Advies over programma EDI-stelsel NL en bureau Large Scale Pilots

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202526 643Informatie- en communicatietechnologie (ICT)Nr. 1397 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BINNENLANDSE ZAKENEN KONINKRIJKSRELATIES Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 15 september 2025Recent heeft het Adviescollege ICT-toetsing (AC-ICT) mij zijn adviesgestuurd over het programma EDI-stelsel NL en het bureau Large ScalePilots. Hierbij stuur ik uw Kamer het AC-ICT-rapport toe met mijn reactie.Ik wil AC-ICT danken voor zijn analyse en adviezen.Digitale identiteitBurgers en ondernemers voeren steeds meer zaken digitaal uit. Zij willenzich daarbij niet alleen op betrouwbare, veilige en eenvoudige wijzekunnen identificeren, maar ook zelf de regie houden over eigen gegevens.Het is van belang dat burgers zelf kunnen bepalen met wie zij welkegegevens delen. Vanuit het Ministerie van Binnenlandse Zaken enKoninkrijksrelaties (hierna: BZK) wordt daarvoor gewerkt aan eenbetrouwbare en veilige digitale identiteit, voor gebruikers die dat willen.EDI-wallets zijn digitale identiteitswallets die burgers en ondernemersmakkelijker en sneller toegang kunnen geven tot publieke en privatedienstverlening. Deze wallets – die binnen het Europese eIDAS-kader1door lidstaten uitgegeven of erkend zullen worden – bieden kansen voorinnovatie. Daarnaast ben ik me er ook van bewust dat er zorgen levenrond dit onderwerp. Het programma EDI-Stelsel NL is door BZK gestartom een betrouwbaar en veilig EDI-stelsel in Nederland op te zetten en eenpublieke NL-wallet te ontwikkelen. De ontwikkeling van het EDI-stelsel,inclusief een daarbij passend wettelijk kader, is nodig om voorzieningen tekunnen treffen om EDI-wallets betrouwbaar en veilig uit te kunnen gevenen gebruiken. Het gaat bijvoorbeeld om de certificering van EDI-wallets,de registratie van vertrouwende partijen die gegevens gaan opvragen uitEDI-wallets en het uitgeven van persoonsidentificatiegegevens. Dit alles1Verordening (EU) nr. 2024/1183, verordening tot wijziging van Verordening (EU) nr. 910/2014,wat betreft de vaststelling van het Europees kader voor digitale identiteit. Betreft elektronischeidentificatie, authenticatie en vertrouwensdiensten en kader voor digitale identiteit. kst-26643-1397ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 26 643, nr. 13971 opdat EDI-wallets in Nederland veilig en betrouwbaar gebruikt kunnenworden wanneer gebruikers dat willen.Reactie op adviezenAC-ICT geeft in zijn advies aan de strategische overweging te begrijpendat BZK in de afgelopen jaren zelf is gestart met het ontwikkelen van eenEDI-wallet, daar kennis over heeft verzameld en ervaring mee heeftopgedaan, om zo ook de uitwerking van de verordening in Europesegremia te kunnen beïnvloeden. De start van de ontwikkeling van depublieke NL-wallet vond plaats in aanloop naar de herziening van deeIDAS-verordening (hierna: verordening) op Europees niveau. Dezeverordening is eind mei 2024 in werking getreden.AC-ICT concludeert ook dat het programma een volledig werkendEDI-stelsel niet voor elkaar krijgt en dat het programma te weinig inzet opde baten voor burgers en bedrijven. In de voortgangsbrief digitaliseringvan mei jl. heeft mijn voorganger de Tweede Kamer geïnformeerd dat deverwachting is dat de implementatie meer tijd in beslag zal nemen dan inde verordening voorgeschreven implementatietermijn voor EDI-walletsvan 24 maanden.2 Reden hiervoor is dat het nationale EDI-stelsel sterkafhankelijk is van Europese specificaties. Essentiële uitvoeringshande-lingen betreffende belangrijke stelselonderdelen zoals een registratie vanvertrouwende partijen en hoe gehandeld moet worden bij beveiligingsin-breuken zijn pas in mei van dit jaar gepubliceerd. Er volgen nog andereuitvoeringshandelingen in de komende periode. Naar verwachting zullendeze eind dit jaar vastgesteld zijn. Nu specificaties beschikbaar zijn zal deinrichting van het EDI-stelsel meer nadruk en vorm krijgen. De adviezenvan AC-ICT om zwaarder in te zetten op de inrichting van het EDI-stelsel,de samenwerking te versterken en de planning te verbeteren zullen alsleidraad meegenomen worden bij de verdere aanpak.Het programma zal, in overleg met publieke en private partijen, onder-zoeken op welke wijze de meerwaarde van EDI-wallets, bijvoorbeeld omadministratieve lasten te verlichten, beter over het voetlicht kan wordengebracht. Daarbij wordt aangesloten bij gebruikstoepassingen, dieconcrete en tastbare waarde voor burgers en ondernemers opleveren. Inde afgelopen jaren is hier al ervaring mee opgedaan via de EuropeseLarge Scale Pilots waarin diverse Nederlandse publieke en private partijendeelnemen. Daarnaast is de publieke NL-wallet beproefd met degemeenten Amsterdam en Nijmegen.De Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,E. van Marum2Brief - Verzamelbrief digitalisering maart 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 26 643, nr. 13972