Harbersbrief Kansspelen

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202524 557KansspelenNr. 274 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN JUSTITIE ENVEILIGHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 15 september 2025In deze brief informeer ik uw Kamer over het doel, de reikwijdte en deopzet van de in 2026 te verschijnen Periodieke rapportage over hetkansspelbeleid in het kader van artikel 34.2. (Straffen en beschermen),onderdeel van de Strategische Evaluatieagenda (SEA). Dit betreft deperiode van 2019 tot en met 2025 en sluit daarmee aan op de laatstebeleidsdoorlichting van onder andere het kansspelbeleid tot en met 2018.1De uitkomsten van deze Periodieke rapportage zijn van belang voor hetverbeteren van huidig en nieuw beleid. De brief is als volgt opgebouwd:1.(Gewijzigde) beleidsuitgangspunten van het kansspelbeleid2.Ontwikkelingen in de beleidstheorie3.Financiële onderbouwing4.Onderzoeksopzet Periodieke rapportage5.Aansturing Periodieke rapportage, betrokken partijen en externeuitvoering1. (Gewijzigde) beleidsuitgangspunten kansspelen Het kansspelbeleid heeft betrekking op verschillende deelmarkten voorkansspelen. Dit betreft loterijen (goede doelen loterijen, prijzenloterijen,instantloterijen), landgebonden sportweddenschappen, speelautomatenen casino’s en kansspelen op afstand. De Wet op de kansspelen enonderliggende lagere regelgeving bieden het wettelijk kader voorkansspelen.2 Deze wet- en regelgeving voor de verschillende soortenkansspelen is thans gestoeld op beleidsuitgangspunten uit drie verschil-lende perioden.1.Dit betreft de periode van vóór 2011. In deze periode waren de risico’svan kansspelen bepalend voor de invulling van het beleid en was hetuitgangspunt om in beginsel maar één vergunning per soort kansspel1Kamerstuk 33 199, nr. 452wetten.nl – Regeling – Wet op de kansspelen – BWBR0002469, laatstelijk ingrijpend gewijzigdmet de regulering van kansspelen op afstand (Stb. 2021, 45). kst-24557-274ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 24 557, nr. 2741 toe te laten. Het doel was de vraag naar kansspelen te leiden naar eenbeperkt en door de overheid gereguleerd en gecontroleerd passendaanbod. Het kansspelbeleid kende drie hoofddoelstellingen, te wetenvoorkomen van kansspelverslaving, beschermen van consumentenen tegengaan van fraude en overige criminaliteit.2.Vanaf 2011 gold een visie op kansspelen waarin de eigen verantwoor-delijkheid van de speler en marktwerking van open marktenuitgangspunt waren. Toen is ook een modernisering van hetkansspelbeleid aangekondigd. In deze visie bleven de eerderehoofddoelstellingen van het kansspelbeleid behouden. Deze moestenniet langer worden gerealiseerd door het aanbod te beperken, maardoor aan het toegestane aanbod strikte regels en voorwaarden testellen en op de naleving daarvan toe te zien. Daarnaast werd doorattractief legaal aanbod van online kansspelen beoogd deelname aanillegale kansspelen te doen afnemen. De voorgenomen wijzigingenwaren het reguleren van kansspelen op afstand, de herinrichting vanhet casinoregime en de herijking van het loterijstelsel. Met deoprichting van de Kansspelautoriteit (Ksa) als onafhankelijk toezicht-houder per 1 april 2012 en de inwerkingtreding van de Wet kansspe-len op afstand (Wet koa) op 1 april 2021 is gedeeltelijk invullinggegeven aan de in 2011 aangekondigde modernisering van hetkansspelbeleid.3, 4 Gezien de lange looptijd van het wetgevingstrajectrond de regulering van kansspelen op afstand en het implementatie-traject daarvan is de verdere modernisering op basis van debeleidsvisie uit 2011 thans nog niet gerealiseerd.3.Met ingang van 14 februari 2025 geldt een nieuwe visie op