Toezeggingen gedaan tijdens het het commissiedebat personen- en familierecht van 16 april 2026

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202633 836Personen- en familierechtNr. 143 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN JUSTITIE ENVEILIGHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 18 juni 20261. Aanleiding In het Commissiedebat personen- en familierecht op 16 april jl. heb ik metuw Kamer onder meer gesproken over de wenselijkheid van een nieuwwetsvoorstel waarmee de voorwaarden worden aangepast voor dewijziging van de geslachtvermelding in overheidsregistraties. Ik hebdaarbij toegezegd mij ervoor in te spannen om uw Kamer vóór hetCommissiedebat emancipatie, dat plaats zal vinden op 25 juni aanstaande,te informeren over mijn gesprek met vertegenwoordigers van detransgendergemeenschap dat ik onder andere hierover heb gevoerd.Daarnaast heb ik toegezegd uw Kamer te informeren over de proble-matiek waar mensen tegenaan lopen nadat de rechter hun verzoek omeen geslachtsvermelding «x» in de geboorteakte heeft toegewezen. Tenslotte heb ik toegezegd mijn best te doen om u een beeld te geven vanhoe de toekomst eruitziet op het punt van een aanpassing van devoorwaarden voor wijziging van de geslachtsregistratie. Met deze briefkom ik tegemoet aan die toezeggingen.Op 21 mei 2026 heb ik een kennismakingsgesprek gehad met vertegen-woordigers van Transgender Netwerk en het COC. Het was een prettiggesprek waarbij vanuit Transgender Netwerk het belang van een betertoegankelijke procedure voor aanpassing van de genderregistratie voorhet voetlicht is gebracht. Dit kabinet hoopt bij te dragen aan een samen-leving waarin het recht om te zijn wie je wilt zijn onvoorwaardelijk is enniet ter discussie staat. Je hoeft je bestaansrecht niet te verdienen en hebtgeen goedkeuring nodig van de samenleving. We mogen van elkaarvragen om dit recht te erkennen. We vragen niemand om van overtuigingte veranderen. kst-33836-143ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 33 836, nr. 1431 2. Wijziging van de geslachtsregistratie van «m» naar «v» ofandersom Het is voor de persoon met een genderidentiteit die niet aansluit bij het opde geboorteakte opgenomen geslacht, onder voorwaarden mogelijk omde vermelding van diens geslacht in de geboorteakte te laten wijzigen van«m» naar «v» of van «v» naar «m». Die voorwaarden zijn sinds 1 juli 2014(Stb. 2014, nr. 1) als volgt. De persoon in kwestie:–is 16 jaar of ouder,–is voorgelicht over de juridische gevolgen van de wijziging, en–beschikt over een deskundigenverklaring – afgegeven door eenaangewezen arts of psycholoog – waaruit blijkt dat de duurzameovertuiging bestaat tot het andere geslacht te behoren.Na aangifte bij de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeentewaar de geboorteakte is opgeslagen wordt de geslachtsregistratiegewijzigd. Bij die gelegenheid kan ook een nieuwe voornaam wordengekozen. In de jurisprudentie bestaan er inmiddels meerdere voorbeeldenwaarbij rechters ook een verzoek tot wijziging van de registratie bijjongeren onder de 16 toewijzen.Tot 11 augustus 2025 was bij uw Kamer een wetsvoorstel aanhangigwaarmee werd beoogd de voorwaarden voor wijziging van de vermeldingvan het geslacht in de akte van geboorte aan te passen (Kamerstukken35 825). Het vorige kabinet heeft dit wetsvoorstel op verzoek van uwKamer ingetrokken.In het gesprek met Transgender Netwerk kwam duidelijk naar voren dat ernog steeds een grote behoefte bestaat aan een aanpassing van devoorwaarden voor wijziging van de geslachtsvermelding. Het gaat danzowel om de vereiste deskundigenverklaring als om de leeftijdsgrens van16 jaar voor de wijziging van de geslachtsvermelding aan de balie. Tijdenshet gesprek is ook toegelicht welke knelpunten het oplevert voor jongerenom een identiteitskaart of paspoort te hebben waarin het geslacht en devoornaam niet aansluiten bij het gender waarin en de naam