Evaluatie vijfkwartiersdienstregeling Ameland

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2023–202431 409Zee- en binnenvaartNr. 461 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR ENWATERSTAAT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 23 juli 2024In de zomer van 2023 achtte Wagenborg Passagiersdiensten (hierna:WPD) het uit veiligheidsoverwegingen niet langer verantwoord datschepen elkaar passeerden in de vaargeul Holwert–Ameland en heeft zijdaarom haar dienstregeling aangepast op 27 juni. Na het vervolgonder-zoek door MARIN (Maritime Research Institute Netherlands) naar demogelijkheden om veilig te passeren in de vaargeul Holwert–Ameland isop 8 september 2023 de vijfkwartiersdienstregeling van WPD ingegaan.1Deze dienstregeling houdt in dat er met één schip zes keer per dag perrichting wordt gevaren op basis van een vijfkwartiersdienstregeling enmet een tweede schip afhankelijk van de waterstand tot vijf keer per dag.In de brief waarin de Kamer hierover is geïnformeerd, is toegezegd datdeze aangepaste dienstregeling zou worden geëvalueerd.2 Onderzoeks-bureau WSP heeft deze evaluatie onlangs afgerond (zie bijlage 1). In dezebrief worden het gevolgde proces, de resultaten en de opvolgingbeschreven.Het procesHet doel van de evaluatie is om inzicht te krijgen in de doelmatigheid vanhet invoeren van de dienstregeling per 8 september 2023. WSP heeft eendata-analyse uitgevoerd waarbij gekeken is naar gegevens over depunctualiteit (vertraging en uitval) van afvaarten en interviews afgenomenmet de betrokken stakeholders.3 De uitkomsten van de evaluatie zijnbesproken met WPD en de decentrale overheden.1Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 409, nr. 416.2Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 409, nr. 416.3Geïnterviewden zijn: WPD, Rijkswaterstaat, gemeente Ameland, OndernemersplatformAmeland, Consumentenplatform Waddenveren Oost, gemeente Noardeast-Fryslân, Rover enArriva. kst-31409-461ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 31 409, nr. 4611 Belangrijkste conclusies en aanbevelingenWSP adviseert de vijfkwartiersdienstregeling voort te zetten. Deervaringen van de geïnterviewden zijn positief: de dienstregeling isvoorspelbaarder en betrouwbaarder. Ook de punctualiteit is verbeterdsinds de ingang van de vijfkwartiersdienstregeling. Er zijn tot nu toe geengrotere capaciteitsproblemen ontstaan, zelfs niet tijdens de drukkere Paas-en Pinksterweekenden.Wel geeft WSP nog een aantal aanbevelingen mee, zoals het voorspel-baarder maken van de inzet van de tweede veerboot. Zo stond de tweedeveerboot niet tijdig in het afvaartenoverzicht, waardoor men niet op tijdkon boeken en was het niet duidelijk waar de inzet van de tweedeveerboot van afhangt.Daarnaast adviseert WSP onderzoek te doen naar vermindering vancapaciteitsproblemen tijdens de populaire tijdframes. Bepaalde afvaartenzijn voller, omdat deze populairder zijn voor toeristen en forenzen. Dit zijnbijvoorbeeld afvaarten in de ochtend, wanneer forenzen naar hun werk entoeristen van het eiland af moeten, omdat zij in de ochtend uit moetenchecken. Door reizigers te spreiden, bijvoorbeeld door toeristen opverschillende tijden uit te laten checken, vermindert mogelijk de drukte.Ook geeft WSP aan dat de aansluiting sneldienst en bus kan wordenverbeterd, door de directe verbinding te herstellen. Voor de invoer van devijfkwartiersdienstregeling was er een directe verbinding tussen desneldienst en de bus op Holwert. Nu moeten reizigers met de sneldienstlang wachten op de bus, omdat de bus wacht op de reizigers van dereguliere dienst. Een deel van de tijdswinst door de sneldienst gaathierdoor verloren.Ten slotte adviseert WSP om een officiële afstemmingsperiode in te latengaan met inbreng van gebruikers. De partijen met wie WSP gesprokenheeft, geven aan moeite te hebben gehad met de vele wijzigingen van dedienstregeling in 2023 en het gebrek aan afstemming hierover. Gebruikersen aansluiteinde vervoerders hadden daarnaast weinig tijd om zich voorte bereiden op de nieuwe dienstregeling.Opvolging aanbevelingen WSPHet is goed om te lezen dat verschillende partijen goede ervaringenhebben met de vijfkwartiersdienstregeling en dat zij willen dat dezedienstregeling wordt voortgezet. Gezien de positieve signalen, zal WPD inhaar vervoerplan 2025 voorstellen om de vijfkwartierdienstregeling voortte zetten.Over de specifieke aanbevelingen is het Ministerie van Infrastructuur enWaterstaat in gesprek met de rederij en de decentrale overheden. Voorwat betreft de voorspelbaarheid van de inzet van de tweede veerbootheeft WPD deze nu ook opgenomen in het afvaartenoverzicht. Ook is WPDin overleg met Arriva en OV-Bureau Groningen Drenthe gegaan om deaansluiting tussen de sneldienst en bus te verbeteren. Doordat hiermeerdere concessies aan ten grondslag liggen, is deze afstemming nieteenvoudig. De komende tijd zullen hierover vervolggesprekken plaats-vinden om te bezien wat mogelijk is.Daarnaast is gevraagd de decentrale overheden eerder mee te nemenindien er sprake is van grote wijzigingen in de dienstregeling. Aan ditverzoek zal worden voldaan. Daarbij zullen de uitkomsten van het eerdergenoemde MARIN vervolgonderzoek leidend zijn. Bij vragen overnautische veiligheid zal een nautische expertise van Rijkswaterstaatworden betrokken.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 31 409, nr. 4612 Tenslotte zal er tijdens pieken in de vervoersvraag, wanneer de capaciteitmogelijk onvoldoende is, tot vlak voor de afvaart meer plekken vrijgehouden worden voor reizigers (zoals eilanders en Wagenborgpas-houders) die in geval van nood nog last-minute mee moeten.De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat,C.A. JansenTweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 31 409, nr. 4613