kansspe-len die de bescherming van mensen tegen de risico’s van kansspelenvoorop stelt.5 De mate (reikwijdte) van ingrijpen en benodigdebescherming worden daarin afhankelijk gesteld van het risico datgepaard gaat met de specifieke kansspelen en/of de mate waarin debetrokken personen afhankelijk van hun situatie eigen verantwoorde-lijkheid kunnen nemen. De insteek uit de vorige visie om zoveelmogelijk voor open markten te kiezen wordt daarmee dan ooklosgelaten. De bescherming van mensen tegen gokschade prevaleertten opzichte van het creëren van economische ruimte door openmarkten. In de nieuwe visie zijn de volgende strategische doelstellin-gen geformuleerd:–Bescherming van burgers tegen kansspelgerelateerde schade;–Tegengaan van kansspelgerelateerde criminaliteit;–Verhinderen van deelname aan illegaal spel en bestrijding vanillegaal aanbod.Aan de hand van de nieuw geformuleerde doelstellingen en op basis vande tot nu toe uitgevoerde onderzoeken en evaluaties is vastgesteld dat dewet- en regelgeving voor de deelmarkt kansspelen op afstand niet voldoetom de geformuleerde doelstellingen te behalen. Dit volgt uit de evaluatievan de Wet koa en andere ten behoeve van evaluatie en monitoringopgestelde rapportages over de online kansspelmarkt.6 De algemeneconclusie van de onderzoekers is dat de Wet koa tot op heden (nog) nietheeft bijgedragen aan een dermate verantwoord en controleerbaarkansspelaanbod dat gesteld kan worden dat de beleidsdoelstellingen vanhet beleid voor kansspelen op afstand op korte of lange termijn bereikt3Formeel: Wet van 20 februari 2019 tot wijziging van de Wet op de kansspelen, de Wet op dekansspelbelasting en enkele andere wetten in verband met het organiseren van kansspelen opafstand (Stb. 2019, 127). Verder: Wet kansspelen op afstand (Wet koa).4Kamerstuk 24 557, nr. 124.5Kamerstuk 24 557, nr. 2456Dialogic (2024). Drie jaar online gokken, Evaluatie van de Wet kansspelen op afstand.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 24 557, nr. 2742 zullen worden.7 Daarom volgt een fundamentele herziening van de wet-en regelgeving voor kansspelen op afstand.Ten aanzien van de andere deelmarkten voor kansspelen, dan kansspelenop afstand, worden op dit moment deels nog onderzoeken uitgevoerd. Opbasis daarvan kan naar verwachting voldoende worden vastgesteld inhoeverre beleid en wet- en regelgeving doelmatig en doeltreffend zijn omde strategische doelen van het vorige en het huidige kansspelbeleid tebehalen.2. Ontwikkelingen in de beleidstheorie In de vorige beleidsdoorlichting (2012–2018), waar het kansspelbeleidonderdeel van uitmaakte, is ten aanzien van kansspelen vooral aandachtbesteed aan het uiteenzetten van de beleidstheorie van het toen geldendebeleid, omdat in afwachting van de modernisering van het kansspelbeleid,uitspraken over de doelrealisatie, doeltreffendheid of doelmatigheidweinig toegevoegde waarde zouden hebben. Inmiddels is een deel van debeoogde modernisering tot stand gekomen met de regulering vankansspelen op afstand en is de Wet koa ook geëvalueerd. De theorieachter het kansspelbeleid als geheel is daarbij niet expliciet beschreven inéén beleidsstuk. Delen zijn opgenomen in beleidsbrieven die in deafgelopen zes jaar naar de Kamers zijn gestuurd. De beleidstheorie achterde oude beleidsdoelstellingen blijkt uit de Kamerstukken met betrekkingtot de totstandkoming van de Wet koa. Daarbij was kanalisatie naar legaalaanbod het centrale instrument om te komen tot consumentenbe-scherming, verslavingspreventie en het tegengaan van criminaliteit.De bescherming van mensen tegen kansspel gerelateerde schade wordt inde nieuwe doelstellingen van februari 2025 meer centraal gesteld. Strengewet- en