waarmeewordt geleefd. Je identiteitskaart vormt dan steeds een bron van zorgen;in het openbaar vervoer of de supermarkt, maar ook bijvoorbeeld bij hetaannemen van een bijbaantje. Hoewel rechters ook de wijziging van degeslachtsregistratie bij transgender jongeren onder de 16 toewijzen, wordtdeze procedure door hen als langdurig en onzeker ervaren.Het gesprek met Transgender Netwerk en het COC onderstreepte debelangrijke taak die wij als overheid hebben om ervoor te zorgen datiedereen zichtbaar zichzelf kan zijn, ongeacht je gender. Het belang vandeze opdracht wordt door het kabinet gedeeld. Ook het coalitieakkoordspreekt dit uit: We blijven werken aan de acceptatie, veiligheid enemancipatie van de transgendergemeenschap, op straat, op school, op dewerkvloer en overal in binnen- en buitenland.3. Ervaringen van mensen met een «x» in de overheidsregis-traties Met Transgender Netwerk is daarnaast gesproken over de positie van eengroeiende groep personen die zich niet of niet steeds thuis voelen bij eenregistratie «m» of «v».1 Zij hebben behoefte aan een non-binairegeslachtsvermelding. In de rechtspraak wordt inmiddels regelmatig deopname van een non-binaire geslachtsvermelding in de geboorteakte1Vergelijk de bijlage bij Kamerstukken II 2022/23, 35 825, nr. 19, Onderzoeksrapport RutgersKiezen voor een «x».Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 33 836, nr. 1432 uitgesproken in de vorm van een «x». Er zijn als gevolg daarvan inmiddelszo’n driehonderd personen met een «x» in de geboorteakte en in hetpaspoort. Op dit moment is er geen specifieke wettelijke regeling voordeze wijziging, noch voor de juridische betekenis of doorwerking hiervanin de maatschappij. Een concept-initiatiefwetsvoorstel om deze aspectente regelen heeft van 27 oktober tot 8 december 2023 in internetconsultatiegelegen.2 Hoe en wanneer dit conceptvoorstel een vervolg krijgt is primairaan de initiatiefnemers.Op uitdrukkelijk verzoek vanuit uw Kamer heb ik in het gesprek ookgevraagd waar personen met een «x» in het paspoort in de praktijktegenaan lopen. Transgender Netwerk meldde problemen voor personenmet een «x» bij de toegang tot zorg- en andere verzekeringen, bij decommunicatie met pensioenaanbieders en met de toegang tot dienstver-lening door banken, zoals het openen van een bankrekening. TransgenderNetwerk gaf daarbij aan dat voor veel organisaties de betekenis van een«x» in het paspoort nog onbekend is, waardoor voor deze organisatie ookonduidelijk is hoe daarmee om te gaan. Zij pleitten ook daarom voor eengoede wettelijke regeling van de «x». Er werd een duidelijk signaalafgegeven dat deze groep er is en dat zij tegen problemen aanlopen. Ikneem deze problemen serieus. Zoals ik in het Commissiedebat personen-en familierecht reeds heb opgemerkt, ben ik de initiatiefnemers van hetwetsvoorstel voor de «x» graag behulpzaam waar mogelijk. Waar ikdaarnaast een rol kan spelen bij het onder de aandacht brengen van dezeproblemen in de betreffende sectoren en het op gang brengen van hetgesprek, ben ik daartoe graag bereid.4. Toekomst nieuwe wet Momenteel verken ik de contouren voor een vereenvoudiging van deprocedure voor het wijzigen van de geslachtsregistratie. De inzet van hetkabinet is om op dit punt stappen te zetten, in lijn met het coalitieakkoord.Tegelijkertijd heeft de behandeling van het vorige wetsvoorstel laten zienwelke zorgen er in uw Kamer bestaan bij dit onderwerp. Het is voor hetkabinet van belang dat een nieuw wetsvoorstel kan steunen op een bredebasis, daar zet het kabinet zich voor in.Zodra meer duidelijkheid bestaat over de inhoud en het voorziene tijdpadvan de beoogde vereenvoudiging zal ik uw Kamer informeren.Mede namens de Staatssecretaris van Onderwijs en Emancipatie,De Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid,K.T. van Bruggen2www.internetconsultatie.nl/wetx.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 33 836, nr. 1433