Voortgang combitracks

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202621 501-02Raad Algemene Zaken en Raad BuitenlandseZakenNr. 3391 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE HANDEL ENONTWIKKELINGSSAMENWERKING Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 29 april 2026Zoals toegezegd tijdens het commissiedebat Informele Raad BuitenlandseZaken Handel van 4 februari 2026 (TZ202602-042), informeer ik u via dezeweg over de voortgang van de zogenoemde combitracks.De combitracks maken onderdeel uit van het bredere buitenlandbeleidvan het kabinet, gericht op het zelfbewust opkomen voor onze belangenwereldwijd, realistisch en waardengedreven. Dit doen we vanuit partner-schappen, complementair aan de Europese Unie.Met sterke economische partnerschappen, gericht op wederzijdsebelangen en met oog voor mens en milieu, kan de EU en Nederlanddaarbinnen tegenwicht bieden aan de invloed van andere grote machts-blokken. Vanuit ontwikkelingssamenwerking dragen we daaraan bij doormet partnerlanden te werken aan marktontwikkeling, gericht op weerbarehandelsketens en het stimuleren van lokale economieën. Lokale waarde-toevoeging is wat ons onderscheidt.Aanpak combitracksEen combitrack is een meerjarige programmatische aanpak, gefinancierddoor het Ministerie van Buitenlandse Zaken, gefocust op één sub-sector ineen opkomende economie waarmee Nederland langjarig samenwerkt1 enwaarin de Nederlandse overheid, bedrijfsleven en hun (lokale) partnerssamen bijdragen aan drie doelstellingen:1.Een versterkte export- en investeringspositie van het Nederlandsbedrijfsleven (Nederlands verdienvermogen);2.Duurzame economische ontwikkeling en waardig werk;3.Groene en digitale oplossingen voor lokale uitdagingen.1De landen waarin wordt gewerkt aan combitracks zijn: Bangladesh, Colombia, Egypte, Ghana,India, Indonesië, Ivoorkust, Kenia, Marokko, Nigeria, Oekraïne, Senegal, Vietnam, Zuid-Afrika. kst-21501-02-3391ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 33911 Binnen de combitracks wordt gewerkt met alle partijen binnen de «DutchDiamond», op basis van hun toegevoegde waarde en unieke kennis:–Nederlandse en lokale bedrijven, met een focus op midden- enkleinbedrijf;–overheden: verschillende overheden van onze partners, met onzeMinisteries van Buitenlandse Zaken (BZ), Landbouw, Visserij, Voedsel-zekerheid en Natuur (LVVN) en de Rijksdienst voor OndernemendNederland (RVO);–maatschappelijke organisaties zoals Solidaridad, IDH en Agriterra methun partners;–kennisinstellingen zoals vanuit Nederland TU Delft en WageningenUniversiteit en Research;–financiële instellingen: Invest International, FMO en private bankenmet hun lokale partners.De Nederlandse ambassades vervullen een regierol bij de uitvoering vande combitracks, in nauwe samenwerking met RVO, als uitvoerder van hetbeschikbare instrumentarium, en met Invest International voor definanciering van concrete business cases. Dit gebeurt in nauweafstemming met BZ en LVVN.Uitgangspunten van beleidCombitracks versterken duurzame economische partnerschappen instrategische groeimarkten, waarbij een duidelijke win-win ontstaat.Enerzijds stimuleren de interventies lokale economische ontwikkeling,door het investeren in lokale waardetoevoeging. Anderzijds versterken zede marktpositie van Nederlandse bedrijven in deze markten, en daarmeehet Nederlandse verdienvermogen. De combitracks worden ontwikkeld opbasis van behoeften en kansen voor Nederlandse bedrijven, insamenhang met de prioriteiten van de partnerlanden. Ze dragen daarmeebij aan het verzilveren van kansen in strategische sectoren waarinNederland kennis en expertise heeft, zoals energie, voedselzekerheid,watermanagement en gezondheid, en aan het oplossen van lokaleuitdagingen