regelgeving, meer toezichts- en handhavingsinstrumenten, deaanpak van illegaal aanbod en preventie activiteiten zijn de geïdentifi-ceerde instrumenten om in samenhang met elkaar de bescherming vanmensen tegen kansspelgerelateerde schade te realiseren. Daarvoorworden in de nieuwe visie verschillende indicatoren aangemerkt alsrelevant voor de vraag in hoeverre de bescherming van mensen tegenkansspelgerelateerde schade is toegenomen en in hoeverre dit gereali-seerd is. In een schematische weergave kan de beleidstheorie ophoofdlijnen als volgt worden weergegeven:7Dialogic (2024). Drie jaar online gokken, Evaluatie van de Wet kansspelen op afstand, p. 165.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 24 557, nr. 2743 InputWelke instrumentenworden ingezet?ActiviteitenWelke activiteiten wordenontplooid?OutputWelke producten/resultaten wordenopgeleverd?OutcomeWelke doelen wordenbereikt?ImpactWelke verandering moetteweeg worden gebracht?Financieel:– Beleidsbudget– Heffingen Ksa– Bijdrage verslavings-preventiefondsCapaciteit:– Juridische capaciteit– Beleidscapaciteit– Toezicht- en handhavings-capaciteit– Capaciteit vergunning-verlening– ICT-middelenOverige:– Capaciteit bij partijendie een rol spelen bij hetaanbieden van kans-spelen, wetenschap endeskundigen– Wet- en regelgevingmaken– Preventie activiteiten– Vergunningverlening– Toezicht– Handhaving– Samenwerkingopsporing versterken– Communicatie(strategie)– (Strengere) wet- enregelgeving, o.a.handhavings- entoezichtsinstrumenten bijvergund en illegaalaanbod– Vergunningen– Toezichtsonderzoeken,waarschuwingen,dwangsommen en boetes– Gerichte preventiecampagnes– Alliantie tegen illegaalaanbod– Minder schade doorkansspelen voorindividuen, gezinnen ensamenleving– Minder kansspel-gerelateerde criminaliteit– Minder illegaal aanboden deelname daaraan– Bescherming burgerstegen kansspelgerelateerdeschade– Tegengaan kansspel-gerelateerde criminaliteit– Verhinderen deelnameillegaal spel, bestrijdingillegaal aanbod Met behulp van monitoringsonderzoeken, rapportages en evaluaties zijnontwikkelingen in beeld gebracht met betrekking tot de omvang (entoename of afname) van de deelmarkten in brutospelresultaat, aantallenvergunninghouders spelers en verhouding tot illegaal aanbod.8 Injaarverslagen geeft de Kansspelautoriteit inzicht in de resultaten vantoezicht en handhaving, zoals opgelegde boetes en dwangsommen.Voorts wordt gemeten hoeveel reclame wordt gemaakt in de betreffendedeelmarkt, hoeveel spelers gemiddeld uitgeven en er wordt specifiekgekeken naar jongvolwassenen. De Kansspelautoriteit houdt ook zicht ophet aantal mensen dat zich in het uitsluitingsregister Cruks heeft geregis-treerd en hulp heeft gezocht bij het Loket Kansspel. Door middel vanbevolkingsonderzoeken en enquêtes wordt in beeld gebracht wat deontwikkelingen zijn op het gebied van risico- en probleemspelers,spelersvoorkeuren en speelgedrag. Door middel van gerichte onder-zoeken is voorts bijvoorbeeld in beeld gebracht hoe spelers omgaan metspeellimieten en hoe de aanbieders van kansspelen op afstand omgaanmet de zorgplicht. Op basis van cijfers uit het Landelijk Alcohol en DrugsInformatie Systeem (LADIS) wordt in beeld gebracht hoeveel mensen inbehandeling zijn voor gokverslaving. Voor landgebonden kansspelenworden op dit moment nog onderzoeken uitgevoerd. Voor loterijen zijn in2020 en 2021 onderzoeken verricht op basis waarvan een toets opdoelrealisatie, doeltreffendheid en doelmatigheid kan plaatsvinden.Daarnaast zijn de evaluaties van de Ksa uit 2022 en de twee evaluaties vande staatsdeelnemingen Nederlandse Loterij en Holland Casino relevantvoor de Periodieke Rapportage. Een overzicht van relevante onderzoekenen monitoringsrapportages