Antwoord op vragen van de leden Kamminga en Becker over het bericht ‘In Gambia dreigt genitale verminking weer legaal te worden’

Brontekst

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2023–2024Aanhangsel van de HandelingenVragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door deregering gegeven antwoorden2087Vragen van de leden Kamminga en Becker (beiden VVD) aan de Ministersvoor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking en van SocialeZaken en Werkgelegenheid en de Staatssecretaris van Volksgezondheid,Welzijn en Sport over het bericht «In Gambia dreigt genitale verminking weerlegaal te worden» (ingezonden 30 mei 2024).Antwoord van Minister Schreinemacher (Buitenlandse Handel enOntwikkelingssamenwerking), mede namens de Minister van Sociale Zaken enWerkgelegenheid en de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn enSport (ontvangen 27 juni 2024).Vraag 1Bent u bekend met het bericht «In Gambia dreigt genitale verminking weerlegaal te worden»?1Antwoord 1Ja.Vraag 2Deelt u de mening dat vrouwelijke genitale verminking nooit zou mogenvoorkomen en dat er alles aan gedaan moet worden om te voorkomen datvrouwen tegen hun wil worden besneden en zo ja, wat doet de Nederlandseoverheid om dit te voorkomen? Zo nee, waarom niet?Antwoord 2Ja, vrouwelijke genitale verminking, ook wel meisjesbesnijdenis genoemd, iseen ernstige inbreuk op het individuele zelfbeschikkingsrecht. Vrouwelijkegenitale verminking heeft schadelijke gevolgen voor de gezondheid vanvrouwen en meisjes. Dit kan lichamelijk, psychisch en seksueel leed betreffen,met zowel korte als lange termijn klachten voor vrouwen en meisjes. Directna de ingreep kan het gaan om onder meer klachten aan urinewegen ofinfecties. Op lange termijn kan er worden gedacht aan menstruatieklachten,chronische pijn in de onderbuik, angst of een posttraumatische stressstoor-nis. Wij vinden deze schrijnende praktijken triest en onacceptabel. Elkslachtoffer is er één te veel. In Nederland zijn alle typen van vrouwelijke1NOS.nl. «In Gambia dreigt genitale verminking weer legaal te worden». Via: https://nos.nl/artikel/2522251-in-gambia-dreigt-genitale-verminking-weer-legaal-te-worden ah-tk-20232024-2087ISSN 0921 - 7398’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel1 genitale verminking strafbaar. Nederland investeert wereldwijd in hetbevorderen van keuzevrijheid met betrekking tot seksuele en reproductievegezondheid en rechten (SRGR), inclusief het uitbannen van vrouwelijkegenitale verminking. Dit doet het kabinet zowel middels financiering vanprogramma’s en organisaties die werken op dit terrein en via stille enpubliekelijk diplomatie.Vraag 3Kunt u aangeven op welke schaal er ook nu al vrouwelijke genitale vermin-king plaatsvindt in Gambia?Antwoord 3De schatting vanuit UNICEF is dat circa 46% van de Gambiaanse meisjesonder de 14 vrouwelijke genitale verminkingen heeft ondergaan. Van 15 tot49 jaar is dit 73%.Vraag 4Deelt u de mening dat dit een zeer zorgwekkende ontwikkeling is en het deste meer van belang is om kritisch te wegen of en welke steun we vanuit hetontwikkelingssamenwerkingsbudget geven aan Gambia en in het bijzonderaan de Gambiaanse overheid?Antwoord 4Wij delen de mening dat het een zeer zorgwekkende ontwikkeling is. In zijnafwegingen betrekt het kabinet dat we willen voorkomen dat het stoppen vanontwikkelingssamenwerking de gemeenschappen die we willen beschermenhet hardste raakt. Er gaan geen directe Nederlandse middelen uit het budgetvoor ontwikkelingssamenwerking naar de Gambiaanse overheid.Vraag 5Heeft u op enige wijze contact met de Gambiaanse overheid en Gambiaanseorganisaties over de wet die vrouwenbesnijdenis nu nog verbiedt, maardreigt te worden teruggedraaid? Zo ja, waar bestaat dit contact uit? Zo nee,bent u bereid dit alsnog te doen?Antwoord 