Nederlandse inzet tijdens de Ukraine Recovery Conference in Gdańsk

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202636 045Situatie in OekraïneNr. 309 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE HANDEL ENONTWIKKELINGSSAMENWERKING Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 2 juli 2026Hierbij bied ik u, mede namens de Minister van Buitenlandse Zaken, hetverslag aan van de jaarlijkse Ukraine Recovery Conference (URC) van 25en 26 juni jl. in Gdan´sk, Polen. Ook is in deze brief een overzichtopgenomen van de Nederlandse steun aan Oekraïne, zoals door uwKamer is verzocht tijdens het Commissiedebat Oekraïne op 3 juni jl.Al ruim vier jaar voert Rusland een agressieoorlog tegen Oekraïne,waarbij Russische aanvallen op onder meer woongebouwen, energie-infrastructuur, watervoorzieningen en scholen aanhouden. Niet alleen deeconomie wordt door Rusland op de proef gesteld, maar ook de moraalvan de Oekraïners. Militaire steun stelt Oekraïne in staat zich aan defrontlinie te verdedigen, de niet-militaire steun houdt het front achter hetfront in stand. Dit is cruciaal om Oekraïne economisch en maatschappelijkovereind te houden.Door de voortdurende oorlog nemen de kosten van wederopbouw enherstel verder toe: in de vijfde Rapid Damage and Needs Assessment(RDNA 5) van de Wereldbank, VN en de Europese Commissie worden detotale wederopbouwkosten voor de komende tien jaar ingeschat opUSD 588 miljard. Daarnaast hebben de Oekraïense burgers zich dit jaardoor een zeer zware winter moeten slaan, waarin Rusland de energie-infrastructuur veelvuldig bombardeerde en men soms tot in wel tempera-turen van – 32 graden Celsius zonder verwarming zat. Dit jaar zijn deenergienoden enorm gestegen door de Russische verwoestingen van deenergie-infrastructuur, alleen al voor dit jaar is EUR 5 miljard nodig.Deelname aan de Ukraine Recovery ConferenceIn het licht van bovenstaande en de inzet van het kabinet voor onvermin-derde steun aan Oekraïne, heb ik deelgenomen aan de URC in Gdan´sk. DeURC heeft als doel om internationale steun voor herstel en wederopbouw kst-36045-309ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 045, nr. 3091 van Oekraïne te mobiliseren. Deze URC is het vervolg op voorgaandeconferenties in Lugano (2022), Londen (2023), Berlijn (2024) en Rome(2025).De conferentie in Gdansk werd geopend door de premier van PolenDonald Tusk, de premier van Oekraïne Yuliia Svyrydenko, en de voorzittervan de Europese Commissie Ursula von der Leyen, waarin zij de noodzaaken urgentie benadrukten voor niet-militaire steun aan Oekraïne. Diversestaatshoofden, regeringsleiders en ministers uit partnerlanden sprakenhun blijvende steun uit voor Oekraïne evenals internationale financiëleinstellingen, het bedrijfsleven, het maatschappelijk middenveld en anderebelanghebbenden.Het belang van veiligheid en weerbaarheid in de herstel- en wederopbou-wagenda van Oekraïne stond deze conferentie centraal. De nadruk lag ophet vergroten van de rol van het bedrijfsleven, het stimuleren van privateinvesteringen en het versterken van het energiesysteem. Daarnaast zijnook het versterken van de (lokale) overheid, ondersteunen van hervor-mingen, EU-toetreding, corruptiebestrijding, uitdagingen op de arbeids-markt en sociale vraagstukken zoals re-integratie van veteranen,ontheemden en (vrijwillige) terugkeer van Oekraïners aan bod gekomen.Tijdens de conferentie heb ik de onverminderde Nederlandse steun aanOekraïne herbevestigd. Zonder financiële en economische steun kanOekraïne de