Ramingen Prognosemodel Justitiële Ketens (PMJ) tot en met 2031

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202624 587Justitiële InrichtingenNr. 1122 BRIEF VAN DE MINISTER EN STAATSSECRETARIS VAN JUSTITIEEN VEILIGHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 21 mei 2026In deze jaarlijkse Kamerbrief gaan wij, mede namens de Minister van Asielen Migratie, in op de werking van het PMJ-model en de ramingen tot enmet 2031. Elk jaar stelt het Ministerie van Justitie en Veiligheid (JenV) inhet kader van de begrotingsvoorbereiding de zogeheten PMJ-ramingenop die uit het Prognosemodel Justitiële Ketens (PMJ) volgen. Onderdeelvan de PMJ-ramingen zijn ook de capaciteitsramingen voor vreemdelin-genbewaring (DJI). Deze capaciteitsraming heeft betrekking op deAenM-begroting.Werking van het Prognosemodel Justitiële KetensHet PMJ raamt de ontwikkeling van de capaciteitsbehoefte in de strafrech-telijke, civielrechtelijke en bestuursrechtelijke keten. Ook kan met het PMJinzichtelijk worden gemaakt wat de te verwachten gevolgen zijn vanontwikkelingen bij de ene ketenpartner voor de andere ketenpartners in dejustitiële keten. De PMJ-ramingen worden opgesteld in aantallenproducten, zoals aantallen rechtszaken, aantallen toevoegingen voor derechtsbijstand en de behoefte aan (cel)capaciteit. Het PMJ is eenketenmodel op macroniveau, gebaseerd op een analyse van historischereeksen en exogene factoren.Ontwikkelingen in de samenleving die geheel of grotendeels buiten deinvloedssfeer van JenV liggen zijn het startpunt voor het PMJ. Dergelijkeontwikkelingen kunnen gevolgen hebben voor het ontstaan van crimina-liteit en rechtsproblemen en daarmee voor het beroep op de justitiëleketens. De ontwikkelingen kunnen grofweg in vier categorieën wordeningedeeld, namelijk demografische, economische, maatschappelijke enoverige ontwikkelingen. Hierbij valt te denken aan de mogelijke gevolgenvan ontwikkelingen in sociale cohesie, maatschappelijke ongelijkheid,botsing van culturen en welvaart. Zo worden de veranderende trends inde maatschappij in beeld gebracht en meegenomen in het PMJ-model.Het PMJ beschrijft de kwantitatieve verbanden tussen deze ontwikke- kst-24587-1122ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 24 587, nr. 11221 lingen en de criminaliteit of het beroep op rechtshulp en rechtspraak. Ookbrengt het PMJ de samenhang tussen de ontwikkelingen in criminaliteiten het beroep op rechtshulp en rechtspraak en de ontwikkelingen in derest van de justitiële ketens in beeld.De PMJ-ramingen bestaan uit twee delen. Het eerste deel betreft decapaciteitsbehoefte in de ketens bij ongewijzigd beleid, de zogeheten«beleidsneutrale raming», opgesteld door het WetenschappelijkOnderzoek- en Datacentrum (WODC) in samenwerking met de Raad voorde Rechtspraak (Rvdr). Dit gebeurt middels een econometrisch model,waarbij gebruik gemaakt wordt van gevonden statistische verbandentussen de externe demografische, economische, maatschappelijke enoverige ontwikkelingen vanuit data van onder andere het CPB en CBS enontwikkelingen in de verschillende ketens. Het tweede deel van dePMJ-ramingen betreft de kwantitatieve effecten van nieuwe wet- enregelgeving evenals andere voorgestelde (beleids-) maatregelen die naarverwachting invloed hebben op de capaciteitsbehoefte. Dit gebeurt dooralle ketenpartners in afstemming met elkaar en ten dele met het WODC.Het gaat om zaken die invloed hebben op de capaciteit, oftewel die zorgendat de behoefte aan een product meer of minder wordt (de kwantiteit). Alsbeleidsaanpassingen invloed hebben op de capaciteitsbehoefte wordende PMJ-ramingen bijgesteld.Uitkomsten PMJ-ramingen tot en met 2031De geraamde capaciteitsbehoeftes in de drie ketens zijn als bijlagen bijdeze brief gevoegd. In bijlage 1 zijn de PMJ-capaciteitsramingen tot enmet 2031 opgenomen. Het cahier van het WODC en de Rvdr met hierin debeleidsneutrale ramingen vindt u in bijlage 2. Het cahier is ook op dewebsite van het WODC gepubliceerd.1 Ten opzichte van de PMJ-ramingenvan vorig jaar zijn er in de beleidsneutrale ramingen drie reeksentoegevoegd voor Slachtofferhulp Nederland (SHN): «Informeren viaoffline kanalen; chats» (deze reeks is opgenomen in de bestaande reeks«Informatie en advies (offline)»), «Informeren via online kanalen:community» en «Informeren via online kanalen: video’s» (de laatste tweereeksen zijn toegevoegd aan de bestaande reeks «Online