5Onze ambassadeur in Dakar heeft de Nederlandse positie met betrekking tothet wetsvoorstel betreffende legalisering van vrouwelijke genitale verminkingmeermaals met vertegenwoordigers van de Gambiaanse regering besproken,waaronder op 3 juni jl. met de Gambiaanse Minister van justitie. Ook heeft deambassade in Dakar recentelijk een bijeenkomst georganiseerd met Gambi-aanse organisaties, gelijkgezinde landen en VN-organisaties om informatie uitte wisselen en handelingsopties te bespreken. De EU-delegatie in Gambia issamen met gelijkgestemde ambassades en VN-agentschappen actief ingesprek met vertegenwoordigers van de regering en andere belangrijkebelanghebbenden (leden van de National Assembly en politieke partijen) ensteunt een brede coalitie van organisaties in het maatschappelijk middenveld.Vraag 6Heeft Nederland in het kader van de ontwikkelingen met betrekking totvrouwelijke genitale verminking in Gambia eventuele lopende projectenstopgezet? Zo nee, bent u bereid dit alsnog te doen?Antwoord 6Nederland heeft momenteel geen directe programma’s die zich richten op hettegengaan van vrouwelijke genitale verminking in Gambia. Via de EU wordthet EU CODE project gefinancierd dat onder meer gericht is om het verbodop vrouwelijke genitale verminking in Gambia te handhaven.Vraag 7Kunt u aangeven of de Nederlandse overheid in contact staat met «SafeHands for Girls», een Gambiaanse organisatie die zich inzet voor het stoppenvan vrouwelijke genitale verminking, of enige andere organisatie op ditgebied in het kader van seksuele en reproductieve gezondheid en rechten? Zoja, waar bestaat dit contact uit? Draagt de Nederlandse overheid financieel bijTweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel2 aan deze organisatie(s)? Ziet u mogelijkheden om dit verder te intensiverengelet op deze nieuwe ontwikkeling?Antwoord 7Nederland heeft contact met Gambiaanse organisaties die zich inzetten tegenvrouwelijke genitale verminking. Nederland heeft geen contact met deorganisatie «Safe hands for Girls», en de huidige OS-budgetten en prioritei-ten laten geen ruimte om nieuwe verplichtingen aan te gaan.Vraag 8Bent u net als de VN-rapporteur voor geweld tegen vrouwen bang voor eenwereldwijd precedent van landen die wetgeving over meisjesbesnijdenis naarhet voorbeeld van Gambia kunnen terugdraaien? Zijn er al die het voorbeeldvan Gambia dreigen te volgen?Antwoord 8Wereldwijd zien we een toenemende regressieve druk op het terrein vanseksuele en reproductieve gezondheid en rechten (SRGR). Het kabinet maaktzich daar zorgen over. Op dit moment is er geen directe aanwijzing datlanden het voorbeeld van Gambia volgen.Vraag 9Bent u voornemens om op VN-niveau en EU-niveau aandacht te vragen voorvrouwelijke genitale verminking? Zo ja, op welke termijn en op welke manierbent u van plan dit aan te pakken? Zo nee, waarom niet?Antwoord 9Nederland zet zich wereldwijd, waaronder in de VN, in voor versterktetoegang tot SRGR, waaronder het tegengaan van vrouwelijke genitaleverminking. Tijdens de eerstvolgende Mensenrechtenraad staat dit thema opde agenda. Nederland zal daar pleiten voor SRGR, keuzevrijheid en zelfbe-schikking, en zich uitspreken tegen deze schadelijke praktijk.Vrouwelijke genitale verminking maakt onderdeel uit van het Verdrag vanIstanbul van de Raad van Europa inzake de voorkoming en bestrijding vangeweld tegen vrouwen en huiselijk geweld. Nederland stelt zich actief op omandere landen aan te sporen zich te committeren aan dit Verdrag. Momenteelheeft Nederland het voorzitterschap van het Comité van Partijen en zet zichvanuit deze rol in voor uitwisseling en zichtbaarheid van het Verdrag richtinglidstaten van de Raad van Europa. Ook zoekt Nederland namens het Comitévan Partijen naar samenwerking met landen buiten de EU.Vraag 10Kunt u aangeven in welke