over hetvoorziene tijdpad om te komen tot het 8e actieprogramma Nitraatrichtlijnen de samenhang met de Taskforce. In de voorbereidingen om te komentot het 8e actieprogramma werk ik samen met de medeoverheden,waterschappen en provincies. Daarnaast worden andere belangheb-benden zoals sector- en ketenpartijen, natuur- en milieuorganisaties endrinkwaterbedrijven betrokken bij dit proces. Ik ben voornemens om deaankomende periode gesprekken te voeren met eenieder van hen dieconcrete ideeën of suggesties heeft voor het nog op te stellen 8eactieprogramma. De Europese Commissie is geïnformeerd over dit tijdpaden de voorbereidingen voor het 8e actieprogramma. Tot slot zal ik uwKamer periodiek informeren over de voortgang van het 8e actiepro-gramma en doelsturing op waterkwaliteit.De Minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur,J. van EssenTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 33 037, nr. 6453