Stand van zaken moties en toezeggingen met betrekking tot cultuur

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202632 820Nieuwe visie cultuurbeleidNr. 560 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR ENWETENSCHAP Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 18 december 2025Hierbij informeer ik uw Kamer over de stand van zaken van een aantalmoties en toezeggingen met betrekking tot cultuur, in aanloop naar hetwetgevingsoverleg Cultuur van 19 januari a.s.Stand van zaken moties en toezeggingen1. Moties Over spreiding van cultuursubsidiesUw Kamer heeft een aantal moties aangenomen over de spreiding vancultuursubsidies. Het betreft de gewijzigde motie van de leden Rooderkerken Mohandis over onderzoeken hoe een bloeiende culturele sector in heelNederland beter geborgd kan worden.1 De motie van het lid Van Zantenover onderzoeken waarom de geografische spreiding van cultuursub-sidies over Nederland achterblijft.2 De motie van de leden Van der Veldeen Van Zanten over vestiging van culturele instellingen buiten deRandstad aantrekkelijker maken bij de volgende herverdeling van deBIS-middelen.3 En de motie van het lid Oostenbrink over het per provincieinzichtelijk maken op welke manier spreiding van subsidies voor cultuurkan plaatsvinden en hoe de Rijkscultuurfondsen in hun subsidiecriteriarekening houden met regionale omstandigheden.4Als startpunt laat ik onderzoeken hoe cultuuruitingen en -middelen op ditmoment gespreid zijn over Nederland. Daarbij wordt ook gekeken naarpraktische inzichten en handelingsperspectieven voor toekomstig beleid.De opdracht voor dit onderzoek is inmiddels verstrekt en het gekozen1Kamerstukken II 2024–2025, 36 600 VIII, nr. 50.2Kamerstukken II 2024–2025, 36 600 VIII, nr. 30.3Kamerstukken II 2024–2025, 36 600 VIII, nr. 22.4Kamerstukken II 2024–2025, 32 820, nr. 553. kst-32820-560ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 820, nr. 5601 consortium van onderzoeksbureaus maakt goede voortgang. Naarverwachting zal het onderzoek voor de zomer van 2026 gereed zijn. Ikinformeer u in 2026 over de uitkomsten van dit onderzoek en zal dezemeenemen in de volgende cultuurbrief over het cultuurbestel vanaf 2029.In deze brief zal ik ook ingaan op de overige moties die hierbovengenoemd zijn.Over fair payTijdens het Tweeminutendebat Cultuur van 9 september 2025 is door deleden Mohandis en Koops een motie ingediend die is aangenomen,waarin mij wordt verzocht te onderzoeken welke prikkels en voorwaardenmogelijk zijn om de werkverschaffers en opdrachtgevers te bewegen defair pay-richtlijnen te volgen en deel te nemen aan een bindendconvenant.5 Inmiddels ben ik een ambtelijke verkenning gestart, waarbij ikde verschillende mogelijkheden bespreek in gesprekken met het cultureleen creatieve veld. Tevens zal ik de uitwerking van deze motie betrekken bijde tijdens het Commissiedebat Cultuur van 12 juni 2025 (Kamerstuk32 820, nr. 546) gedane toezegging om in 2026/2027 een evaluatie uit tevoeren naar de fair practice code die zich met name zal richten op het fairpay-beleid.6 In het najaar van 2026 zal ik uw Kamer verder informerenover de stand van zaken.Over antisemitismeTijdens het plenaire debat over het bestrijden van antisemitisme van23 september 2025 zijn twee moties aangenomen van het lid Ellian,waarin mij wordt verzocht om er zorg voor te dragen dat Joodse artiestenkunnen blijven optreden in Nederlandse zalen en om er zorg voor tedragen dat samenwerkingen niet beëindigd worden op basis van alleende Joodse achtergrond van de samenwerking.7 Ook is tijdens dit debateen motie aangenomen die was ingediend door het lid Eerdmans, waarinhet kabinet wordt verzocht om in de subsidievoorwaarden van poppodiaop te nemen dat antisemitisme niet wordt getolereerd.8De invulling van deze moties wordt ambtelijk interdepartementaalverkend. Het is altijd onacceptabel om mensen uit te sluiten op basis vanhun persoonlijke kenmerken. Daarom wordt u in het voorjaar van 2026middels een separate brief geïnformeerd over de invulling van deze driemoties.Over aandacht voor het