Verslag Raad Algemene Zaken - Cohesie 26 februari 2026

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202621 501-08MilieuraadNr. 1029 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN ENKLIMAAT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 23 maart 2026Met deze brief ontvangt uw Kamer het verslag van de Raad AlgemeneZaken («RAZ») – Cohesie die op 26 februari jl. plaatsvond in Brussel.De Minister van Economische Zaken en Klimaat,H.G. Herbert kst-21501-08-1029ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-08, nr. 10291 Verslag formele Raad Algemene Zaken – Cohesie 26 februari2026 Tijdens deze RAZ-Cohesie is van gedachten gewisseld over de lessen diezijn geleerd bij de tussentijdse herziening van het cohesiebeleid (2021–2027) en hoe deze kunnen worden meegenomen naar de toekomst.Tevens zijn er unaniem Raadsconclusies1 aangenomen over deEU-agenda voor Steden. Uw Kamer is hier eerder over geïnformeerd viade Geannoteerde Agenda2.Gedachtewisseling lessen tussentijdse herziening cohesiebeleid(2021–2027)Tijdens de tafelronde werd stilgestaan bij de lessen van de tussentijdseherziening van het cohesiebeleid, maar ook vooruitgekeken naar hetnieuwe Meerjarig Financieel Kader (MFK) van de EU. De tussentijdseherziening van het cohesiebeleid had als doel om de investeringen uit defondsen onder het cohesiebeleid binnen het huidige MFK beter af testemmen op de nieuwe Europese prioriteiten, zoals versterking van hetEU-concurrentievermogen en defensie. Hiertoe zijn nieuwe prioriteitenaan het cohesiebeleid toegevoegd en extra flexibiliteiten en financiëleprikkels geïntroduceerd om het voor lidstaten aantrekkelijk te maken omin deze nieuwe prioriteiten te investeren.Voor de gedachtewisseling had het Cypriotische voorzitterschap eenachtergrondstuk opgesteld met drie discussievragen. De eerste vraag gingover hoe flexibiliteit en prikkels kunnen worden ingezet om de bijdragevan het cohesiebeleid aan strategische EU-prioriteiten te versterken. Detweede vraag over hoe het cohesiebeleid in de toekomst stabiliteit metmeer flexibiliteit kan combineren. De derde vraag richtte zich op hoe deadministratieve capaciteit van lidstaten en regio’s kan worden versterkt.In het voorstel van de Europese Commissie voor het MFK 2028–2034worden de fondsen onder het cohesiebeleid samen met de anderefondsen in gedeeld beheer ondergebracht in één Nationaal en RegionaalPartnerschapsplan (NRPP) per lidstaat. Uitvoerend vicevoorzitter van deCommissie Raffaele Fitto, verantwoordelijk voor cohesie en hervor-mingen, onderstreepte dat de tussentijdse herziening een belangrijke stapis geweest in de modernisering van het cohesiebeleid en dat hetNRPP-voorstel hierop voortbouwt door middel van verdere vereenvoudi-gingen en meer flexibiliteit. Nederland benadrukte samen met een aantalgelijkstemde lidstaten dat het NRPP-voorstel een cruciaal onderdeel is vande modernisering van het MFK. Daarbij heeft Nederland aangegevenvoorstander te zijn van de in het NRPP voorgestelde sterkere koppelingmet het Europees Semester; de jaarlijkse cyclus waarin de EuropeseCommissie het economische- en begrotingsbeleid van de lidstatenbeoordeelt en coördineert.De door de tussentijdse herziening geboden flexibiliteit in het cohesie-beleid werd door veel lidstaten als positief ervaren. De toegenomenflexibiliteit in het NRPP-voorstel kon daardoor rekenen op brede steun inde Raad, omdat dit lidstaten en regio’s in staat stelt om middelen betertoe te spitsen op hun specifieke uitdagingen. Nederland en een aantalandere lidstaten benadrukten daarbij wel dat het cohesiebeleid focusmoet houden door zich te richten op de strategische prioriteiten van deUnie en met name versterking van het concurrentievermogen. Andere1Raad keurt conclusies goed over EU-agenda voor steden – Consilium2Kamerstuk 21 501-08, nr. 1024Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-08, nr. 10292 lidstaten benadrukten juist dat de inzet op klassieke cohesiedoelen(convergentie) en concurrentievermogen elkaar reeds versterken.Hoewel de Raad eensgezind pleitte voor meer flexibiliteit in hettoekomstig cohesiebeleid, waren lidstaten verdeeld over hoe dieflexibiliteit moet worden vormgegeven. Een aantal lidstaten, waaronderNederland, onderstreepte het belang van het flexibele deel van 25%binnen de landenenveloppen van het NRPP, zodat lidstaten voldoendefinanciële ruimte houden om gedurende de programmaperiode opnieuwe uitdagingen in te spelen. Veel andere lidstaten gaven aan ditflexibele deel juist te willen verkleinen met als argument dat het cohesie-beleid zich primair moet richten op lange termijn investeringen. Verderpleitte Nederland ervoor om geen extra oormerking van middelen binnenhet NRPP aan te brengen, omdat dit ten koste gaat van de flexibiliteit voorlidstaten.Tot slot was de Raad het eens over het belang van voldoende administra-tieve en uitvoeringscapaciteit voor een effectieve implementatie van defondsen onder het cohesiebeleid. Verschillende lidstaten, waaronderNederland, benadrukten dat de nieuwe resultaatgerichte afrekensyste-matiek in het volgend MFK niet mag leiden tot een toename van adminis-tratieve lasten. Nederland wees daarbij specifiek op het hoge foutenper-centage van de fondsen onder het huidige cohesiebeleid en dat met hetNRPP moet worden ingezet op een reductie.DiversenpuntDe Baltische staten presenteerden een non-paper naar aanleiding van demededeling3 van de Commissie die op 18 februari jl. is gepubliceerd overoostelijke regio’s van de EU die grenzen aan Rusland, Belarus enOekraïne. Deze lidstaten riepen op tot doelgerichte financiële EU-steunvoor deze regio’s vanwege de specifieke uitdagingen die zij ondervindendoor de Russische agressie. Uw Kamer zal via de gebruikelijke kanalenworden geïnformeerd over de kabinetsreactie op deze mededeling van deCommissie.3EUR-Lex – 52026DC0082 – EN – EUR-LexTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-08, nr. 10293