Stand van zaken Juridische procedures NAM Shell en ExxonMobil

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202533 529GaswinningNr. 1272 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BINNENLANDSE ZAKENEN KONINKRIJKSRELATIES Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 20 januari 2025Op 9 oktober 2024 informeerde ik uw Kamer, samen met de Minister vanKlimaat en Groene Groei, over de stand van zaken betreffende deverschillende juridische procedures en geschillen met de NederlandseAardolie Maatschappij (NAM) en haar aandeelhouders Shell en Exxon-Mobil (Kamerstuk 33 529, nr. 1260). Ik hecht er aan uw Kamer periodiek engelet op de procespositie van de Staat zo veel als mogelijk openbaar overde voortgang van deze verschillende procedures en geschillen teinformeren. In dit kader informeer ik u graag over recente ontwikkelingenrondom met name de heffingen die aan de NAM zijn opgelegd voor dekosten van schade en versterking in 2023.Heffingen 2023Vanaf de inwerkingtreding van de Tijdelijke Wet Groningen op 1 juli 2020worden de kosten voor de schadeafhandeling door middel van heffingendoorbelast aan de NAM. De heffingsbesluiten voor het kalenderjaar 2023zijn op 11 november 2024 opgelegd aan NAM. Deze besluiten betreffen dekosten voor fysieke schade, waardedalingsschade en immateriële schade,in totaal 520 mln. euro (afgerond). De kosten voor de versterking in 2023worden op grond van de inwerkingtreding van de Wet Versterken op 1 juli2023 met ingang van het derde kwartaal 2023 op de NAM verhaald doormiddel van een heffing. Het heffingsbesluit met betrekking tot deversterkingsoperatie in de tweede helft van 2023 bedroeg 396 mln. euro(afgerond). Op 24 december 2024 heeft de NAM de vier opgelegdeheffingen over 2023 volledig en tijdig voldaan. Volgens de afdrachtensys-tematiek draagt de Staat (bij benadering) uiteindelijk 73% van de kostenvoor de schadeafhandeling en versterkingsopgave.11Kamerstuk 33 529, nr. 932 kst-33529-1272ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 33 529, nr. 12721 Verzoek om voorlopige voorzieningNadat ik het op 4 december ingediende verzoek van de NAM, Shell enExxonMobil tot opschorting van de betalingsverplichting voor deheffingen 2023 heb afgewezen, heeft ExxonMobil op 10 december 2024 bijde rechtbank Noord-Nederland een verzoek ingediend tot het treffen vaneen voorlopige voorziening. ExxonMobil verzocht de rechtbank om debetalingsverplichting van de NAM, met betrekking tot de heffingsbesluitendie zijn opgelegd aan de NAM voor de versterkingsoperatie en deschadeafhandeling over 2023, tijdelijk op te schorten en de Staat teverplichten aanvullende informatie te verstrekken aan ExxonMobil inzakede heffingsbesluiten.Op 23 december 2023 heeft de voorzieningenrechter deze verzoekenafgewezen omdat het spoedeisend belang ontbreekt.2 Ten eerste omdatniet is gebleken dat ExxonMobil in onomkeerbare financiële problemenkomt als de NAM tot betaling van de heffingen overgaat. Ten tweedeomdat de behandeling van beroepen tegen fysieke schadeheffingen overhet derde en vierde kwartaal van 2020 dit jaar door de rechtbank zalstarten.Bezwaar NAM heffingen 2023De NAM heeft tot nu toe bezwaar gemaakt tegen alle opgelegde heffings-besluiten, met uitzondering van de eerste heffingen voor immateriëleschade (2021 en 2022). Op 20 december 2023 is NAM ook in bezwaargegaan tegen de opgelegde heffingsbesluiten voor de schadeafhandelingen versterkingsoperatie over 2023. Naast de NAM heeft ExxonMobil op6 december 2024 pro forma bezwaar aangetekend tegen alle over 2023opgelegde schade en versterken heffingen.EnergiehandvestverdragZoals ik in mijn brief van 18 oktober3 heb gemeld is ExxonMobilPetroleum & Chemical BV (ExxonMobil België) een nieuwe arbitrageprocedure tegen Nederland gestart onder het Energiehandvestverdrag(Energy Charter Treaty, ook wel «ECT»). Het scheidsgerecht hiervoorwordt nog gevormd. Daarnaast is de Staat ertoe overgegaan ExxonMobilBelgië 10 januari 2025 te dagvaarden bij de OndernemingsrechtbankAntwerpen, met de vordering ExxonMobil België te veroordelen tot hetintrekken van deze arbitrageprocedure.In een brief die via Shell Nederland B.V. is ontvangen, wordt ook verwezennaar het Energiehandvestverdrag.Het kabinet houdt uw Kamer op de hoogte van de planning en het verloopvan de (investerings) arbitrageprocedures. Desgewenst kan uw Kamer ineen technische briefing hierover vertrouwelijk geïnformeerd worden.Tot slotZoals ik ook in mijn eerdere brief heb aangegeven hebben de uitkomstenvan de verschillende procedures die door de NAM, Shell en ExxonMobilzijn gestart geen effect op de inwoners van Groningen. De afhandeling2Rb Noord-Nederland 23 december 2024, ECLI:NL:RBNNE:2024:5053.3Kamerbrief aan Tweede Kamer is door Eerste Kamer overgenomen en kent daarom geenEK nummer. (Kamerstuk 33 529, nr. 1261)Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 33 529, nr. 12722 van schade en het versterken van de gebouwen vinden onafhankelijk vandeze procedures doorgang. In de juridische procedures zal de Staat zichverweren en daarbij alle (juridische) middelen inzetten die het nodig acht.De Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,E. van MarumTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 33 529, nr. 12723