landen vrouwelijke genitale verminking nog steedsis toegestaan en op welke wijze dit wordt betrokken bij de Nederlandse inzetop het gebied van ontwikkelingssamenwerking en financiering van overheids-projecten?Antwoord 10Volgens de Wereldbank hebben 84 landen in de wereld, waaronder ookNederland, wetgeving die de praktijk van vrouwelijke genitale verminkingverbiedt of toestaat2 dat deze via andere wetten wordt vervolgd, zoals hetwetboek van strafrecht, wetten ter bescherming van kinderen, wetten tegengeweld tegen vrouwen, of wetten tegen huiselijk geweld. Echter, in de praktijkkomt, ondanks deze wetgeving, in sommige van deze landen vrouwelijkegenitale verminking nog wel voor. Wereldwijd komt, volgens UNFPA (VNBevolkingsfonds) de praktijk nog voor in 92 landen voornamelijk in Afrika,Azië en het Midden-Oosten3. Nederland zet zich in een aantal focuslanden invoor het verbeteren van toegang tot SRGR, inclusief het tegengaan vanschadelijke praktijken als meisjesbesnijdenis en de grondoorzaken hiervan.Gambia behoort niet tot deze focuslanden.2World Bank: Compendium of International and National Legal Frameworks on Female GenitalMutilation. 2021.3https://www.unfpa.org/resources/female-genital-mutilation-fgm-frequently-asked-questionsTweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel3 Vraag 11Ziet u het als risico dat in Nederland wonende vrouwen en meisjes in Gambiagenitaal verminkt worden? Zo ja, wat doet u om dit te voorkomen?Antwoord 11Er bestaat helaas nog steeds een kans dat in Nederland wonende vrouwen enmeisjes in Gambia genitaal verminkt worden. Om die kans te verkleinen,worden in Nederland verschillende acties ondernomen ter voorkoming vanvrouwelijke genitale verminking. Een belangrijk instrument hiervoor is de«Verklaring tegen meisjesbesnijdenis». Dit is een document dat mensen meekunnen nemen op reis om aan de familie in het buitenland te laten zien datvrouwelijke genitale verminking in Nederland strafbaar is, en zeer schadelijkvoor de gezondheid. Ouders kunnen zo hun dochters beter beschermen tegenvrouwelijke genitale verminking. De verklaring wordt verspreid onder diversegemeenschappen en onder professionals die in aanraking komen metmensen uit risicolanden zoals Gambia. Deze verklaring is beschikbaar indiverse talen en krijgt binnenkort een update ter vergroting van de effectivi-teit.Om verdere bewustwording in Nederland te vergroten, vindt er ook voorlich-ting plaats in gemeenschappen waar schadelijke praktijken zoals vrouwelijkegenitale verminking voorkomen. Daarnaast loopt er een voorlichtingscam-pagne waarmee wordt ingezet op bewustwording bij (potentiële) slachtoffersvan schadelijke praktijken en het bieden van handelingsperspectief. Deze«Recht op nee» campagne bevat zowel online als offline materiaal en isspeciaal gericht op jongeren. Aanvullend wordt er vanuit het MeerjarenplanZelfbeschikking ingezet op het bevorderen van het recht op zelfbeschikking ingesloten gemeenschappen. Via dit plan worden onder meer initiatievenondersteund die gericht zijn op mentaliteitsverandering om schadelijkepraktijken zoals vrouwelijke genitale verminking te voorkomen. Met dezemaatregelen blijven wij ons inzetten om vrouwelijke genitale verminking tevoorkomen.Tot slot, heeft de Koninklijke Marechaussee – in afstemming met VeiligThuis – signalen opgesteld voor het grenspersoneel op de Nederlandseluchthavens om mogelijke slachtoffers van vrouwelijke genitale verminkingtijdig in het vizier te krijgen en slachtofferschap te voorkomen. Bij vermoe-dens van schadelijke praktijken wordt door het grenspersoneel Veilig Thuisingeschakeld en indien nodig het potentieel slachtoffer in veiligheid gebracht.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel4

Versie 74d3739404cef0f588f91b4f4df5b34d80e5d6d3e61c64403aca940be5225b10 · Officiële bron.