voortbestaan van het Fries LandbouwmuseumTijdens het tweeminutendebat Cultuur op 9 september 2025 is de motievan het lid Oostenbrink ingediend, waarin de Tweede Kamer de regeringverzoekt binnen bestaande beleidskaders in overleg te treden met deprovincie Fryslân en relevante fondsen over het voortbestaan van hetFries Landbouwmuseum.9Nadat uw Kamer deze motie had aangenomen, hebben de gedeputeerdestaten van Fryslân besloten het subsidieplafond voor de SubsidieregelingMusea en Kunstinstellingen 2026–2028 met € 740.700 te verhogen,waardoor onder meer het Fries Landbouwmuseum alsnog in aanmerkingkomt voor een provinciale meerjarige subsidie. Daarmee is voorzien in de5Kamerstukken II 2024–2025, 32 820, nr. 549.6Toezeggingsnummer: TZ202507-109.7Kamerstukken II 2024–2025, 30 950, nrs. 476 en 477.8Kamerstukken II 2024–2025, 30 950, nr. 465.9Kamerstukken II 2024–2025, 32 820, nr. 555.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 820, nr. 5602 continuïteit van het museum en is het niet langer noodzakelijk omhierover in gesprek te gaan. Ik zie de motie hiermee als afgedaan.Over evaluatie werking Monumentenwet BESTijdens het tweeminutendebat Erfgoed op 18 oktober 2023 heeft het lidWuite een motie ingediend die de regering onder andere verzoekt eenevaluatie uit te voeren naar de werking van de Monumentenwet BES.10Deze evaluatie wordt op dit moment in nauwe samenwerking met deopenbare lichamen uitgevoerd door onderzoeksbureau Ecorys. Hetonderzoek bevindt zich inmiddels in de afrondende fase. Ik zal deevaluatie in het eerste kwartaal van 2026 aan de Tweede Kamer sturen.Over automatisch lidmaatschap openbare bibliothekenMet de motie van de leden Rooderkerk en Kisteman van 26 november2024 heeft de Tweede Kamer verzocht onderzoek te doen naar demogelijkheden voor een automatisch lidmaatschap van de openbarebibliotheek.11 Het onderzoek is in augustus 2025 aan een organisatie vooronderzoek gegund. In de bibliotheeksector wordt op veel plekken metvormen van gratis lidmaatschap geëxperimenteerd. Daarom wordt in hetonderzoek een verkenning naar deze vormen van gratis lidmaatschap inverschillende steden meegenomen. Het onderzoek is naar verwachting inhet eerste kwartaal van 2026 gereed.2. Toezeggingen Over de middeleeuwse gouden ringIn 2022 wees mijn ambtsvoorganger een Middeleeuwse ring in particulierbezit aan als beschermd cultuurgoed conform de Erfgoedwet. Het gaat omeen gouden ring uit de 9e/10e eeuw, die in 1997 is gevonden in het FrieseSumar door een metaaldetectoramateur. Op 6 maart 2025 heeft detoenmalige Minister Bruins (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) hetproces gestart om deze ring voor Nederland te behouden vanwege deonvervangbare historische waarde voor ons land. Zoals toegezegd tijdenshet Commissiedebat Cultuur op 12 juni 2025 informeer ik u hierbij over destand van zaken van het vervolgproces.12Conform de bevoegdheden en het proces in de Erfgoedwet zijn potentiëlekopers in Nederland in de gelegenheid gesteld om dit object voorNederland te verwerven. Dit heeft niet tot resultaat geleid. Daarop is hetproces gestart om het object door de Staat te verwerven. Vervolgens ishet object getaxeerd door twee onafhankelijke professionele taxateurs inopdracht van enerzijds de verkopende partij, en anderzijds de kopendepartij, i.c. de staat. Op basis daarvan zal de onderhandeling met deverkopende partij worden gestart. Indien de koop slaagt dan zal dezeworden bekostigd uit het Museaal Aankoopfonds. Over het resultaat zal iku informeren.Over de weeffout tussen de SIM en de woonhuisregelingIn het commissiedebat cultuur van 12 juni 2025 heeft mijn ambtsvoor-ganger toegezegd de Kamer na de verkiezingen te informeren over deweeffout tussen de Subsidieregeling Instandhouding Monumenten (SIM)10Kamerstukken II 2023–2024, 31 511, nr. 63.11Kamerstukken II 2024–2025, 28 760, nr. 117.12Toezeggingsnummer: TZ202507-107.