Jaarrapportage Bedrijfsvoering Rijk 2025

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202631 490Vernieuwing van de rijksdienstNr. 396 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BINNENLANDSE ZAKENEN KONINKRIJKSRELATIES Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 20 mei 2026In 2026 werken we verder aan de vernieuwing van de Rijksdienst. Webouwen aan een slagvaardige overheid die richt op wat echt nodig is. Dieeerlijk is over wat kan en verantwoordelijkheid neemt voor haar keuzes.En vooral: een overheid die dichtbij mensen staat en echt luistert naar water leeft. Zo willen we het vertrouwen herstellen door te doen wat webeloven.Om deze ambitie waar te maken is het belangrijk om te weten waar deRijksdienst nu staat. De Jaarrapportage Bedrijfsvoering Rijk (JBR) is hiereen belangrijk instrument voor. De JBR blikt terug op de ontwikkelingen in2025 en omvat de thema’s Personeel, Duurzaamheid, Informatievoor-ziening en Organisatie Rijksdienst.Vanuit de coördinerende bevoegdheid1 voor de rijksbrede bedrijfsvoeringbieden wij u hierbij de Jaarrapportage Bedrijfsvoering Rijk (JBR) 2025 aanen voegen tevens een samenvatting in de vorm van een visuele publieks-vriendelijke versie toe. Onderstaand worden een aantal specifiekeonderwerpen uitgelicht. In de JBR blikken we terug op 2025, maar in dezebrief neem ik u ook mee in de verdere stappen die bijdragen aan eenslagvaardige overheid. We zetten in op versteviging van de interneorganisatie, zoals een sociaal-veilige werkomgeving met eigentijdsambtelijk vakmanschap, maar ook op de relatie met de buitenwereld,zoals meer transparantie bieden aan burgers en bedrijven, en eenherziening van het Rijksinkoopstelsel dat daarmee in lijn is.Vernieuwing RijksdienstEr zijn verdere stappen gezet naar een toekomstbestendig en effectief Rijken het meer gezamenlijk optrekken van de ministeries als één Rijk. De1Dit is in overeenstemming met het Coördinatiebesluit organisatie, bedrijfsvoering en informa-tiesystemen rijksdienst. kst-31490-396ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 31 490, nr. 3961 (digitale) toegankelijkheid is verbeterd, wendbaarheid en flexibiliteit isvergroot en er is meer realisatiekracht gericht op de maatschappelijkeopgaven. Tevens is gestart met het verder uniformeren van de bedrijfs-voering binnen de ministeries.In 2025 is gewerkt aan verschillende dossiers van de Rijksdienst.Variërend van het versterken van het personeelsbeleid, maar ook aanpraktische zaken zoals de brede toegang tot de rijksgebouwen enrijksontmoetingspleinen. Er is verder gebouwd aan het verbeteren van de(digitale) dienstverlening. Zo bouwden we in 2025 aan digitale functionali-teiten om beter samen te kunnen werken, om weerbaarheid van deRijksdienst te versterken en de veiligheid van de fysieke en digitalewerkplek te vergroten.Een betrouwbare en menselijke overheidWe werken toe naar een overheid die zich transparant opstelt om hetvertrouwen in de overheid daarmee te vergroten. Er wordt gewerkt aanambtelijk vakmanschap door het aanbieden van gerichte dialoogsessies,trainingen en workshops aan medewerkers. Dit heeft onder andere geleidtot meer focus in de gids Ambtelijk vakmanschap op thema’s als debetekenis van de ambtseed, burgergericht werken, luisteren en politiekeverhoudingen.Een productievere overheidHet kabinet Jetten zet in op een fundamenteel efficiëntere en effectievereoverheid, met veel minder (complexe) wet- en regelgeving, minderoverhead, meer samenwerking en een minder omvangrijk ambtenarenap-paraat. Hieraan is een budgettaire taakstelling verbonden voor efficiencyen vernieuwing rijksdienst die oploopt tot 1,4 miljard euro structureelvanaf 2030. Deze taakstelling bestaat voor een deel uit het efficiënterinrichten en voor een deel uit vernieuwing van de Rijksdienst. Dezenieuwe taakstelling komt bovenop de taakstelling van het vorige kabinet.Hierdoor zullen de komende jaren nog meer scherpe keuzes gemaaktmoeten worden in de bedrijfsvoering van het Rijk. Deze keuzes hebbenmogelijk effect op de dienstverlening.In 2025 heeft de plan- en besluitvorming plaatsgevonden over de invullingvan de eerste budgettaire taakstelling. Qua totale personele bezetting vanhet Rijk is het aantal fte in 2025 nog wel gestegen met 2 procent. Heteffect van de taakstelling, die vanaf 2025 is ingeboekt op de apparaatsbud-getten van de departementale begrotingen oplopend naar 2029, is echteral wel te zien, aangezien de stijging minder sterk dan de afgelopen jarenis. In 2024 was er een stijging van het aantal fte met 6 procent.Eind 2025 is het Dashboard externe inhuur openbaar geworden dathalfjaarlijks