vanaf 2019 is als bijlage gevoegd. Ditoverzicht bevat meer onderzoeken dan in de SEA is weergegeven, omdatde SEA maar een deel van de periode waar de Periodieke rapportage overgaat beslaat. Voorts zijn met het oog op de komende wetswijzigingenaanvullende onderzoeken nodig gebleken die ook voor de Periodiekerapportage relevant zijn.8Het is gebruikelijk om de omvang van de kansspelmarkt uit te drukken in brutospelresultaat(BSR). Dat is de totale inzet minus uitgekeerde prijzen. De kansspelmarkt onderscheidt zichhiermee van vrijwel alle andere markten waar de omvang meestal wordt uitgedrukt inomzetcijfers.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 24 557, nr. 2744 3. Financiële grondslag De budgettaire grondslag van deze Periodieke rapportage betreftrijksbegrotingsartikel 34.2. De uitvoeringskosten van het kansspelbeleidzijn beperkt omdat de kosten voor vergunningverlening, toezicht,handhaving en verslavingspreventie betaald worden vanuit heffingen bijvergunde aanbieders van kansspelen. Per 1 oktober 2021 is de kansspel-heffing voor alle aanbieders van kansspelen voor het laatst verhoogd. Deverhoging had te maken met een toename van de kosten die de Kansspel-autoriteit moet maken en verschilt per deelmarkt.De kosten voor het kansspelbeleid zijn in de afgelopen jaren, na deopening van de markt voor kansspelen op afstand, relatief stabielgebleven. Het grootste gedeelte van de uitgaven is besteed aan deimplementatie van de Wet koa en het opstellen of wijzigingen van lagereregelgeving. In dat kader is zowel in 2019 als 2021 aan de Ksa een bijdragegedaan voor het financiële tekort. Ook in 2019 is er een bijdrage gedaanaan de Ksa voor voorbereidende werkzaamheden voor de implementatievan de Wet koa. Verder is een groot deel van het beleidsbudget gebruiktvoor het laten uitvoeren van onderzoeken en (meerjarige) monitoring vande effecten van het beleid. In beperkte mate zijn vanuit het beleidsbudgetsubsidies verstrekt aan initiatieven in het verlengde van verslavingspre-ventie. Met de komst van het Verslavingspreventiefonds, dat beheerdwordt door de Kansspelautoriteit en betaald wordt uit heffingen aanvergunde kansspelaanbieders, is de noodzaak voor subsidiering vanuitbeleidsbudget vooralsnog weggevallen.Realisatie kansspelen binnen begrotingsartikel 34.2.JaarOpdrachtenSubsidiesBijdrage aanZBO’s/RWT’s(KSA)Totaal kansspelenonder art 34.2.2019205.0912.5001.200.0001.407.5912020200.634124.9383.130.0003.455.5712021193.901116.0501.656.0001.965.9512022258.22227.588–285.8102023109.485––109.4852024210.433394.072–604.5052025850.000730.796–1.580.796 4. Onderzoeksopzet Periodieke rapportage ReikwijdteHet doel van de komende Periodieke rapportage is het verkrijgen vaninzicht in de doeltreffendheid en doelmatigheid van het kansspelbeleid,met bijzondere aandacht voor de mate en wijze waarop het gevoerdebeleid heeft bijgedragen aan het behalen van de doelstellingen van denieuwe beleidsvisie op kansspelen van 14 februari 2025. Aanvullend kaninzicht worden geboden in hoeverre op basis van de beleidslogica en deuitvoeringspraktijk kan worden verwacht dat doelen uit de nieuwebeleidsvisie worden bereikt. De evaluatie richt zich op de periode2019–2025 en omvat alle kansspelen: zowel online als fysieke kansspelen,van loterijen tot casinospellen. Daarbij zal in de rapportage de nadrukliggen op de andere kansspelproducten dan kansspelen op afstand. In deafgelopen vier jaren is in navolging van de opening van de gereguleerdeonline markt en de daarop volgende monitoring en evaluatie reeds veelaandacht besteed aan de doelmatigheid en doeltreffendheid van hetbeleid ten aanzien van kansspelen op afstand. De uitkomsten van deevaluatie van de Wet