strijd niet volhouden. Het is cruciaal dat de economie enmaatschappij overeind blijven om het moraal op peil te houden. Ruslandzet de kou en winter in als wapen. Herstel van de energie infrastructuur isdaarom een essentieel onderdeel van de Oekraïense weerbaarheid enveiligheid. Naast steun is het van belang de druk op Rusland te blijvenvergroten om Rusland naar de onderhandelingstafel te bewegen.Het belang van de wederopbouwagenda, alsook de voortzetting vaninternationale steun vanuit alle partners, kwam ook aan bod in mijngesprekken met Oekraïense kabinetsleden eerste vicepremier DenysShmyhal, Minister van Economie Oleksii Sobolev, vicepremier voorWederopbouw, Oleksii Kuleba en vicepremier voor Europese integratie enHandel, Taras Kachka, evenals met de President van de Wereldbank AjayBanga en de President van de Europese Bank voor Wederopbouw enOntwikkeling (EBRD) Odile Renaud-Basso.EnergiesteunDe voorbereiding op de komende winter was een centraal thema tijdensde URC en ik heb samen met de Oekraïense vicepremier en Minister vanEnergie Denys Shmyhal de Energy Road Map ondertekend. Dit is eenbilaterale samenwerking met Oekraïne om de Nederlandse energiesteuneffectief en doelgericht uit te voeren en het energienetwerk weerbaarderte maken voor komende winter. Dit is van essentieel belang voor decontinuïteit van de Oekraïense energievoorziening. Hiermee wordt ookuitvoering gegeven aan de motie van de leden Verkuijlen en Bamenga.1Voorafgaand aan de URC vond ook een G7+ Energie Ministeriele plaatswaaraan ik deelnam. Tijdens deze bijeenkomst heeft Oekraïne de urgenteenergienoden gepresenteerd en partnerlanden hun blijvendeenergiesteun benadrukt.1Kamerstuk 36 915 XVII, nr. 17Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 045, nr. 3092 Samenwerking op het gebied van menselijk kapitaalMet de ondertekening van een intentieverklaring hebben Nederland enOekraïne afgesproken de samenwerking op het gebied van human capital(menskracht) te intensiveren. Deze samenwerking draait om de «dualintent approach»: Oekraïense ontheemden kunnen deelnemen aan deNederlandse arbeidsmarkt en tegelijk hun kennis en vaardigheden voor dewederopbouw van Oekraïne versterken. De focus ligt op (tekort)sectorendie belangrijk zijn voor zowel de arbeidsmarkt in Nederland als voorsectoren en beroepen die relevant zijn voor de wederopbouw vanOekraïne.Nederlandse bijdrage aan Ukraine Relief, Recovery, Reconstruction andReform Trust Fund (hierna: URTF).Samen met de Managing Director Operations van de Wereldbank, AnnaBjerde, heb ik een Memorandum of Understanding getekend over deinvulling van de eerder gedane Nederlandse bijdrage van EUR 55 miljoenvoor 2026. Ik heb de Wereldbank bedankt voor haar voortdurende inzet,zowel op het gebied van de wederopbouw-inspanningen, als voor deschade- en wederopbouwanalyses en hervormingen in Oekraïne.2 HetURTF is een door de Wereldbank beheerd multi-donorfonds, dat eenintegrale bijdrage levert aan de wederopbouw- en hervormingsagendavan Oekraïne. Het URTF richt zich in het bijzonder op herstel vaninfrastructuur, het elektriciteitsnetwerk, huisvesting, gezondheidszorg,landbouw en onderwijs. Nederland heeft tot op heden in totaal EUR 318miljoen bijgedragen aan het URTF.Ministeriele bijeenkomst Ukraine Donor PlatformDaarnaast nam ik deel aan het jaarlijkse ministeriële overleg van hetUkraine Donor Platform (UDP), het G7+ coördinatieplatform voor deOekraïense financiële en herstel- en wederopbouwnoden. Voorafgaandaan deze ministeriele bijeenkomst vond