dienstver-lening». Daarnaast is de wijziging van de voorwaardelijke invrijheids-stelling (vi-regeling) verwerkt in de beleidsneutrale ramingen.Beleidsneutrale ramingenOpsporing, vervolging en berechting van misdrijvenHet aantal geregistreerde misdrijven neemt naar verwachting toe met0,9% per jaar in de periode 2025–2031. Aangezien de bevolking in dezelfdeperiode naar verwachting groeit met 0,4%, zal de geregistreerde crimina-liteit per hoofd van de bevolking naar verwachting stijgen met 0,5%. Hetaantal geregistreerde verdachten stijgt met minder dan 1% per jaar indeze periode. Het aantal ondervonden delicten door slachtoffers neemtnaar verwachting toe met gemiddeld 3% per jaar in de periode 2025–2031.De instroom van rechtbankzaken bij het Openbaar Ministerie (OM) neemtnaar verwachting met minder dan 1% per jaar toe in de periode2025–2031. Het verwachte aantal beslissingen (incl. dagvaardingen) vanhet OM zal ook met minder dan 1% per jaar toenemen. Het aantalschuldigverklaringen van de zittende magistratuur (ZM) zal naar schattinggelijk blijven in deze periode. Voor verdachten zal het aantal regulierestraftoevoegingen naar verwachting met minder dan 1% per jaar1Cahier WODC: https://www.wodc.nl/onderzoek-in-uitvoering/statistiek-en-monitoring/prognose-justitiele-ketensTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 24 587, nr. 11222 toenemen in de periode 2025–2031. Het verwachte aantal ambtshalvestraftoevoegingen zal ongeveer gelijk blijven.TenuitvoerleggingDe capaciteitsbehoefte van het gevangeniswezen neemt volgens deraming van het model toe met gemiddeld 2% per jaar in de periode2025–2031 omdat verwacht wordt dat zowel het aantal verdachten invoorlopige hechtenis als de gemiddelde duur van de voorlopige hechteniszullen toenemen. Ook wordt verwacht dat het aantal opgelegde vrijheids-straffen zal stijgen, maar dat de gemiddelde duur van de opgelegdevrijheidsstraffen zal dalen. Omdat de verwachte toename in het aantalgroter is dan de verwachte afname van de gemiddelde duur, zullenopgelegde vrijheidsstraffen naar verwachting een opwaarts effect hebbenop de capaciteitsbehoefte van het gevangeniswezen. De capaciteitsbe-hoefte van de forensisch psychiatrische centra (FPC’s) stijgt naarverwachting met 2% per jaar omdat de verwachte instroom en bezettingvan ter beschikking gestelden zullen toenemen. De capaciteitsbehoeftevreemdelingenbewaring zal naar schatting nagenoeg gelijk blijven in deperiode 2025–2031.JeugdHet aantal Halt-verwijzingen blijft in deze beleidsneutrale raming naarverwachting gelijk in de periode 2025–2031. De capaciteitsbehoefte van dejustitiële jeugdinrichtingen neemt naar verwachting toe met ruim 1% perjaar omdat verwacht wordt dat zowel het aantal maatregelen tot plaatsingin een inrichting voor jeugdigen (PIJ-maatregel), het aantal jeugddetentiesen het aantal minderjarige verdachten in voorlopige hechtenis zullentoenemen. De verwachte gemiddelde duur van jeugddetenties en deverwachte gemiddelde duur van de voorlopige hechtenis blijven vrijwelgelijk in de periode 2025–2031.Civiele en bestuursrechtspraakDe instroom van dagvaardingen bij de sector civiel van de rechtbankenneemt naar schatting toe met ruim 1% per jaar in de periode 2025–2031.De instroom van verzoekschriften in handelszaken zal naar verwachtingmet ongeveer 2% per jaar toenemen, terwijl voor familiezaken een stijgingvan gemiddeld 1% per jaar wordt verwacht. De instroom van dagvaar-dingen bij de sector kanton van de rechtbanken zal naar verwachtingtoenemen met minder dan 2% per jaar terwijl de instroom van verzoek-schriften bij de sector kanton zal toenemen met minder dan 1% per jaar.De instroom van voorlopige voorzieningen zal afnemen met minder dan2% per jaar. De instroom van belastingzaken in eerste aanleg neemt naarverwachting toe met gemiddeld 2% per jaar in de periode 2025–2031. Deverwachte instroom van overige bestuurszaken zal toenemen metgemiddeld 1% per jaar. Zowel het aantal civiele toevoegingen (excl. asiel-en vreemdelingenzaken, incl. mediation en ambtshalve Wvggz/Wzd) alshet aantal bestuursrechtelijke toevoegingen (incl. ambtshalve vreemdelin-genbewaring, mediation en vreemdelingenzaken) blijven naarverwachting nagenoeg gelijk in de periode 2025–2031.De Minister van Justitie en Veiligheid,D.M. van WeelDe Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid,K.T. van BruggenTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 24 587, nr. 11223