Voortgang Vape- en Tabaksbeleid

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202532 011TabaksbeleidNr. 122 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID,WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 14 juli 2025De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (hierna: NVWA) houdttoezicht op de naleving van de regels in de Tabaks- en rookwarenwet. Metdeze brief stuur ik uw Kamer de rapportages van de handhavingscijfersmet betrekking tot het rookverbod en de verkoopverboden van rookwarenop afstand en in supermarkten en horeca. Daarnaast ontvangt u demonitoringscijfers met betrekking tot nieuwe verkooppunten vanrookwaren, en informeer ik u over de resultaten van het project recidiveTabaks- en rookwarenwet van de NVWA.Tevens informeer ik u met deze brief over de wijze waarop uitvoeringwordt gegeven aan de motie van het lid Slagt-Tichelman1. Daarnaast ga ikin op de motie van de leden Krul en het voormalig lid Daniëlle Jansen2, demotie van het lid Crijns c.s.3, de motie van het lid Slagt-Tichelman4, demotie van het lid Daniëlle Jansen c.s.5, de motie van het lid Sazias c.s.6 ende motie van de leden Dobbe en Krul7, waarmee deze moties wordenafgedaan.Verder informeer ik u over hoe andere Europese landen het rookverbod inde auto met kinderen handhaven. Hiermee doe ik de toezegging af diemijn ambtsvoorganger heeft gedaan tijdens de begrotingsbehandelingvan het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) van24 oktober 2024, om te inventariseren hoe de handhaving van hetrookverbod in het bijzijn van kinderen in de auto gebeurt in andereEuropese lidstaten. Daarnaast informeer ik u over de kosten van de1Kamerstukken II, 2024/25, 36 541, nr. 12.2Kamerstukken II, 2024/25, 36 594, nr. 4.3Kamerstukken II, 2024/25, 36 541, nr. 9.4Kamerstukken II, 2024/25, 36 541, nr. 11.5Kamerstukken II, 2024/25, 36 600 XVI, nr. 72.6Kamerstukken II, 2018/19, 32 793, nr. 416.7Kamerstukken II, 2024/25, 36 541, nr. 14. kst-32011-122ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 011, nr. 1221 telefonische hulplijn. Hiermee doe ik de toezegging af die mijnvoorganger heeft gedaan tijdens het commissiedebat Leefstijlpreventievan 24 april jl., om de Kamer te informeren over de kosten van detelefonische hulplijn op pakjes sigaretten. Tenslotte doe ik u een overzichttoekomen van de financiën die ten grondslag liggen aan het actieplantegen vapen. Hiermee doe ik de toezegging af die mijn voorganger heeftgedaan tijdens het commissiedebat Leefstijlpreventie van 24 april jl.(Kamerstuk 32 793, nr. 828), om de Kamer op korte termijn de financiëleparagraaf van het actieplan vapen te sturen.Naleving rookverbod 2024De NVWA houdt toezicht op de naleving van het rookverbod dat geldtvoor tabaksproducten zoals sigaretten en voor aanverwante productenzoals vapes.HandhavingscijfersIn 2024 voerde de NVWA in totaal 1.892 gerichte rookcontroles uit. Hetbetreft inspecties op basis van onder andere meldingen, signalen enherinspecties. Bij deze 1.892 inspecties werden 609 overtredingen van hetrookverbod geconstateerd. De meeste inspecties vonden plaats bijhorecabedrijven, maar er werden ook inspecties uitgevoerd bij evene-menten zoals festivals, op schoolterreinen en bij andere bedrijfscatego-rieën. De factsheet «Inspectieresultaten rookverbod 2024» van de NVWAmet de uitgebreide inspectieresultaten vindt u bij deze brief.Naleving verkoopverbod 2024De NVWA houdt toezicht op de naleving van het verkoopverbod voortabaks- en aanverwante producten. Sinds 1 juli 2023 mogen dezeproducten niet meer worden aangeboden en verkocht op afstand (online).Sinds 1 juli 2024 mogen ze ook niet meer worden verkocht in super-markten en horeca. Dit verbod geldt voor alle verkooppunten dievoornamelijk eet- en