een Steering Committee plaatsvan het UDP, waar onder meer is gesproken over de Oekraïense financiëlesituatie, hervormingen, het mobiliseren van de private sector en dewederopbouw- en energienoden.Bijeenkomst Ministers van FinanciënDit jaar vond er en margevan de URC op uitnodiging van de PoolseMinister van Financiën Domanski voor het eerst een bijeenkomst vanMinisters van Financiën plaats. Nederland was hierbij op hoogambtelijkniveau vertegenwoordigd. Ook hier is gesproken over het belang vanhervormingen, het betrekken van de private sector en de financierings-noden in 2027. Een aantal landen riep op tot het verder verkennen van deinzet van de geïmmobiliseerde Russische centralebanktegoeden.Deelname Nederlands bedrijfslevenOnder leiding van de Speciaal Gezant voor Oekraïne nam een delegatievan 15 Nederlandse bedrijven uit onder meer de gezondheidszorg,energie-, bouw- en defensiesector deel aan de conferentie. Ik heb metdeze bedrijven gesproken over kansen en uitdagingen over zakendoen inOekraïne. Een aantal bedrijven nam deel aan verschillende panels overwederopbouw en de bedrijven kwamen tijdens een matchmaking-evenement in contact met Oekraïense en Poolse bedrijven en overheid eninternationale financiële instellingen.2Kamerstuk 36 045, nr. 239.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 045, nr. 3093 Ook werden verschillende overeenkomsten door het bedrijfslevenondertekend. Zo tekenden de NAM (Nederlandse Aardolie Maatschappij)en het Oekraïense bedrijf Naftogaz een intentieverklaring, waarin zijaangeven hun samenwerking te willen versterken. De NAM ontmantelt dekomende jaren tal van olie- en gas installaties (o.a. het Groningengasveld)waarvan een deel kan worden hergebruikt in Oekraïne. Onder het in-kindenergiesteunprogramma is reeds een eerste levering aan kritischeonderdelen van de NAM naar Oekraïne getransporteerd. De komendejaren ziet de NAM mogelijkheden om dit soort leveringen op te schalen.De intentieverklaring die de NAM en Naftogaz tijdens de URC tekenden iseen belangrijke stap die het commitment van beide partijen bevestigt.Tijdens de conferentie tekende het Nederlandse bedrijf VDL een intentie-verklaring met het Oekraïense International Institute of Traumatherapyende Oekraïense Charitable Foundation «Hope and Humanity» overmodulaire bouw van ziekenhuizen. Philips tekende met de Kyiv RegionalState Administration een overeenkomst, en Invest International tekendemet het Oekraïense Ministry of Health en de Kyiv Regional State Adminis-tration eveneens een overeenkomst. Beide overeenkomsten gaan over deKyiv Regional Rehabilitation Clinic. Dit betreft de ontwikkeling van eennieuw orthopedisch en traumacentrum en protheselaboratorium in Kyiv,als uitbreiding van het bestaande regionale revalidatiecentrum. QuinteQEnergy ondertekende een contract voor de levering van een microgrid inde haven van Odessa, in samenwerking met de Hamburger Hafen undLogistik AG. Deze microgrid zorgt ervoor dat er onafhankelijk van hetelektriciteitsnet energie opgewekt kan worden.Met betrekking tot de motie van het lid Boswijk c.s. over een verkenningnaar een strategisch partnerschap tussen de havens van Rotterdam enOdessa3, kan ik uw Kamer informeren dat inmiddels gesprekken hebbenplaatsgevonden tussen de havenautoriteiten van Rotterdam en Odessa.Deze gesprekken hebben geresulteerd in een Memorandum of Under-standing gericht op samenwerking op het gebied van havenontwikkeling,logistiek en kennisuitwisseling.Graag informeer ik u daarnaast over de niet-militaire