Verbetering van de programmatische vaccinatiezorg voor volwassenen

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202632 793Preventief gezondheidsbeleidNr. 888 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN ENSPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 20 mei 2026Met deze brief informeert het kabinet de Kamer over de voornemens voorhet verbeteren van de programmatische vaccinatiezorg voor volwassenenen de stand van zaken daarvan.AanleidingVaccinatiezorg voor volwassenen is belangrijk om ziekte, ziekenhuisop-names en sterfte door infectieziekten te voorkomen, met name onderouderen en medische risicogroepen. Vaccinatie draagt bij aan hetbeperken van druk op de zorg en het versterken van de weerbaarheidtegen uitbraken van infectieziekten. Het is daarom van belang datvolwassenen op een laagdrempelige en begrijpelijke manier toeganghebben tot vaccinaties, informatie en advies.De huidige inrichting van de programmatische vaccinatiezorg voorvolwassenen in Nederland is echter versnipperd en onvoldoendetoekomstbestendig.1 Volwassenen kunnen voor verschillende program-matische vaccinaties terecht bij verschillende uitvoerders: voor griep- enpneumokokkenvaccinaties bij de huisarts en voor COVID-19-vaccinaties bijde GGD. Deze verdeling is voor burgers niet altijd logisch en maakt hetonduidelijk waar men terecht kan voor vaccinaties, informatie of advies.Tegelijkertijd functioneert de huidige individuele vaccinatiezorg, met eenbelangrijke rol voor huisartsen en GGD’en, in de praktijk over hetalgemeen goed.De aanleiding voor herinrichting ligt vooral in de uitbreiding en toene-mende complexiteit van de vaccinatiezorg voor volwassenen in deafgelopen jaren. Met de toevoeging van COVID-19-vaccinaties, nieuweadviezen rondom griepvaccinatie met verschillende vaccintypen en deintroductie van nieuwe vaccinaties zoals de gordelroosvaccinatie, is1Raad voor Volksgezondheid en Samenleving (RVS) «Het vaccinatiestelsel nader verkend»(2021) kst-32793-888ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 793, nr. 8881 behoefte ontstaan aan een meer samenhangende en toekomstbestendigeinrichting. Daarnaast zijn taken en verantwoordelijkheden ten aanzien vande vaccinatieprogramma’s niet eenduidig juridisch belegd en bestaan erverschillende financieringsstructuren. Ook de informatievoorziening kentknelpunten: vaccinaties worden in verschillende systemen geregistreerden gegevensuitwisseling is beperkt. Dit bemoeilijkt monitoring, evaluatieen het gericht uitnodigen van mensen die in aanmerking komen voorvaccinatie. Het huidige stelsel maakt het bovendien lastig om nieuwevaccinaties toe te voegen of bestaande programma’s aan te passen. Deintroductie van nieuwe vaccinaties, zoals de gordelroosvaccinatie, vraagtdan ook om een meer samenhangende inrichting. Ten slotte is hetsysteem beperkt flexibel en opschaalbaar, terwijl pandemische dreigingenen dalende vaccinatiegraden juist vragen om een wendbare inrichting vande vaccinatiezorg.Wenselijke situatieTegen deze achtergrond en in lijn met de eerder gedeelde visie opvaccinatiezorg 0–100+ jaar2, werkt het kabinet toe naar een toegankelijke,vanzelfsprekende en toekomstbestendige inrichting van de uitvoering vande programmatische vaccinatieprogramma’s voor volwassenen. In dezegewenste situatie is er één samenhangende uitvoeringsstructuur, waarinburgers eenvoudig weten waar zij terecht kunnen voor vaccinaties,informatie en advies. Vaccinaties zijn laagdrempelig toegankelijk enworden waar mogelijk gecombineerd aangeboden, zodat mensenmeerdere vaccinaties in één bezoek kunnen ontvangen. Daarnaast maaktdeze inrichting het mogelijk om nieuwe vaccinaties en wijzigingen inbestaande programma’s sneller en doelmatiger te implementeren en,indien nodig, snel op te schalen. In deze wenselijke situatie vervullen deGGD’en de rol van gecommitteerde uitvoerder, onder