drinkwaren aan particulieren verkopen.De NVWA controleert websites, online platformen en socialmediakanalenen bezoekt supermarkten en horeca onder andere op basis van ontvangenmeldingen.HandhavingscijfersBij deze brief vindt u de factsheet «Inspectieresultaten Verkoopverboden2024» van de NVWA. In 2024 zijn er 232 (her)inspecties uitgevoerd bijwebsites. Bij 33 (14%) van deze inspecties werd een overtreding geconsta-teerd, waarna een maatregel (officiële waarschuwing bij een eersteovertreding en boete bij herhaalde overtreding) werd opgelegd. De NVWAconstateert dat de online verkoop zich lijkt te verplaatsen van regulierewebsites naar social media. In 2024 zijn er 1.868 overtredingen geconsta-teerd op socialmediakanalen en heeft de NVWA de posts laten verwij-deren. Ondanks deze acties blijven overtredingen terugkeren, vaak doornotoire overtreders. De NVWA heeft in 2024 een grote aanbieder vansocialmediakanalen aangesproken op hun aanpak tegen de verkoop vanrookwaren. Omdat dit bedrijf herhaaldelijk alleen content verwijderde enniet de accounts, heeft de NVWA een mogelijke overtreding van de DigitalServices Act (DSA) gemeld bij de Autoriteit Consument & Markt (ACM),die dit in onderzoek heeft.Van juli tot en met december 2024 zijn er 403 inspecties uitgevoerd insupermarkten en horecagelegenheden. Bij 21% van de eerste inspectiesTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 011, nr. 1222 werd een overtreding geconstateerd, waarbij is opgetreden met eenofficiële waarschuwing.Bij de 40 uitgevoerde herinspecties bleek dat bij 73% van de bedrijvengeen sprake meer was van de overtreding. Bij de andere 28% werdopgetreden met een boete. De NVWA constateert dat de naleving hetlaagst is bij avondwinkels (44%) en kleine supermarkten (23%). Daaren-tegen tonen grote supermarkten (4%) en de horeca (9%) een relatief hogenaleving.Ik vind het zorgelijk en onwenselijk dat jongeren zo makkelijk toeganghebben tot vapes en rookwaren. Dealers maken veelvuldig gebruik vansocialmediakanalen om hun, veelal jonge, klanten te bedienen. Zoalseerder met uw Kamer gedeeld krijgt de NVWA structureel € 3 miljoenextra om onder andere de handhaving op illegale vapes te intensiveren.Nu het verkoopverbod voor al deze kanalen enige tijd bekend is zal deNVWA het interventiebeleid aanpassen. Daarbij zal vanaf 1 juli 2025 bijeen eerste overtreding van het verkoopverbod direct met een boeteworden opgetreden.Monitor nieuwe verkooppunten van rookwaren oktober–november 2024Vermindering van het aantal verkooppunten is een belangrijke maatregelin het rookvrij maken van de omgeving waar kinderen komen. Doorrookwaren alleen verkrijgbaar te laten zijn in speciaalzaken waar slechtsde volwassen roker komt, komen jongeren minder snel in aanraking metrookwaren. Daarnaast worden mensen die willen stoppen met roken of algestopt zijn minder vaak in de verleiding gebracht om toch sigaretten tekopen. Een belangrijke stap in het verminderen van het aantal verkoop-punten werd afgelopen jaar gezet, toen de verkoop van rookwaren insupermarkten per 1 juli werd verboden.SEO Economisch Onderzoek schatte dat door deze maatregel het aantalverkooppunten zou dalen van 10.000 naar 4.400. Supermarkten (6.400verkooppunten) zouden stoppen met de verkoop, en naar schatting 800nieuwe winkels zouden hun deuren openen om de vrijgevallen omzet vande supermarkten op te vallen.MonitoringscijfersBij deze brief vindt u de factsheet «Monitor nieuwe verkooppunten vanrookwaren oktober-november 2024» van de NVWA. Uit dit onderzoek blijktdat er in deze periode netto 656 nieuwe verkooppunten van rookwarenzijn geopend, waarvan ruim 40% kan worden aangemerkt als speci-aalzaak. Hiermee is de beoogde ruime halvering van het aantal verkoop-punten, door