wordt geactualiseerd. Hierin is de externe inhuur perministerie opgenomen en het aantal openstaande vacatures per minis-terie. Hiermee ontstaat een duidelijker en transparant beeld van waarbinnen het Rijk externe inzet plaatsvindt en waar personele tekortenspelen. Het aandeel externe inhuur is eind 2025 gedaald naar 13,1 procentten opzichte van 15,4 procent eind 2024. Deze daling brengt ons dichter bijde ambities van een slagvaardige overheid, namelijk minder externeinhuur. Want het is belangrijk om deskundigheid en vakmanschap van hetambtenarenapparaat binnen het Rijk te behouden door mensen metspecialistische kennis vaker in vaste dienst te nemen. Het aantal vierkantemeters vloeroppervlakte in rijkskantoren en specialties is ten opzichte van2024 met 52.000 m2 afgenomen (1 procent). Er wordt ingezet op eenefficiëntieslag aan de huisvestingkant.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 31 490, nr. 3962 Integriteit, sociale veiligheid en klokkenluidersIntegriteit is belangrijk voor en zeker ook binnen een goed functionerendeoverheid. In de kern gaat het er intern om dat we een respectvolle, veilige,diverse en inclusieve werkomgeving binnen het Rijk bevorderen enbewaken. Zodat zowel ongewenste omgangsvormen of integriteitschen-dingen, als misstanden in de zin van de Wet bescherming klokkenluidersaan het licht komen en opgelost kunnen worden.Daarom hebben we in 2025 ingezet op een combinatie van structuur- encultuurmaatregelen. Zo is met ingang van 1 juli 2025 de rijksbredeonafhankelijke Klachtencommissie Ongewenste Omgangsvormen (KCOO)van start gegaan en de onafhankelijke Integriteitscommissie Rijk innovember 2025. Naast deze structurele maatregelen is ook gewerkt aanhet verankeren van een cultuurverandering. Binnen de aanpak opdiscriminatie en racisme binnen het Rijk is bijvoorbeeld verder gewerktaan een handreiking voor leidinggevenden, is een modelaanpak discrimi-natie en racisme voor departementale beleids- en effectrapportagesgemaakt en is een e-learning over sociale veiligheid en gelijkwaardighandelen ontwikkeld. Als laatste hebben we in de zogenaamde «stand vanzaken-brief» uitgebreid stilgestaan bij het klokkenluidersdossier2. In 2026kijken we verder welke wetsaanpassingen nodig zijn en evalueren we dehulpvoorzieningen, zodat ondersteuning structureel vorm krijgt.Toekomstbestendige en autonome digitale overheidAls Rijksoverheid werken we interdepartementaal samen aan de opgavenop het gebied van digitalisering. Door krachten en kennis te bundelen,kunnen we op een effectieve manier doorbraken realiseren. De afgelopenjaren was de I-strategie Rijk 2021–2025 hiervoor onze strategischeleidraad.In 2025 is de I-strategie geëvalueerd en afgerond3 en is de nieuweoverheidsbrede Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS) gepubliceerd4.De NDS geeft richting en beschrijft de thema’s waarop het Rijk en demedeoverheden intensief gaan samenwerken, onder andere digitaleweerbaarheid en digitale autonomie, om de digitale basis te versterken.Hiermee hebben we als één overheid de strategische prioriteitenvastgesteld voor een toekomstbestendige digitale overheid. Veilig gedragis één van de pijlers van digitale weerbaarheid. We zetten in op hetversterken van de digitale weerbaarheid met als doel dat informatie alleentoegankelijk is voor de juiste personen, informatie correct en volledig is,en beschikbaar wanneer nodig. We zetten in op digitaal vakmanschapdoor medewerkers en specialisten binnen de organisatie toe te rusten metde benodigde digitale kennis en vaardigheden.Een andere belangrijke mijlpaal voor 2025 is het herziene besluit CIOStelsel Rijksdienst5. De belangrijkste wijzigingen in de herziening zijngericht op het versterken van de positie van de CIO Rijk. Daarnaast zijnonder andere de rollen van de Chief Privacy Officers en Chief Data Officerstoegevoegd, inclusief de bijbehorende interdepartementale overleggen.Hiermee versterken we de slagvaardigheid van de rijksoverheid. De in juli2025 gelanceerde NDS is inmiddels in uitvoering en vormt een noodza-kelijk antwoord op de grote digitale opgaven waar de rijksoverheid voorstaat. Ook zullen de ministeries in 2026 het herziene besluit CIO-stelselimplementeren en werkt het Ministerie van BZK aan het verbeteren van dewerking van het stelsel als geheel.2Kamerstukken II 2024/25, 35 851, nr. 74.3Kamerstukken II 2025/26, 26 643 nr. 1423.4Kamerstukken II 2024/25 26 643, nr. 13665Staatscourant (2025, december), Besluit CIO-stelsel Rijksdienst 2026.