kansspelen op afstand en annexe onderzoekenTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 24 557, nr. 2745 zullen in samenvattende zin en ten behoeve van het overkoepelende beeldworden meegenomen in de Periodieke rapportage.Het onderzoek wordt drieledig ingevuld. Allereerst wordt bezien inhoeverre het beleid in de periode van 2019 tot 2025 heeft bijgedragen aanhet behalen van de destijds van toepassing zijnde doelen van hetkansspelbeleid. Dit gaat om de doelstellingen uit de oude visie, die goldenvan 2011 tot 2025. In de Periodieke rapportage zullen de theorieën die tengrondslag hebben gelegen aan het beleid op basis van Kamerstukkenworden gereconstrueerd om te verklaren of en hoe het beleid doeltreffenden doelmatig is geweest, omdat voor deze periode niet expliciet debeleidstheorie is ontwikkeld. Daarbij is het van belang rekening te houdenmet het gegeven dat de Wet koa al is geëvalueerd en terugkijken vooralrelevant is voor de andere deelmarkten.Ten tweede wordt geëvalueerd in hoeverre het beleid in de periode van2019 tot 2025 heeft bijgedragen aan het behalen van de in 2025 opnieuwgeformuleerde doelstellingen en uitgangspunten van het kansspelbeleid.Hiermee wordt in feite met een andere bril terug gekeken naar deuitvoering van het kansspelbeleid in de afgelopen jaren. Ten aanzien vande doelstelling om gokschade te voorkomen is het mogelijk dat nog nietalle aspecten van gokschade in beeld kunnen worden gebracht, aangeziende focus in de monitoring gericht was op de ontwikkelingen rondverslaving. Ten aanzien van de omvang en ontwikkelingen van illegaalaanbod en deelname daaraan zullen daarnaast mogelijk beperktconclusies kunnen worden getrokken, omdat de aard en omvang vanillegaal aanbod per definitie lastig meetbaar is. Op basis van beschikbareonderzoeken kunnen wel trends worden onderkend. Het is daarom vanbelang om richting een volgende Periodieke rapportage kansspelen in demeerjarige evaluatieplanning rekening te houden met de informatiebe-hoefte voor het evalueren van gokschade en illegaal aanbod.Ten derde beziet de Periodieke rapportage in hoeverre de subdoelstel-lingen van de nieuwe visie voldoende scherp en concreet zijn geformu-leerd en geoperationaliseerd. Mijn ambitie is er op gericht om de trend tekeren dat meer mensen risico lopen op schade door deelname aankansspelen en dat meer geld wordt besteed bij illegale kansspelaan-bieders. Tegelijkertijd werk ik aan het verder operationaliseren van denieuwe doelstellingen in concrete meetbare indicatoren om vervolgens deeffecten van de beleidswijzigingen en de realisatie van de doelstellingenin de toekomst te kunnen meten. Deze aspecten worden in het komendehalf jaar uitgewerkt om in de Periodieke rapportage van het kansspel-beleid in 2026 zoveel mogelijk mee te kunnen worden genomen.Hiermee wordt opvolging gegeven aan een kritiekpunt uit de vorigeevaluatie: «Waarschijnlijk zijn doelstellingen en de stappen die naarverwachting nodig zijn om die doelstellingen te bereiken wel helder voorbetrokkenen bij het beleidsproces, maar deze worden niet (altijd) voorafgeëxpliciteerd en vastgelegd. Daarnaast zijn sommige doelstellingenabstract en zonder eindpunt geformuleerd, terwijl het IntegraalAfwegingskader voor Beleid en Regelgeving (IAK) vraagt om het SMARTformuleren van beleidsdoelstellingen.»9Opzet van het onderzoekIn het onderzoek zal ten eerste een beleidsreconstructie wordenopgesteld. Voorts wordt teruggekeken op het beleid (hoe was het?), welkeresultaten zijn bereikt tegen welke kosten (hoe doeltreffend en doelmatig9Het beleidskompas is de opvolger van het IAK.