supermarkten niet meer toe te staan rookwaren te verkopen,gehaald.Uit een steekproef onder de nieuwe verkooppunten blijkt dat de overgrotemeerderheid (83%) van de onderzochte nieuwe verkooppunten opkijkafstand van een supermarkt was gevestigd. Ook blijkt dat bij een derdevan de nieuwe verkooppunten die als speciaalzaak geregistreerd stond, dedeur open stond, waardoor rookwaren of reclame daarvoor van buitenafzichtbaar waren. Dit is een overtreding van het reclameverbod, en deNVWA geeft aan hierop te blijven handhaven.Per 1 januari zal de registratieplicht voor verkooppunten van tabakspro-ducten en aanverwante producten van kracht worden. Met deze registra-Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 011, nr. 1223 tieplicht kan het aantal verkooppunten directer en beter gemonitordworden en zal de handhaving vergemakkelijkt worden, omdat de NVWAeen completer beeld heeft over de verkooppunten, onder andere over hetassortiment en type verkooppunt.Resultaten project recidive Tabaks- en rookwarenwetDe NVWA heeft bij de handhaving van de Tabaks- en rookwarenwet derecidive verkeerd toegepast bij een groot aantal primaire boetebesluiten.U bent hierover in oktober 2024 geïnformeerd8. Daarom heeft eenherstelactie plaatsgevonden van te hoog opgelegde boetebedragen, metals hersteltermijn twee jaar. In totaal zijn er 3728 zaken beoordeeld meteen totaalbedrag aan opgelegde boetes van € 11.713.475,00. In 135 zaken(3,6%) was de recidive niet correct toegepast. Hiervan waren 12 zakenreeds gecorrigeerd in de fase van bezwaar en/of hoger beroep. In totaalbetaalt de NVWA € 154.105,37 (plus wettelijke rente met een bedrag van€ 32.170,27) terug naar aanleiding van dit project. Hiermee is de omvangvan herstel en het financieel effect binnen redelijke proporties gebleven.MotiesMotie van het lid Slagt-Tichelman over transparantie over samenwer-kingsovereenkomsten tussen de overheid en tabaksindustrieEerder dit jaar heeft de Kamer de motie Slagt-Tichelman9 aangenomen diede regering verzoekt transparant te zijn over overeenkomsten tussen deoverheid en de tabaksindustrie, de Kamer hierover te informeren enanders alle banden met de tabaksindustrie te verbreken. Deze motie heeftmijn voorganger destijds overgenomen en beschouw ook ik als onder-steuning van het bestaande beleid.Nederland is al sinds 2005 een ondertekenaar van het Kaderverdraginzake tabaksontmoediging van de Wereldgezondheidsorganisatie. Eenbelangrijk onderdeel hiervan is artikel 5, derde lid, dat voorschrijft dat deNederlandse overheid zeer terughoudend is met contacten met detabaksindustrie, om te voorkomen dat de deze industrie invloed kanuitoefenen op het tabaksbeleid. De tabaksindustrie heeft baat bij deverkoop van tabak en dat staat, gezien de schadelijkheid van tabakspro-ducten, haaks op het belang van de volksgezondheid. Onder tabaksin-dustrie worden ook verstaan organisaties en personen indien en voorzover zij de tabaksindustrie vertegenwoordigen of als lobbyist voor detabaksindustrie optreden.Soms is het echter noodzakelijk om contact te hebben met de industrie,bijvoorbeeld voor uitvoeringstechnische kwesties omtrent vastgesteldbeleid. Ook heeft bijvoorbeeld de Douane op periodieke basis contact metvertegenwoordigers van de industrie om informatie uit te wisselen die deDouane helpt om illegale handel in tabaksproducten tegen te gaan. Deinhoud van dergelijk contact met de tabaksindustrie wordt altijd openbaargemaakt op een centraal punt op de website van de Rijksoverheid10.8Kamerstukken II, 2024/25, 32 011, nr. 117.9Kamerstukken II, 2024/25, 36 541, nr. 12.10https://www.rijksoverheid.nl/documenten/publicaties/2025/01/01/overzicht-contacten-met-tabaksindustrie-2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 011, nr. 