steun die Nederlandin Gdan´sk heeft aangekondigd onder voorbehoud van parlementairegoedkeuring van de nota van wijziging op de eerste suppletoire begrotingBHO 2026.Versnelde steun aan Oekraine in 2026Met Nota’s van Wijziging op de begrotingen van BZ en BHOS, wordt erniet-militaire steun ten hoogte van EUR 178 miljoen versneld beschikbaargesteld in 2026 uit de gereserveerde middelen voor niet-militaire steunaan Oekraïne in 2028 en 2029. Het kabinet is voornemens om dezeODA-steun van EUR 178 miljoen voor 2026 als volgt in te zetten:–EUR 40 miljoen steun via de Europese Bank voor Wederopbouw enOntwikkeling (EBRD), waaronder energie;–EUR 20 miljoen energiesteun via het Ukraine Energy Support Fund(UESF);–EUR 45 miljoen wederopbouw-steun aan de Wereldbank, te kanalise-ren via SPUR 2.0, een speciale crisisfaciliteit voor Oekraïne;4–EUR 10 miljoen via de Internationale Financiële Instellingen, waarmeezal worden ingezet op de private sector;3Kamerstuk 21 501-20, nr. 22654De Wereldbank voert onder meer steunprogramma’s uit die Oekraïne helpen bij het leveren vanbasisdiensten, herstellen van infrastructuur en implementeren van hervormingen.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 045, nr. 3094 –EUR 15 miljoen aan de Europese Investeringsbank (EIB), te kanaliserenvia het EU for Ukraine Fund (EU4U) dat de wederopbouw van Oekraïneondersteunt. Het financiert infrastructuurprojecten en helpt Oekraïensebedrijven toegang te krijgen tot kapitaal om de economie draaiende tehouden;–EUR 15 miljoen voor humanitaire hulp, te kanaliseren via VN en hetICRC (EUR 10 miljoen) en via het Nederlands maatschappelijkmiddenveld (EUR 5 miljoen). Veel van deze steun wordt al verstrekt insamenwerking met Oekraïens maatschappelijk middenveld;–EUR 10 miljoen voor het adresseren van urgente gezondheidsnoden,onder andere te kanaliseren via de Wereldgezondheidsorganisatie(WHO);–EUR 5 miljoen voor verdere versterking van het Oekraïense stelsel vantoegankelijke kwalitatieve geestelijke zorg (Mental Health andPsychosocial Support, MHPSS); en tenslotte–EUR 18 miljoen reserve, later dit jaar te verdelen om te kunneninspringen op urgente noden.De algehele en ongeoormerkte Nederlandse humanitaire steun5 – die ookin Oekraïne kan worden ingezet – en de hierboven genoemde extrahumanitaire steun, is zo ingericht dat deze de noden van de hardstgetroffen en meest kwetsbare mensen helpt verminderen. Nederlandverwacht van haar humanitaire partners ook dat zij in hun aanpak altijdhulp voor de zwaarst getroffen mensen en de hoogste noden prioriteren.Deze werkwijze betekent dat Nederland haar humanitaire partners, in lijnmet de Kamermotie van de leden Struijs en Van der Werf 6, stimuleert enondersteunt om in Oekraïne ook specifiek steun te bieden aan extrakwetsbare ouderen en gezinnen nabij de frontlinies. Bovendien betekentdit dat als uitval van energievoorziening levensbedreigend wordt, metname in de winter, ook humanitaire organisaties inzetten op noodenergie-voorziening, in lijn met de Kamermotie van Verkuijlen en Bamenga7.Inzet EBRD reflows in OekraïneIn de Kamerbrief «Nederlandse inzet tijdens de Ukraine RecoveryConference in Rome»8 van vorig jaar is uw Kamer medegedeeld dat er viade EBRD EUR 21,4 miljoen beschikbaar is gekomen om opnieuw in tezetten voor Oekraïne. EUR 8 miljoen afkomstig uit deze reflow zou wordeningezet als bijdrage aan de EBRD Ukraine First Faciliteit. Aangezien hetCRSF9 en Ukraine Firsttwee afzonderlijke fondsen zijn, wordt met dezeconstructie het risico op