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 24 557, nr. 2746 was het?) en worden de mogelijkheden voor verbetering geïnventariseerd(kan het doelmatiger en effectiever?) met behulp van een synthese uit deevaluaties, onderzoeken en monitoringsrapportages. Zie voor eenoverzicht van reeds uitgevoerde en nog lopende onderzoeken hetbijgevoegde overzicht. Daarbij is van belang te vermelden dat een aantalonderzoeken, met name ook naar het landgebonden aanbod vankansspelen, momenteel worden uitgevoerd en pas in de loop van 2025worden afgerond. Vervolgens worden beleidsscenario’s uitgewerkt voorde toekomst (welke beleidsveranderingen zijn nodig en hoe zijn deze hetbest te realiseren?). Daarbij is een uitwerking voor beleidsopties voorlandgebonden kansspelen vooral van belang, omdat daar in de beleids-ontwikkeling in de afgelopen jaren het minste aandacht aan is besteed.VraagstellingDe evaluatie van het kansspelbeleid in de Periodieke rapportage moetinzicht geven in de doeltreffendheid en doelmatigheid van het kansspel-beleid over de periode 2019–2025, middels de volgende onderdelen:–Een meerjarige beschrijving van de ontwikkeling van de gehanteerdebeleidstheorie, het ingezette beleidsinstrumentarium en de uitvoeringvan het beleid. Daarbij dient er rekening gehouden te worden dat wet-en regelgeving gestoeld is op verschillende beleidsvisies, en daaruitvoortvloeiend verschillende uitgangspunten.–Een overzicht van de inzichten in doeltreffendheid en doelmatigheidvan de ingezette beleidsinstrumenten afzonderlijk en als geheel.–De mate en wijze waarop het beleid heeft bijgedragen aan het behalenvan de doelstellingen volgens de oude beleidsvisie:a.de mate en wijze waarop het kansspelbeleid heeft bijgedragen aanhet beschermen van mensen tegen kansspelverslaving (in hetbijzonder ten aanzien van kwetsbare groepen zoals minderjarigenen jongvolwassenen);b.de mate en wijze waarop het kansspelbeleid heeft bijgedragen aanconsumentenbescherming;c.de mate en wijze waarop het kansspelbeleid heeft bijgedragen aanhet voorkomen van kansspelgerelateerde criminaliteit (in hetbijzonder ten aanzien van fraude en witwassen);d.de mate en wijze waarop het kansspelbeleid heeft bijgedragen aankanalisatie van spelers naar legaal aanbod;–De mate en wijze waarop het beleid heeft bijgedragen aan het behalenvan de doelstellingen volgens de nieuwe beleidsvisie:a.de mate en wijze waarop het kansspelbeleid heeft bijgedragen aande bescherming van burgers tegen kansspelgerelateerde schade(in het bijzonder ten aanzien van kwetsbare groepen zoalsminderjarigen en jongvolwassenen);b.De mate en wijze waarop het kansspelbeleid heeft bijgedragenaan het tegengaan van kansspelgerelateerde criminaliteit;c.De mate en wijze waarop het kansspelbeleid heeft bijgedragenaan het verhinderen van deelname aan illegaal spel en bestrijdingvan illegaal aanbod;–Wat zijn de onbedoelde effecten van maatregelen en de wet- enregelgeving met betrekking tot het kansspelbeleid?–Welke knelpunten doen zich voor in de uitvoering van het beleid tenaanzien van de drie nieuwe doelstellingen?10–In hoeverre kan op basis van de beleidslogica en de uitvoeringspraktijkworden verwacht dat bepaalde doelen uit de nieuwe beleidsvisie (niet)worden bereikt? Bij beantwoording van deze vraag zal vooral wordengekeken naar de nieuwe doelstellingen, aangezien het antwoord op de10Hiervoor kan worden geput uit de aanbevelingen in de voorliggende onderzoeken.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 24 557, nr. 2747 vraag van belang is voor toekomstig beleid en het van belang isdaarbij van de huidige doelstellingen uit te gaan.