1224 Motie van de leden Krul en Daniëlle Jansen over onderzoek doen naar eenverbod op de verkoop van nicotinehoudende producten aan mensengeboren op of na 1 januari 2012Naar aanleiding van de motie Krul-Jansen11 heeft mijn voorgangeronderzoek gedaan naar de haalbaarheid van een verbod op de verkoopvan nicotinehoudende producten12 aan mensen geboren op of na1 januari 2012. Het voorstel, zoals dat door burgerinitiatief Nicotinee isbepleit, houdt het jaarlijks verhogen van de leeftijdsgrens voor de verkoopvan nicotinehoudende producten met één jaar in, zodat de verkoop vandeze producten nimmer zal worden toegestaan aan mensen geboren opof na 1 januari 2012. Dit wordt ook wel het generatiegebonden verkoop-verbod genoemd. Het idee achter het initiatief ondersteun ik, echter zijn erjuridische en praktische bezwaren waardoor het invoeren van eendergelijke maatregel niet mogelijk is.In juridische zin kan het generatiegebonden verkoopverbod de factoworden gezien als een algeheel verbod op tabaksproducten en aanver-wante producten met een overgangstermijn van een mensenleven.Hoewel de Europese Tabaksproductenrichtlijn (TPD)13 niets regelt overleeftijdsgrenzen en het lidstaten dus vrij staat om in dat kader maatre-gelen te nemen, lijkt een de facto algeheel verbod op gespannen voet metde TPD te staan. Een algeheel verbod (op een bepaalde categorie tabaks-of aanverwante producten) is op basis van artikel 24 van de TPD enkeltoegestaan op gronden die verband houden met de specifieke situatie ineen lidstaat. Aan deze uitzondering (in artikel 24, derde lid van de TPD)wordt niet toegekomen omdat er op dit moment geen sprake is van eenspecifieke situatie in Nederland ten opzichte van andere lidstaten.Daarnaast is de proportionaliteit van het generatiegebonden verkoop-verbod op dit moment nog lastig te onderbouwen. Om een rookvrijegeneratie te bereiken is het van belang dat het aantal rokende en vapendejongeren eerst flink wordt teruggebracht. Daartoe is en wordt eerst eenbreed pakket aan (minder vergaande) maatregelen ingevoerd, voordat eenalgeheel verbod aan de orde kan zijn14. Daarbij heb ik ook oog voor degevolgen van de open grenzen met onze buurlanden en onze handelsre-laties. Een ongewenst bijeffect van de maatregel kan onder meer zijn datgrensoverschrijdende aankopen toenemen. Al met al is verdere Europeseharmonisatie van groot belang. Mijn ambtsvoorganger stuurde daaromsamen met elf andere lidstaten op 21 maart 2025 een brief aan deEuropese Commissie15. Daarin wordt onder andere gesignaleerd datnationale maatregelen om de beschikbaarheid te beperken ondermijndkunnen worden door grensoverschrijdende handel. Er wordt verderopgeroepen op Europees niveau maatregelen te nemen om de aantrekke-lijkheid van e-sigaretten en andere nieuwe nicotineproducten voorjongeren te verminderen en het sneller met wet- en regelgeving inspelenop nieuwe ontwikkelingen mogelijk te maken.11Kamerstukken II, 2024/25, 36 594, nr. 4.12In de motie wordt gesproken over nicotineproducten en uit de context wordt duidelijk dat ditook tabaksproducten omvat. In deze brief wordt daarom gesproken over tabaksproducten enaanverwante producten waartoe eveneens e-sigaretten zonder nicotine behoren.13Richtlijn 2014/40/EU van het Europees Parlement en de Raad van 3 april 2014 betreffende deonderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstateninzake de productie, de presentatie en de verkoop van tabaks- en aanverwante producten entot intrekking van Richtlijn 2001/37/EG.14Ik werk bijvoorbeeld aan een wetsvoorstel waardoor tabaksproducten en aanverwanteproducten alleen nog in een tabaksspeciaalzaak mogen worden verkocht.15Kamerstukken II, 2024/25, 32 011, nr. 120.