centrale regie vanhet RIVM. De GGD’en kunnen daarbij samenwerken met andere partijen,zoals huisartsen, zorginstellingen en apothekers. Deze partijen kunnenmogelijk een rol spelen bij het indiceren, uitnodigen, informeren envaccineren van doelgroepen. Deze samenwerking draagt bij aan toeganke-lijkheid, benut bestaande zorgrelaties en zorgt voor voldoende capaciteit.Stand van zakenIn 2025 is een gezamenlijk traject van het Ministerie van VWS en het RIVMgestart om te komen tot een toekomstbestendige inrichting van deprogrammatische vaccinatiezorg voor volwassenen. In dit traject zijngesprekken gevoerd met betrokken partijen in het veld, waaronderGGD’en, huisartsen, apothekers en andere stakeholders, om inzicht tekrijgen in de huidige praktijk. Deze inzichten vormen de basis voor deverdere uitwerking van de gewenste richting. De komende periode wordtde wenselijke situatie nader uitgewerkt langs twee samenhangendesporen: het in kaart brengen van de nodige randvoorwaarden (o.a.juridische en financieel) en het uitwerken – met betrokken uitvoerders enandere stakeholders – van de mogelijke uitvoering in de praktijk.VervolgstappenOm te verkennen hoe een passende inrichting eruit kan zien en op welkewijze deze mogelijk kan worden vormgegeven, wordt in de komendeperiode door het RIVM en het Ministerie van VWS langs beide sporenverder gewerkt aan de volgende activiteiten:•Het uitwerken van de randvoorwaarden voor de nieuwe inrichting,waaronder governance, juridische inbedding, financiering en een2Kamerstukken II 2024/25, 32 793, nr. 851Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 793, nr. 8882 toekomstbestendige digitale infrastructuur voor registratie engegevensuitwisseling;•Het faciliteren van het, waar mogelijk, gelijktijdig aanbieden vanvaccinaties (bijvoorbeeld COVID-19 en griep) op één locatie, zodatburgers eenvoudiger toegang hebben en meerdere vaccinaties in éénbezoek kunnen ontvangen;•Het uitwerken van scenario’s voor de (mogelijke) inrichting van deprogrammatische vaccinatiezorg in de praktijk, waarbij het volledigevaccinatieproces wordt bezien (van indiceren en uitnodigen totvaccineren en registreren);•Het onderzoeken van specifieke vraagstukken, waaronder (1) eenmogelijke rol van apothekers bij aspecten van het vaccinatieproces en(2) de wijze waarop indicatie en selectie van medische risicogroepen inde toekomst georganiseerd kan worden;•Het verkennen en waar mogelijk uitvoeren van proeftuinen om te lerenten behoeve van de inrichting van de wenselijke situatie;•Het opstellen van een routekaart voor de transitie van de huidigesituatie naar de gewenste inrichting, inclusief benodigde stappen,afhankelijkheden en beslismomenten.Bij deze verdere uitwerking wordt aandacht besteed aan de uitvoer-baarheid van de voorgestelde inrichting in de praktijk, aan helderesamenwerking en rolverdeling tussen betrokken partijen en aan hetborgen van voldoende capaciteit binnen de beschikbare middelen. Hierbijis het uitgangspunt dat de impact op lopende programma’s en regulierewerkzaamheden zo beperkt mogelijk is. Ook wordt de samenhangbewaakt met lopende trajecten, zoals de implementatie van de gordel-roosvaccinatie en eventuele aanpassingen in bestaande vaccinatiepro-gramma’s.Bij de uitwerking worden GGD’en, huisartsen, apothekers en anderestakeholders betrokken. De eerste resultaten van het traject om deprogrammatische vaccinatiezorg voor volwassenen vorm te gevenworden in het najaar van 2026 verwacht en zullen richting geven aanverdere besluitvorming. Op basis daarvan zal worden bezien hoe enwanneer implementatie kan plaatsvinden.Het kabinet zal de Kamer aan het einde van 2026 nader informeren overde voortgang en de eerste uitkomsten van deze uitwerking.De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,S.T.M. HermansTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 793, nr. 8883