–Wat zijn de lessen voor het vergroten van de (voorwaarden voor)doeltreffendheid en doelmatigheid van het beleid? Daarbij wordenmogelijkheden beschreven voor het vergroten van doeltreffendheid endoelmatigheid van het beleid bij een gelijkblijvende inzet vanfinanciële middelen. Daarbij wordt een scenario opgesteld met eenbesparing van 20%. De omvang van het beleidsbudget voor kansspel-beleid is wel zodanig beperkt, dat met een besparing van 20% geenrelevante beleidswijziging tot stand zal kunnen worden gebracht.–Zijn er nog kennis- en inzichtslacunes met het oog op verdereverbetering in het inzicht in de doeltreffendheid en doelmatigheid vanhet kansspelbeleid?–Zijn de (sub)doelstellingen van het kansspelbeleid in voldoende mategeoperationaliseerd om in de toekomst, na verder uitwerking van hetbeleid, uitspraken over doelmatigheid en doeltreffendheid te kunnendoen?Bij beantwoording van deze vragen zal rekening gehouden moetenworden met het feit dat ten aanzien van kansspelen op afstand al eenvoorstel tot wetswijziging wordt opgesteld naar aanleiding van deevaluatie van de Wet koa. Bij het opstellen van de beleidsscenario’s voorhet bredere kansspelbeleid zal hier eveneens rekening mee moetenworden gehouden.5. Aansturing Periodieke rapportage, betrokken partijen enexterne uitvoering De periodieke rapportage wordt uitgevoerd door een extern onderzoeks-bureau, waarvoor op korte termijn een wervingsprocedure zal wordengestart. Op basis van de onderzoeken en rapportage, vermeld in bijlage 1,kan meerjarig worden vastgesteld hoeveel mensen gokken, aan welkegokspellen zij deelnemen en in hoeverre spelers risicovol gokgedragvertonen. Voorts kan worden vastgesteld wat de omvang van deverschillende deelmarkten voor kansspelen is en hoe zich de legale tot deillegale markt verhoudt.Ten slotte kan inzicht worden verkregen in specifieke onderwerpen dieeffect hebben op het behalen van de doelstellingen, zoals reclame. Eenanalyse van de beschikbare onderzoeken en rapportages kan wordenaangevuld door interviews te houden met enkele belanghebbenden, zoalsde Ksa of het Trimbos.Het onderzoek wordt begeleid door een commissie onder leiding van eenonafhankelijke voorzitter uit de wetenschap. De begeleidingscommissiezal bestaan uit een multidisciplinair team uit de praktijk en wetenschap.De begeleidingscommissie moet de kwaliteit van het onderzoek en deopgeleverde producten waarborgen.In afstemming met het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum(WODC) wordt een onafhankelijke deskundige aangetrokken voor deborging van de kwaliteit van de Periodieke rapportage. Aan de onafhanke-lijke deskundige worden de onderzoeksopzet en producten voorgelegd tertoetsing op validiteit en betrouwbaarheid. De beoordelingen wordenmeegestuurd met de Periodieke Rapportage.De volgende planning wordt voorlopig aangehouden:FaseWanneerWatInformerenKamerSeptember 2025HarbersbriefTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 24 557, nr. 2748 FaseWanneerWatUitvoering PRAugustus/September 2025Selectie onderzoeksbureau en opstellen onderzoeks-planOktober 2025Start onderzoekOktober 2025 totseptember 2026Doorlopend afstemming begeleidingscommissie enbetrekken onafhankelijk deskundigeSeptember 2026Ontvangst periodieke rapportage +Oordeel onafhankelijke deskundige opvragen entoevoegenOktober/November2026Opstellen kabinetsreactie, aanbieding PR aanStaatssecretaris, bespreking in relevante onderradenen MRDecember 2026Verzending naar Tweede Kamer en publicatie PRLeren enverbeterenz.s.m. na afrondingBeleidsverbeteringen in gang zetten, bredere lessenborgen, nieuwe SEA opstellen Ik streef ernaar uw Kamer de Periodieke rapportage over het kansspel-beleid eind 2026 samen met de beleidsreactie te doen toekomen.De Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid,A.C.L. RutteTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 24 557, nr. 2749