Twee rapporten over gezondheidszorg en klimaat

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202632 793Preventief gezondheidsbeleid32 813Kabinetsaanpak KlimaatbeleidNr. 866 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID,WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 3 oktober 2025Met deze brief stuur ik uw Kamer twee recente onderzoeken toe, één overplanetaire gezondheid en één over klimaatadaptatie in de zorg. Gegevende demissionaire status van het kabinet ben ik terughoudend met eenreactie daarop.«Te heet onder onze voeten» (Raad Volksgezondheid & Samenleving)Op 21 juli jongstleden ontving het kabinet van de Raad Volksgezondheid &Samenleving (hierna: RVS) het rapport «Te heet onder onze voeten –gezond samenleven kan alleen op een gezonde planeet». De RVS heeft ditrapport op eigen initiatief opgesteld. In het rapport geeft de RVS antwoordop de vraag: wat is nodig om gezond te kunnen samenleven binnenplanetaire grenzen? Het rapport bevat drie hoofdboodschappen: 1)planetaire gezondheid vormt de basis voor volksgezondheid en voor eengezonde samenleving, 2) benader dit complexe vraagstuk vanuit eensysteemperspectief, en 3) heb expliciet oog voor rechtvaardigheid in detransitie naar gezond samenleven binnen planetaire grenzen.Het kabinet herkent de drie hoofdboodschappen. De gezondheid vanmensen is gebaat bij zaken als schone lucht, schoon water en eengezonde omgeving. De transitie naar een maatschappij die rekening houdtmet de grenzen die de aarde stelt, is nodig en al gaande. De veranderingvan het klimaat en de geopolitieke ontwikkelingen vragen ons na tedenken hoe we omgaan met kostbare grondstoffen en materialen en hoewe onze weerbaarheid vergroten. Slimmer en spaarzamer omgaan metgrondstoffen scheelt niet alleen kosten, ook vergroot het de leveringsze-kerheid en vermindert het de hoeveelheid afval. Een gezonde leefom-geving is daarbij gebaat, en daarmee de gezondheid van mensen.Het kabinet zet zich op allerlei manieren in om de verbinding tussengezondheid en andere beleidsopgaven te versterken. Zo heeft het kabineteind vorig jaar uw Kamer de Beleidsagenda «Gezondheid in alle beleids- kst-32793-866ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 793, nr. 8661 domeinen» toegestuurd1. Een belangrijk spoor daarin is het meenemenvan gezondheid in het algehele Rijksbeleid. Dat is bijvoorbeeld tot uitinggekomen in het Klimaatplan 2025–2035 2 en in de impactanalyse daarvan.Ook aan de adaptatiekant krijgt de wisselwerking tussen klimaatveran-dering en gezondheid een plek, bijvoorbeeld in de herijking van deNationale Adaptatiestrategie (NAS), waarin gezondheid expliciet isopgenomen en ingebed in een domeinoverstijgende visie op hoeNederland zich voorbereidt op klimaatverandering. Om het denken overhet relatief nieuwe model van planetaire grenzen3 en integrale beleidsont-wikkeling verder te versterken, werkt NWO in het kader van de NationaleWetenschapsagenda aan ontwikkeling van «bouwstenen voor integraalbeleid op planetaire gezondheid»4.Rechtvaardigheid is ook voor het kabinet een belangrijk aandachtspunt. Invoornoemd klimaatplan en in de besluitvorming over klimaatbeleid streefthet kabinet ernaar om de lusten en de lasten eerlijk te verdelen tussenbedrijven, maatschappelijke organisaties en de mensen thuis. In de recentgepubliceerde Klimaat- en Energienota 20255 heeft het kabinet aange-kondigd te onderzoeken hoe de rechtvaardigheidsverdelingsprincipes uithet voornoemd ontwerpKlimaatplan verder geoperationaliseerd, enklimaatbeleid op rechtvaardigheid geëvalueerd kunnen worden.«Is de zorg klaar voor het klimaat van vandaag?» (TwynstraGudde)Bijgaand treft u het verkennend onderzoek «Is de zorg klaar voor hetklimaat van vandaag? Een verkenning naar klimaatadaptatie in dezorgsector» naar de mate waarin de zorgsector zich voorbereidt opklimaatrisico’s. TwynstraGudde heeft dit in opdracht van het Ministerievan VWS tussen november 2024 en juni 2025 uitgevoerd, en is uitgezetonder vijf grote zorgsectoren6 verspreid over 11 veiligheidsregio’s. Uit deverkenning blijkt dat zorgaanbieders zich bewust zijn van klimaatveran-dering, maar dat zij de kans en impact van specifieke risico’s op hunbedrijfsvoering moeilijk kunnen inschatten. Klimaatadaptieve maatregelenworden in de regel pas genomen na een directe ervaring met schade ofoverlast door veranderende weerextremen, bijvoorbeeld na eenoverstroming.Het verkennend onderzoek biedt een aantal mogelijke handelingsperspec-tieven voor zorgaanbieders, hoe publieke zorgorganisaties daarbij kunnenondersteunen en wat overheden kunnen doen. VWS zal bezien inhoeverrede aanbevelingen uit het onderzoek aanknopingspunten bieden voorbijvoorbeeld de herijking van de Nationale Adaptatiestrategie (NAS), diein 2026 wordt vernieuwd.Ons voorbereiden op een veranderend klimaat en werken aan onzeweerbaarheid is een investering in onze welvaart. Het is aan een nieuw1Kamerstukken II 2024/2025, 32 793, nr. 7942Kamerstukken II 2024/2025, 32 813, nr. 15013Het model van planetaire grenzen gaat uit van negen planetaire grenzen waarbinnen aarde,moet blijven om de (leef)omstandigheden op aarde stabiel te houden: klimaatverandering,biodiversiteit, verandering van landgebruik, zoetwatergebruik, biochemisch stromen, oceaan-verzuring, atmosferische aerosolbelasting, aantasting van de ozonlaag en introductie vannieuwe entiteiten (Planetary boundaries - Stockholm Resilience Centre).4https://www.nwo.nl/en/researchprogrammes/dutch-research-agenda-nwa/thematic-programming/building-blocks-for-integrated-policy-on-planetary-health5https://open.overheid.nl/documenten/6744a7e2-bc2a-47b0-833e-8e4c5dd3d793/file6Te weten ziekenhuiszorg, geestelijke gezondheidszorg (ggz), gehandicaptenzorg (ghz),huisartsenzorg en verpleging/verzorging/thuiszorg.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 793, nr. 8662 kabinet om te bepalen of en op welke wijze het verder invulling wil gevenaan de adviezen en aanbevelingen.Ik vertrouw erop uw Kamer hiermee afdoende geïnformeerd te hebben.De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,J.Z.C.M. TielenTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 793, nr. 8663