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 820, nr. 5603 en de Woonhuisregeling.13 Er is een categorie monumenteneigenaren diegeen aanspraak kan maken op instandhoudingssubsidie. Hierover is deKamer eerder geïnformeerd.14 De oorzaak is gelegen in de verschillentussen de SIM en de Woonhuisregeling. De SIM is alleen bedoeld vooronderhoud, terwijl vanuit de Woonhuisregeling ook subsidie wordtverstrekt voor restauratie. Bovendien zijn de doelgroepen in de regelingenop verschillende manieren gedefinieerd. Inschatting van de Rijksdienstvoor het Cultureel Erfgoed is dat de kosten om dit geheel op te lossenstructureel € 20 tot 25 miljoen per jaar bedragen. Deze middelen heb ikniet tot mijn beschikking. In veel gevallen zijn er wel alternatievefinancieringsmogelijkheden en voordelen beschikbaar voor de categorieeigenaren die tussen wal en schip valt, bijvoorbeeld via laagrentendeleningen bij het NRF of via fiscale aftrek in het kader van de vennoot-schapsbelasting.Over de wijziging Mediabesluit 2008 i.v.m. de investeringsverplichtingaudiovisuele mediaTijdens de plenaire behandeling van het Wetsvoorstel «Invoeren investe-ringsverplichting ten behoeve van Nederlandse cultureel audiovisueelproduct» in de Eerste Kamer heeft de voormalig Staatssecretaris Cultuuren Media, naar aanleiding van een vraag van het lid Veldhoen, toegezegdde ontwerp-AMvB ter uitvoering van de wet aan de Eerste Kamer aan tebieden.15 In ditzelfde debat is eveneens, naar aanleiding van een vraagvan het lid Prins, toegezegd de mogelijkheid van een accountantsver-klaring als bewijs van het voldoen aan de investeringsverplichting, in deuitwerking van de ministeriële regeling nadrukkelijk mee te nemen.16De ontwerp-AMvB is op 26 mei 2025 zowel aan de Eerste Kamer als aande Tweede Kamer voorgelegd.17 Het voorleggen heeft niet geleid totvragen van beide Kamers. De door het lid Prins gevraagde verplichteaccountantsverklaring is opgenomen in de Mediaregeling 2008 door eenwijzigingsregeling die op 1 april 2025 in werking is getreden.18 Hiermee isaan beide toezeggingen voldaan.3. Overige Het advies van de Raad voor Cultuur «Toezicht in de culturele sector»Op 23 september 2025 heeft de Raad voor Cultuur haar advies «Toezicht inde culturele sector: een kunst apart» gepubliceerd. Het advies is als bijlagetoegevoegd aan deze brief. Uit dit advies blijkt dat er veel goed gaat, maardat er ook verbeteringen nodig zijn. De komende tijd ga ik het advies metverschillende partijen bespreken en bepalen welke stappen er gezetkunnen worden. Rond de zomer zal ik u hierover uitgebreider berichten.Aan het verzoek van uw Kamer van 27 november jl. om voor het wetge-vingsoverleg een kabinetsreactie op dit rapport te sturen kan ik helaas dusniet voldoen.1913Toezeggingsnummer: TZ202507-106.14Kamerstukken II 2024–2025, 32 156, nr. 140 en Kamerstukken II 2023–2024, 32 156, nr. 128.15Toezeggingsnummer: T0375216Toezeggingsnummer: T0375417Kamerstukken I 2024–2025, 36 176, G en Kamerstukken II 2024–2025, 36 176, nr. 42.18Stcrt. 2025, nr. 3178.192025D48645.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 820, nr. 5604 Het advies van de Raad voor Cultuur «Ieder zijn aandeel»Op 14 november 2025 heeft de Raad voor cultuur zijn advies «Ieder zijnaandeel uitgebracht. Naar een evenwichtig financieel ecosysteem voor decultuursector» gepubliceerd. Het advies is als bijlage toegevoegd aan dezebrief. Het advies is een reflectie op de manier waarop publieke en privatefinanciers kunnen samenwerken, en wat hier vanuit beide partijen voornodig is. De raad constateert onder andere dat het aandeel van deoverheid in de bekostiging van cultuur relatief is gedaald en adviseert hetcultuurbudget van de Rijksoverheid met minimaal € 250 miljoen teverhogen. Dergelijke keuzes zijn aan een nieuw kabinet. Over de inhoudvan het advies ga ik de aankomende tijd met de sector en haar financiersin gesprek. Rond de zomer zal ik u hierover uitgebreider berichten. Aanhet verzoek van uw Kamer van 27 november jl. om voor het wetgevings-overleg een kabinetsreactie op dit rapport te sturen kan ik helaas dus nietvoldoen.20De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,G. Moes202025D48667.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 820, nr. 5605