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 011, nr. 1225 Motie van het lid Crijns c.s. over maximaal inzetten op de bestrijding vanillegale handel in tabaksproductenInbeslagnamecijfers NVWA en onderzoek naar vapes en nicotinezakjesDe eerder dit jaar aangenomen motie van het lid Crijns c.s.16 verzoekt deregering om maximaal in te zetten op de bestrijding van illegale handel intabaksproducten en de Kamer periodiek te informeren over de voortgang.In het Leefstijldebat van 24 april jl. heeft mijn voorganger de Kamertoegezegd periodiek te rapporteren over de inbeslagnamecijfers vanvapes.Het tegengaan van de illegale handel in vapes heeft hoge prioriteit bij deNVWA, wat ook terug te zien is in de cijfers: in de eerste twee kwartalenvan 2025 heeft de NVWA ruim 200.000 e-sigaretten (vapes), 70.000smaakaccessoires en 2.500 nicotinezakjes in beslag genomen. Dit zijnbemoedigende resultaten, maar er is ruimte voor verdere verbetering.Goed inzicht in de illegale markt is daarvoor essentieel. Vooralsnogontbreken echter exacte cijfers over de omvang van de illegale markt voore-sigaretten. Daarom heeft mijn voorganger Bureau Beke verzochtonderzoek te doen naar de aard, omvang en werkwijze van deze markt.Met deze inzichten kunnen we gerichter beleid ontwikkelen om de handelin illegale e-sigaretten tegen te gaan. Daarnaast stelt het de NVWA in staathet toezicht op de naleving van de regelgeving verder te verbeteren.In het vierde kwartaal van 2025 wordt dit onderzoek, samen met eengeactualiseerde rapportage over de inbeslagnamecijfers van de NVWA,aan uw Kamer toegestuurd. In de tussentijd blijft de NVWA investeren ininnovatievere handhavingsmethoden, onder meer met de structurele € 3miljoen per jaar die beschikbaar is gesteld via het Actieplan tegen Vapen.Inbeslagnamecijfers en bestrijding van illegale handel – DouaneOm de illegale handel in tabaksproducten tegen te gaan, heeft Nederlandin 2016 Europese regelgeving ingevoerd. Tabaksproducten moetensindsdien door de hele keten traceerbaar zijn. Sinds 20 mei 2024 geldtdeze verplichting voor alle binnen de EU geproduceerde tabaksproducten,evenals voor producten van buiten de EU die bestemd zijn voor deEuropese markt. Tevens is in alle EU-lidstaten een verplicht veiligheids-kenmerk ingevoerd om de authenticiteit van tabaksproducten beter tekunnen controleren en de strijd tegen illegale handel te intensiveren. InNederland is de Douane verantwoordelijk voor het toezicht op ditbeleidsterrein.Er is vastgesteld dat accijnsfraude met tabaksproducten in Nederland opmeerdere vlakken aanzienlijk is. Om deze fraude effectiever aan te pakken,werkt de Douane nauw samen met de FIOD binnen het zogenoemde«Combiteam SMOKE». Dit speciaal ingerichte team richt zich op debestrijding van fraude met tabaksproducten, waaronder illegale productieen opslag. Door de personele uitbreiding eind 2023 heeft het team in 2024meer signalen en meldingen kunnen verwerken. Via onder meer MeldMisdaad Anoniem en het Douane Meldpunt Accijns ontvangt de Douanesteeds meer meldingen over mogelijke tabaksfraude. Hierdoor kunnenCombiteam SMOKE en de overige fysieke controleteams van de Douanesteeds gerichter optreden.De Douane werkt daarnaast nationaal samen met onder andere de Politieen de NVWA. Verdere intensivering van deze samenwerking staat hoog op16Kamerstukken II, 2024/25, 36 541, nr. 9.