Toezegging gedaan tijdens het commissiedebat Herstel Groningen op 19 maart 2025, over o.a. de wijze waarop het Kabinet invulling geeft aan het advies van de Commissie van Geel

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202533 529Gaswinning36 566Wijziging van de Tijdelijke wet Groningen inverband met het herstel van omissies en hetaanbrengen van verduidelijkingenNr. 1283 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BINNENLANDSE ZAKENEN KONINKRIJKSRELATIES Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 27 maart 2025Zoals toegezegd tijdens het Commissiedebat Herstel Groningen van19 maart jl. stuur ik uw Kamer hierbij nadere informatie over de wijzewaarop het Kabinet invulling geeft aan het advies van de Commissie vanGeel. Daarnaast ga ik verder in op de isolatie aanpak, de aanpak rondomonaanvaardbare verschillen en de invulling van koste-wat-kost.Advies Commissie Van GeelHet kernpunt van het advies van de Commissie Van Geel is dat bewonersvan Groningen en Noord-Drenthe het perspectief moeten krijgen op eengelijkwaardige eindsituatie na schadeherstel, versterking en de invullingvan de ereschuld. Bewoners hebben recht op een huis dat veilig,schadevrij en verduurzaamd is. In de Kamerbrief over verschillen,verduurzaming en dorpenaanpak van 6 maart 20241 heeft het vorigeKabinet aangegeven hoe zij invulling heeft gegeven aan dit advies medeop basis van de uitvoerings-analyses van IMG en NCG. Ik zet deze lijndoor. Ik werk daarvoor aan een aantal sporen, namelijk een isolatieaanpak(maatregel 29 uit Nij Begun), de deur-tot-deur-aanpak die een plek moetkrijgen in een Agenda voor Herstel, een vergoeding voor schades metterugwerkende kracht en aanvullend maatwerk waar nodig. De Commissieconstateert daarbij terecht dat het wegnemen van verschillen erg complexis en dat dit vraagt om een jarenlange inspanning van alle betrokkenpartijen. De Commissie geeft aan dat niet alles kan, en niet alles tegelijkkan. Er zullen volgens de Commissie altijd verschillen blijven bestaan enook steeds weer nieuwe verschillen ontstaan.1Kamerstuk 33 529, nr. 1227 kst-33529-1283ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 33 529, nr. 12831 Isolatie aanpakVoor de isolatie aanpak voor Groningen en Noord-Drenthe is op 10 maartjl. de regeling gepresenteerd en bij uw Kamer in voorhang gegaan2. Voordeze aanpak is € 1,65 miljard beschikbaar. In de regeling is er voorgekozen om bewoners binnen het versterkingsgebied een volledigevergoeding te geven voor de isolatie. Bewoners buiten het versterkings-gebied komen in aanmerking voor een vergoeding van 50% van dekosten. Álle bewoners in heel Groningen en Noord-Drenthe met eeninkomen tot 140% van het sociaal minimum ontvangen een volledigevergoeding voor de isolatie. Dit is ook in lijn met het advies van deCommissie Van Geel, namelijk om in deze aanpak prioriteit en voorrang tegeven aan de zwaarst getroffenen en meest kwetsbare bewoners.Het rapport van de commissie Van Geel kan worden opgevolgd dooriedereen in het aardbevingsgebied in Groningen en Noord-Drenthe 100%vergoeding voor de isolatieaanpak aan te bieden. Het Kabinet vindt ditechter niet in lijn met de meeste genoegdoening voor de zwaarstgetroffenen en de meest kwetsbaren. Dit zou bovendien leiden totonuitlegbare verschillen met bewoners in de rest van Nederland. Ookworden hierbij grote uitvoeringsrisico’s voorzien. Daarom heeft hetKabinet hier niet voor gekozen3. Zoals aangegeven in de Kamerbrief van6 maart 2024 wordt voor een 100% vergoeding voor iedereen circa € 2miljard aan extra kosten geschat4.Maatwerk ten aanzien van onaanvaardbare verschillenNaast de algehele aanpak voor versterking, schadeherstel en verduur-zaming heeft de commissie Van Geel geadviseerd om waar nodig extramaatregelen te nemen om overblijvende verschillen samenhangend metde versterking verder te dempen. De NCG kan hiervoor maatwerk biedenvolgend uit Nij Begun maatregel 12. Voor maatwerk en de aanpak