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 31 490, nr. 3963 Openheid en transparantie richting de burgerOp 1 mei 2022 trad de Wet open overheid (Woo) in werking. De Wooregelt het recht van burgers op openbaarmaking van overheidsinformatie.Dit is een belangrijke stap naar een meer open overheid. In 2025 lag defocus op het versterken van de actieve openbaarmaking van overheidsin-formatie en het versnellen van de afhandeling van Woo-verzoeken. Hetaantal gepubliceerde documenten op open.overheid.nl, het zoekportaalvan de generieke Woo-voorziening, is gestegen: van 538.216 eind 2024naar 643.250 eind 2025. Dat is een stijging van 19,5 procent. Daarnaast iser steeds meer aandacht voor betekenisvolle openbaarheid. Zo wordenactief openbaar gemaakte stukken vaker voorzien van context entijdslijnen. In 2025 is een overheidsbreed afwegingskader ontwikkeld datoverheidsorganisaties stimuleert en ondersteunt bij het betekenisvolinvulling geven aan de inspanningsverplichting (art. 3.1 Woo).6 Dit kanbijvoorbeeld door actieve openbaarmaking van dossiers waar veelmaatschappelijke belangstelling voor bestaat.In de cijfers over de afhandeling van Woo-verzoeken is in 2025 voor heteerst sinds jaren een positieve trendbreuk zichtbaar. Ondanks dat hetaantal ingediende Woo-verzoeken bij ministeries opnieuw is toegenomen(een toename van 7 procent ten opzichte van 2024), is het aantalverzoeken dat binnen de wettelijke/afgesproken termijn is afgehandeldmet meer dan 10 procentpunt gestegen. Hoewel het ministeries bij eengroot deel van de verzoeken nog niet lukt om deze binnen de wettelijketermijn af te handelen, is deze ontwikkeling een goede stap vooruit. Deafgelopen periode hebben we fors geïnvesteerd in de verbetering van deinformatiehuishouding en de uitvoering van de Woo, bijvoorbeeld door inte zetten op betere en efficiëntere afhandelingsprocessen en betereafstemming met verzoekers. Ik ben blij om te zien dat deze inspanningenen investeringen zich afgelopen jaar hebben vertaald in betere afhande-lingstermijnen. Ook in 2026 blijven we overheidsbreed werken aan eenbetere uitvoering en uitvoerbaarheid van de Woo. Zo gaan we werken aaneen vereenvoudigde en laagdrempeligere afhandeling van informatiever-zoeken van burgers. En we werken in 2026 verder aan de wetsevaluatie,waarmee we meer inzicht willen krijgen in de doelmatigheid, doeltref-fendheid en effecten van de Woo in de praktijk. De resultaten hiervanworden uiterlijk 1 mei 2027 verwacht. Op basis van de uitkomsten van dewetsevaluatie kunnen aanvullende maatregelen genomen worden.Versteviging RijksinkoopstelselDigitalisering en de onderliggende kansen en risico’s daarvan spelen eensteeds grotere rol in de rijksinkoop.In 2025 zijn de digitale inkoop-en factuurprocessen verbeterd door degroei van het aantal e-facturen en e-orders. Zo kunnen leveranciersgebruikmaken van het al bestaande leveranciersportaal en is in 2025 deeerste organisatie live gegaan met het digitaal uitwisselen van tijdkaarten.In 2026 wordt de rijksinkoopstrategie geactualiseerd. Hierin ligt de nadrukop de actuele uitdagingen rond veiligheid, weerbaarheid en leveranciers-zekerheid. In 2025 is daartoe gewerkt aan de Algemene Beveiligingsvoor-waarden voor Rijksoverheidsopdrachten (ABRO) die op 1 januari 2026 zijningegaan. Andere belangrijke onderdelen van de nieuwe inkoopstrategiezijn het digitaal zaken doen als één rijksdienst en maatschappelijkverantwoord opdrachtgeven en inkopen. Hiernaast verstevigen we hetRijksinkoopstelsel door meer slagvaardige sturing, de positionering vancategoriemanagement (betekent dat ministeries niet alleen voor zichzelfinkopen, maar gezamenlijk per productgroep of categorie), het optimali-6Programma Open Overheid/Berenschot (2025, september, Rapport en stappenplan: Aan de slagmet de inspanningsverplichting uit de Wet open overheid.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 31 490, nr. 3964 seren van de inkoopuitvoering en het zoveel mogelijk beperken enverminderen van overbodige regelgeving.Er zijn goede stappen gezet als we kijken naar de vermindering van hetaandeel externe inhuur en het aantal fte dat minder sterk stijgt. Naast alleandere mijlpalen en ingezette acties in 2025, werken we in 2026 verderaan een toekomstbestendig en effectief Rijk. De gestelde doelen in hetcoalitieakkoord voor een slagvaardige overheid zijn hierbij leidend. Vanuitonze coördinerende bevoegdheid voor de rijksbrede bedrijfsvoering zet ikmij hiervoor in: zowel door frequente en intensieve samenwerking met deandere ministeries, als door de Kamer te blijven informeren over debalans tussen onze gezamenlijke ambities.De Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,E. van der BurgTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 31 490, nr. 3965