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 011, nr. 1226 de agenda. Op Europees niveau is er samenwerking met onder andereEuropol en OLAF (het Europees Bureau voor Fraudebestrijding). Binnenhet EMPACT-platform (European Multidisciplinary Platform AgainstCriminal Threats) wordt gezamenlijk opgetreden tegen illegale tabaks-handel en accijnsfraude.In Nederland voert de Douane fysieke vrachtcontroles uit aan de buiten-grenzen (lucht- en zeehavens), evenals passagierscontroles op vluchtenuit derde landen. In beperkte mate worden ook controles uitgevoerd opintra-EU-vluchten. Dit alles gebeurt risicogericht, met specifieke focus optabaksfraude. Ook in het binnenland wordt toezicht gehouden, bijvoor-beeld bij accijnsverkooppunten en binnen de logistieke keten (zoalsopslaglocaties en vervoerders).De Douane draagt bovendien bij aan het verstoren van criminelewerkprocessen, onder andere via het opwerpen van barrières tegenillegale activiteiten. Eén van die barrières is de vergunningplicht voortabaksmachines. Omdat Europese regelgeving op dit punt op zich laatwachten, heeft Nederland als eerste EU-lidstaat zelfstandig een vergun-ningplicht ingevoerd. Hierdoor kunnen illegale fabrieken ook in deopbouw- en afbouwfase worden aangepakt. Deze aanpak werpt inmiddelszijn vruchten af: in 2024 zijn in Nederland twee illegale sigarettenfabriekenontmanteld, is één fabriek in aanbouw aangetroffen en zijn, in samen-werking met België, twee trailers met tabaksmachines in beslag genomen.Daarnaast is één illegale productielocatie voor waterpijptabak ontmanteld.Ter vergelijking: in 2023 zijn tien illegale fabrieken/productielocatiesopgerold.In onderstaande tabel een overzicht van de inbeslaggenomen tabakspro-ducten 2024:Soort tabaksproductHoeveelheid in stuks/kgFiscaal nadeel1Sigaretten217.039.722 stuks€ 84.736.648(rook)tabak53.114 kg€ 18.429.495Waterpijptabak6.350 kg€ 2.203.323Totaal€ 105.369.4661 beschrijft de accijns die hadden kunnen worden opgehaald als deze sigaretten legaal warengeweest en legaal op de markt waren gebracht. Bij berekening fiscaal nadeel uitgegaan vanaccijnstarieven 01-04-2024Bron inbeslaggenomen tabaksproducten: Applicatie Douane Onregelmatigheden (DON) en Com-biteam SMOKE Motie van het lid Slagt-Tichelman over met Pharos in gesprek gaan overhoe de training voor naleving van het rookbeleid beter ingezet kanworden op scholenOp verzoek van het lid Slagt-Tichelman17 is mijn voorganger in gesprekgegaan met Pharos over de training voor naleving van het rookvrijbeleidop scholen. Het blijkt dat Pharos inderdaad een goed beoordeelde traininghad ontwikkeld, maar die werd in de praktijk al een aantal jaar niet meergegeven. Een zorgorganisatie die gespecialiseerd is in hulp bij stoppenmet roken is bereid gevonden de trainingover te nemen en zal hem in dit najaar weer aanbieden. Daarnaast zal eenaantal preventiewerkers een training op maat aanbieden om aan de vraag17Kamerstukken II, 2024/25, 36 541, nr. 11.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 011, nr. 1227 van gemeenten te voldoen. Tot slot heeft onder andere Pharos samen metandere gezondheidsorganisaties een «Stappenplan nicotinevrije school»gemaakt waarin ook concrete handvatten zijn opgenomen voor scholenom met een succesvol rookvrijbeleid aan de slag te gaan.Motie van het lid Daniëlle Jansen c.s. over een overzicht van de maatre-gelen die de Staatssecretaris bereid is te nemen om de ambitie van eenrookvrije generatie in 2040 te halenRecent is samenhangende preventiestrategie gelanceerd, deze vormt debasis van het preventiebeleid van dit Kabinet en bevat concrete acties enmaatregelen om te komen tot een gezonde generatie in 2040, waarondereen rookvrije generatie. Met de preventiestrategie zet ik in op de gezondekeuze de makkelijke keuze maken, met een focus op de jeugd. In zevenomgevingen waar kinderen en jongeren vaak komen en worden beïnvloedzijn concrete en meetbare acties en doelen geformuleerd om tot eengezonde generatie te komen.Eerder is het Actieplan tegen Vapen gelanceerd om toe te werken naareen rook- en nicotinevrije generatie in 2040. Hierin zijn veel maatregelenaangekondigd die de populariteit van vapen onder jongeren moettegengaan. Het