vanonaanvaardbare verschillen is in Nij Begun € 240 miljoen gereserveerd.Ook hebben gemeenten in het kader van de bestuurlijke afspraken uit2020 zogenaamde Blok B middelen toegewezen gekregen om dergelijkeverschillen te dempen. Met deze middelen kunnen we met elkaarbetekenisvolle stappen zetten in het dempen van onaanvaardbareverschillen.Voor de aanpak van onaanvaardbare verschillen is zoals aangegeven in debeleidsbrief Versterken5 door NCG en de gemeenten een routekaartontwikkeld. Deze routekaart beschrijft een werkwijze om verschillenproactief in beeld te brengen, vast te stellen en mogelijk op te lossen.Verder beschrijft de routekaart de manier waarop inwoners bij de stappenworden betrokken. Belangrijk uitgangspunt bij de routekaart is dat deervaring en beleving van de inwoners centraal staat in plaats vantechniek, normen of het geld. Ik heb veel vertrouwen in de routekaart enhet bijbehorende proces.Om lokale kennis over de plek en de specifieke kennis over de casus in tezetten is een nadrukkelijke rol weggelegd voor de lokale stuurgroepen,waarin gemeenten, de NCG en het IMG samenwerken. Ook hier heb ikveel vertrouwen in. Immers, besluitvorming zonder lokale kennis over de2Kamerstuk 33 529, nr. 12783Zie ook Kamerstuk 36 600 VII, nr. 82, reactie op amendement Beckerman en Bushoff voor hetvrijmaken van extra geld voor het opvolgen van de adviezen van de commissie Van Geel.4In een eerdere fase werd rekening gehouden met € 2,4 mrd extra kosten (Kamerstuk 33 529, nr.1194). De laatste indicatie van maart 2024 is dat hiervoor circa € 2 mrd noodzakelijk zou zijn.5Kamerstukken 35 561 en 33 529, nr. 66Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 33 529, nr. 12832 plek en de specifieke casus is niet mogelijk. Voor casussen met een buurtoverstijgend karakter waarvoor middelen nodig zijn uit het budget vanmaatwerk NCG ligt de besluitvorming op dit moment bij mij. Dit is nu zoom de regionale samenhang en afstemming met de versterking te kunnenblijven waarborgen. Maar ik besluit alleen na overleg met de regio. Deroutekaart wordt in samenwerking met de regio verder uitgewerkt en inde tussentijd waar nodig ook al toegepast.Koste-wat-kostNaar aanleiding van Nij Begun en in lijn met het regeerprogramma werkthet Kabinet aan een wetsvoorstel ter uitvoering van een aantal maatre-gelen uit Nij Begun, waarin wordt vastgelegd dat zowel de schadeafhan-deling (waarvoor dat nu al wettelijk is bepaald) als de versterkingkoste-wat-kost wordt uitgevoerd, en dat voor beide geldt dat dit gebeurt«voor zo lang als dat nodig is». Koste-wat-kost gaat dan over allewettelijke taken van het IMG en de NCG, waaronder ook de uitgaven voorde versterkingsoperatie die zorgen voor het waarborgen van de veiligheiden juridische, bouwkundige en financiële bijstand. De aanpak vanonaanvaardbare verschillen valt hier in mijn beeld niet onder. Voor dieaanpak zijn dus geen onbeperkte middelen beschikbaar, maar indien daartekorten ontstaan, kijkt het Kabinet naar een oplossing. Voor anderezaken, zoals de sociale en economische agenda heeft het Kabinettoegezegd een generatie lang, dus 30 jaar, middelen beschikbaar testellen.Tot slotIk werk op bovenstaande manier hard aan de opvolging van het adviesvan de Commissie Van Geel. Ik werk daar aan samen met de regio, NCGen IMG en in het bijzonder met de lokale bestuurders waarvoor ik veelwaardering heb. Iedereen wil het beste voor Groningen en Noord-Drentheen werkt daaraan vanuit zijn eigen rol en verantwoordelijkheid.Voor de deur-tot-deur aanpak en de omgang met in het verleden doorNAM/CVW afgewezen schades verken ik samen met de regio en deuitvoeringsorganisaties de verdere mogelijkheden en alternatieven,rekening houdend met wat haalbaar en uitvoerbaar is. Zodra ik deplannen heb uitgewerkt zal ik uw Kamer hierover informeren.De Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,E. van MarumTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 33 529, nr. 12833