of behoeften.Hiermee sluiten de combitracks aan op de uitvoering van de Afrikastra-tegie2 (acht van de veertien combinatielanden liggen in Afrika) en opbredere EU-inspanningen (Global Gateway) om economischeweerbaarheid, klimaatdoelen en internationale samenwerking tebevorderen.VoortgangOp dit moment zijn er 22 combitracks in 14 landen, die in het algemeengoede voortgang laten zien. Er zijn meer dan 200 activiteiten uitgevoerd ofin uitvoering, met deelname van meer dan 600 Nederlandse bedrijven.De snelheid waarmee concrete resultaten worden behaald loopt uiteen,per land en per sector. Een aantal combitracks heeft al geleid tot concretecontracten, investeringen en successen:–In Grootvlei, Zuid-Afrika is recent op de plek bij een kolencentrale, dieop het punt staat uitgefaseerd te worden, een demonstratiekasgeopend waar klimaatslimme landbouwoplossingen worden gede-monstreerd en waar lokale gemeenschappen worden omgeschooldom in deze kas te kunnen werken. De demonstratiekas is de opmaatnaar een agro-hub waarin Nederlandse kennis en Nederlandse2Kamerstuk 29 237, nr. 183Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 33912 bedrijven bijdragen aan markt- en ketenontwikkeling en tegelijkertijdnieuwe economische kansen benutten.–In Ivoorkust wordt een moderne verwerkingsfabriek voor cacaoontwikkeld met Nederlandse technologie. Agriterra werkt daarnaastaan het versterken van lokale coöperaties waardoor klimaatweerbarecacaoproductie wordt vergroot en lokale voedselzekerheid wordtverbeterd. Dit versterkt de lokale cacao-industrie en draagt bij aaneconomische groei, hoger inkomen en werkgelegenheid in de regio.Ook draagt dit bij aan het Nederlands verdienvermogen, met contrac-ten voor onder andere machines voor cacaoverwerking en verwaar-ding van restproducten (zoals cacaosap).–In de combitrack op aquacultuur in Vietnam leidt de samenwerkingtussen Nederlandse en Vietnamese partijen tot innovatie, kennisuitwis-seling en opschaalbare business cases binnen de aquacultuursector.Afgelopen jaar is er EUR 2,9 miljoen aan private investeringengemobiliseerd voor demonstratiefaciliteiten.–In de combitrack op agrologistiek in Kenia is de eerste container metbloemen via zee en trein in juni 2025 aangekomen in Rotterdam. Ditwas een belangrijke mijlpaal om te laten zien dat treinvervoer eenhaalbaar, duurzaam en kostenefficiënt alternatief is voor luchttrans-port. De track creëert hiermee kansen voor zowel Nederlandselandbouw- en bloementeeltbedrijven als ook voor de logistieke sector.Deze combitrack wordt opgeschaald via een EU Global Gatewayproject.Voor een aantal andere combitracks geldt dat de inzet zich op dit momentnog vooral richt op lokale marktontwikkeling. Voor de tracks waarconcrete resultaten nog minder zichtbaar zijn, met name voor Neder-landse bedrijven, zijn verschillende oorzaken aan te wijzen. Soms zijn datstructurele uitdagingen, zoals gebrek aan geschoold personeel, ontbre-kende infrastructuur of belemmerende wetgeving. In andere gevallen blijftde vraag van Nederlandse bedrijven nog achter of zijn sectoren zelf nog inontwikkeling, zoals groene waterstof.Er wordt continu gekeken welke ondersteuning nodig is om in alle trackstot concrete resultaten te komen en op te kunnen schalen waar mogelijk.Dit is vaak een proces van lange adem, omdat in deze opkomendemarkten vaak grote uitdagingen bestaan voor het ondernemen. Dieuitdagingen worden niet allemaal weggenomen met combitracks, maar erwordt wel gekeken waar bestaande instrumenten de meeste toegevoegdewaarde kunnen creëren.In de bijlage staat per combitrack de voortgang beschreven.De Minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking,S.W. SjoerdsmaTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 33913