actieplan bevat tevens maatregelen die ook alle andereproducten met nicotine raken. Denk hierbij aan het uitbreiden vanhandhavingsbevoegdheden voor de NVWA, het verhogen van boetes voorovertredingen van de Tabaks- en rookwarenwet, maatregelen om hetaantal verkooppunten van tabak en vapes terug te dringen, het verderrook- en vapevrij maken van kindomgevingen en de regulering van alleaccessoires voor producten met nicotine. Ook verken ik de mogelijkhedenom de leeftijdsgrens voor de verkoop van alle nicotineproducten teverhogen naar 21 jaar, evenals de invoering van een preventiefonds opbasis van het principe «de vervuiler betaalt». Voor een totaaloverzicht vande maatregelen verwijs ik uw Kamer naar het Actieplan tegen Vapen en desamenhangende preventiestrategie.Motie van het lid Sazias c.s. over een klinische behandeling voor rokersdie niet kunnen stoppenBij dezen bied ik u het onderzoeksrapport aan naar specialistischeverslavingszorg bij stoppen met roken zoals dat is opgeleverd doorVerslavingszorg Noord Nederland (VNN). In uitvoering van de motieSazias c.s.18 is onderzoek gedaan naar de mogelijkheden voor hulp bijstoppen met roken voor wie onvoldoende is geholpen bij het reguliereaanbod. VNN heeft de doelgroep, effectiviteit en kosten in kaart gebrachtvan de gespecialiseerde verslavingszorg voor zwaarverslaafde rokers meteen medische indicatie. Samen met zorgverzekeraar Menzis is in 2021onder een experimentele zorgprestatie het onderzoekstraject gestart. Hetrapport laat zien dat de meeste mensen die zijn doorverwezen dagelijksgemiddeld 21 sigaretten roken over een periode van gemiddeld meer dan40 jaar waarbij de meeste mensen doorverwezen zijn met COPD, astma,hart- en vaatziekten en kanker. Er is meer kennis opgedaan op welkegronden het passend is om iemand in de specialistische verslavingszorgte behandelen voor een nicotineverslaving. Uit de opvolging blijkt dat na6 maanden ongeveer 44% van de deelnemers nog is gestopt, wat gezienhun rookstatus niet weinig is.VNN zal alle inzichten en praktijkervaring delen met het zorgveld. Het is opdit moment al mogelijk om hulp bij stoppen met roken in de versla-vingszorg te verlenen, ik ga daarnaast in gesprek met de relevante partijen18Kamerstukken II, 2018/19, 32 793, nr. 416.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 011, nr. 1228 rondom stoppen met roken om te zien wat er nodig is om voor deze zeerspecifieke groep het aanbod passend te maken.Motie van de leden Dobbe en Krul over zich ervoor inzetten om deonlineverkoop van vapes te stoppenDe motie Dobbe en Krul19 verzoekt de regering om zich ervoor in te zettenom de onlineverkoop van vapes te stoppen en daarbij in ieder geval tekijken naar de handhaving van het verbod en het beperken van debetalings- en bezorgingsmogelijkheden. In het Actieplan tegen Vapen isaangekondigd extra te investeren in de handhaving op vapes, waaronderhet online verkoopverbod. Dat doe ik met extra middelen voor de NVWA,maar ook met het uitbreiden van handhavingsbevoegdheden. Specifiekvoor het online verkoopverbod wordt het simpelweg aanbieden opinternet verboden. Nu moet de NVWA nog een verkoop vaststellenvoordat er opgetreden kan worden. Met het actieplan tegen vapen doe ikdeze motie dan ook af.ToezeggingenHandhaving Europese landen rookverbod in de auto met kinderenTijdens de begrotingsbehandeling van het Ministerie van VWS van24 oktober 2024 is toegezegd te inventariseren hoe de handhaving op hetrookverbod in auto’s waar een kind in zit in andere landen plaatsvindt. Eenaantal landen in Europa heeft een wettelijk rookverbod in de auto metkinderen ingevoerd. Er valt een onderscheid te maken tussen de leeftijdvan de aanwezige minderjarigen. In Luxemburg geldt het verbod op hetroken in