onnavolgbaarheid in de financiële administratiete groot geacht. Daarom is ervoor gekozen om EUR 8 miljoen bij te dragenaan Ukraine Firstafkomstig uit de middelen ten behoeve van deniet-militaire steun aan Oekraïne in 2026.10 De eerder aangekondigdebijdragen van gezamenlijk EUR 23 miljoen11 via het CRSF van de EBRDten behoeve van het Oekraïense staatsgasbedrijf Naftogaz zal voor EUR 15miljoen afkomstig zijn uit de middelen voor 2026 en voor EUR 8 miljoenafkomstig zijn uit bovengenoemde reflow. De resterende EUR 13,4 miljoenwordt binnen het Crisis Response Special Fund(CRSF) nogmaals besteed5Zie laatstelijk Kamerbrief «De financiële invulling van humanitaire hulp in 2026», Kamerstuk36 180, nr. 1896Kamerstuk 36 045, nr. 2827Kamerstuk 36 915 XVII, nr. 178Kamerstuk 36 045, nr. 2099Het Crisis Response Special Fund (CRSF) van de EBRD ondersteunt vitale sectoren van deOekraïense economie, waaronder de energievoorziening, landbouw en voedselzekerheid, definanciële sector, infrastructuur en de private sector.10Kamerstuk 36 045, nr. 24111Kamerstukken 36 045, nr. 241 en Kamerstuk 36 045, nr. 265Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 045, nr. 3095 aan Oekraïne, waarmee de inzet en hoogte van de bijdragen aan het CRSFongewijzigd blijft.Overzicht steun aan OekraïneTijdens het Commissiedebat over Oekraïne met de Minister van Buiten-landse Zaken op 3 juni jl. heeft uw Kamer verzocht om een overzicht vande Nederlandse steun aan Oekraïne. In onderstaande tabel staat degerealiseerde en geraamde Nederlandse militaire en niet-militaireOekraïne-steun op basis van stand Voorjaarsnota (netto uitgaven12). MetNota’s van Wijziging op de begrotingen 2026 van BZ en BHO is erniet-militaire steun versneld beschikbaar gesteld in 2026 uit gereserveerdemiddelen voor niet-militaire steun aan Oekraïne in 2028 en 2029.13 DeNota’s van Wijziging zijn opgenomen in de standen in onderstaande tabel.De militaire uitgaven zijn ongewijzigd ten opzichte van het overzicht datde Minister van Defensie op 3 juni jl. deelde met uw Kamer.14 In deMiljoenennota 2027 zal uw Kamer opnieuw worden geïnformeerd over detotaal geraamde steun aan Oekraïne, zoals ook de afgelopen jaren hetgeval was.Overzicht gerealiseerde en geraamde Nederlandse steun aan Oekraïne (in miljoenen euro’s)CategorieBegroting2022202320242025202620272028202920302031CumulatiefMilitaire steunTotaal1719652.4825.5282.9803.0003.0002.563402020.749BuitenlandseZaken–––7525–––––100Defensie (incl.DMF)1719652.4825.4532.955965597145402013.793AanvullendePost–––––2.0352.4032.418––6.856Niet-militairesteunTotaal4575468075471.109960403401– 32– 715.127BuitenlandseZaken (incl.BHO)2573966415121.053674686128283.718Financiën20013713434424211– 73– 112406Justitie enVeiligheid––3–14131313131382AanvullendePost–––––231321326––878Overig (EZ,KGG, IenW,OCW)–1330–––––––43 Naast bovenstaande steun aan Oekraïne zijn er in EU-kader garanties enleningen verstrekt via de begroting van het Ministerie van Financiën.15CategorieBegroting2022202320242025202620272028202920302031CumulatiefGaranties enleningenTotaal1001.2775.443– 1.4125.940–––––11.348Financiën1001.2775.443– 1.4125.940–––––11.348 De Minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking,S.W. Sjoerdsma12Netto uitgaven zijn uitgaven minus ontvangsten.13Kamerstukken 36 915 V, nr. 6 en Kamerstuk 36 915 XVII, nr. 814Kamerstuk 36 045, nr. 296 (blz. 9).15Dit zijn verplichtingenuitgaven die niet noodzakelijkerwijs tot kasuitgaven leiden.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 045, nr. 3096