het bijzijn van kinderen tot 12 jaar en in België is dit 18 jaar.Daarnaast verschilt de toezicht autoriteit ook per land. Het verbod kanworden gehandhaafd door de politie, de verkeersinspectie, gemeente-inspecteurs of de inspectie die het algehele rookverbod handhaaft. Allelanden die hun ervaring hebben gedeeld, geven aan dat het rookverbod inde auto met kinderen moeilijk handhaafbaar is, en dat de wetgevingvooral bedoeld is om te denormaliseren zodat er minder mensen roken inhet bijzijn van hun kind. In de meeste landen wordt er niet of nauwelijksgehandhaafd. In enkele landen gebeurt handhaving enkel op basis vanmeldingen die de handhavingsautoriteit ontvangt. Sommige landenverkennen momenteel wel mogelijkheden om de handhaving beter teborgen.In België wordt de wet wel actief gecontroleerd. De inspectiediensthandhaaft met name tijdens de start van het schooljaar nabij scholen opparkeerplaatsen. Hierbij werkt de inspectie veelal samen met de politie. Degrootste uitdagingen voor de inspectiedienst in België zijn rijdendewagens, omdat ze zonder politie niet de bevoegdheid hebben om deze testoppen. Daarnaast weet de inspectie op basis van de nummerplaat nietwie er gerookt heeft, dus moeten ze telkens een wagen stophouden.Geblindeerde ramen vormen tot slot een beperking.In Frankrijk is het naast verboden om te roken in het bijzijn van kinderenook verboden om te roken tijdens het besturen van de auto. Dit verbod isingevoerd in verband met de verkeersveiligheid. In Frankrijk controlerende verkeersinspecteurs overtredingen op deze verboden. Handhaving isechter een uitdaging en boetes kunnen enkel opgelegd worden alsiemand wordt gestopt tijdens een van de weinige controles of staandewordt gehouden voor een andere overtreding en aan het roken is.19Kamerstukken II, 2024/25, 36 541, nr. 14.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 011, nr. 1229 Het kabinet is niet voornemens om een wettelijk verbod op roken in deauto met kinderen in te voeren. Het nemen van een dergelijke maatregelis in strijd met de Tabaks- en rookwarenwet, omdat het inbreuk maakt opde persoonlijke levenssfeer. Ook stelt het de toezichthouder voor groteuitdagingen. Zo heeft de NVWA, die toezicht houdt op de naleving van hetrookverbod, bijvoorbeeld niet de juiste bevoegdheden om op wegen tehandhaven. Tot slot brengt deze maatregel met zich mee dat de roker zelfwordt beboet voor roken op een plek waar dit niet mag. Dit is eenafwijking van het gevoerde beleid, aangezien het gebruik van tabak nietgecriminaliseerd is.Kosten telefonische hulplijn op pakjes sigarettenIn het debat Leefstijlpreventie van 24 april jongstleden is de toezegginggedaan om terug te komen op de kosten voor de Stoplijn, het gratistelefoonnummer dat mensen die willen stoppen met roken of vapenkunnen bellen. De personele kosten in 2024 waren € 286.000,– voor degekwalificeerde medewerkers die beschikbaar zijn om per telefoon, chatof e-mail alle hulpvragen op maat te beantwoorden. Daarnaast zijn erproductiekosten van € 30.000,– om het gratis telefoonnummer mogelijk temaken en het klantcontactsysteem te onderhouden.Toezegging financieel overzicht Actieplan tegen vapenBij het Commissiedebat over leefstijlpreventie is toegezegd u eenoverzicht te geven van de financiën die ten grondslag liggen aan hetactieplan tegen vapen. Hieronder vindt u een beknopt overzicht hiervan in2025 en 2026.Onderwerp20252026Versterking handhaving NVWA€ 2.000.000€ 3.000.000Aanvullende activiteiten Trimbos t.b.v. bevorderen stoppen metvapen€ 300.000Communicatiecampagne «Nee tegen vapen»€ 1.743.524Onderzoek illegale handel€ 100.000 De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,J.Z.C.M. TielenTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 011, nr. 12210