Geannoteerde Agenda Informele Energieraad 13 mei 2025

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202521 501-33Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en EnergieNr. 1125 BRIEF VAN DE MINISTER VAN KLIMAAT EN GROENE GROEI Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 15 april 2025Bijgevoegd vindt u de geannoteerde agenda voor de informeleEnergieraad van 13 mei 2025 in Warschau, Polen.De Minister van Klimaat en Groene Groei,S.Th.M. Hermans kst-21501-33-1125ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-33, nr. 11251 Geannoteerde Agenda informele Energieraad 13 meiOp 13 mei a.s. vindt in Warschau de informele Energieraad plaats onderhet Poolse Voorzitterschap (hierna: het voorzitterschap). De formeleagenda en de stukken die duiding geven aan de inhoud van de discussiesontbreken momenteel nog, maar naar verwachting zal de Raad in hetteken staan van energieveiligheid. Het is aannemelijk dat in ieder gevalgesproken zal worden over de EU-energieveiligheidsarchitectuur en desituatie in Oekraïne. Tijdens de informele Energieraad is geen besluit-vorming voorzien.EnergieveiligheidHet Poolse voorzitterschap heeft aangekondigd tijdens de formeleEnergieraad in juni 2025 Raadsconclusies aan te willen nemen overenergieveiligheid. Veiligheid is een prioriteit van het voorzitterschap en inde huidige geopolitieke context komt ook energieveiligheid hoog op deagenda te staan. Tijdens de formele Energieraad van 17 maart jl. heeft aleen beleidsdebat plaatsgevonden over de EU-energieveiligheids-architectuur. In dit beleidsdebat is gesproken over de bedreigingen voorhet energiesysteem door fysieke aanvallen, cyberaanvallen en klimaatri-sico’s, lessen uit de energiecrisis in 2022 en de aangekondigde herzieningvan het EU-energieveiligheidsraamwerk, die wordt verwacht in 2026. Erwas eensgezindheid dat er gewerkt moet worden aan een energiesysteemdat veilig, betrouwbaar en betaalbar is. De verwachting is dat tijdens deinformele Energieraad deze discussie wordt voortgezet.Het kabinet deelt de notie dat een veilige, betrouwbare en betaalbareenergievoorziening cruciaal is voor de economie en maatschappij.Hiervoor moeten risicovolle strategische afhankelijkheden wordenafgebouwd en voorkomen. Via de kabinetsaanpak risicovolle strategischeafhankelijkheden is het kabinet bezig om afhankelijkheden binnen hetenergiedomein in kaart te brengen, en te onderzoeken hoe we deze opeen verantwoorde manier kunnen mitigeren1. Door de voorziening vanenergie te verduurzamen en te diversifiëren, kan de impact van onvoor-spelbare internationale marktprijzen en eventuele prijspieken veroorzaaktdoor geopolitieke spanningen verkleind worden. Daarom zet Nederlandzich in voor het verder versterken van Europese samenwerking op deinterne energiemarkt, een goed geïntegreerd Europees energiesysteem envoldoende interconnecties omdat dit de duurzame energieproductie in degehele EU ondersteunt. Nederland pleit daarnaast ervoor om de importvan energiedragers en grondstoffen zoveel mogelijk te diversifiëren, zoalsook uiteen is gezet in de Energienota 20242. Op Europees niveau zijn deafgelopen jaren verschillende acties in gang gezet om risicovollestrategische afhankelijkheden te verminderen, zoals onder andere hetREPowerEU-pakket waarmee energie-onafhankelijkheid wordt versneld.De Commissie heeft tot nadere orde de publicatie van de routekaart in hetkader van REPowerEU uitgesteld gezien de geopolitieke ontwikkelingen.Het kabinet roept de Commissie op om tot een snelle publicatie te komeninclusief concrete maatregelen voor het uitfaseren van Russischebrandstoffen.Naast het vergroten van energieonafhankelijkheid zet het kabinet zich invoor het verhogen van de weerbaarheid van de energiesector als geheel,onshore en offshore, door het versterken van de vitale infrastructuurzowel fysiek als digitaal. Nationaal probeert het kabinet de veiligheid vanenergie infrastructuur te borgen door bijvoorbeeld in de locatiebeslis-1Kamerstuk 30 921, nr. 244.2Kamerstuk 32 813, nr. 1461.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-33, nr. 11252 singen voor offshore windparken eisen te stellen aan vergunninghouders.Deze moeten een veiligheidsstrategie opstellen, waarbij ze fysiekeweerbaarheidscomponenten, cyberveiligheid en economische veiligheidin acht moeten nemen. Maar ook internationale en Europese samen-werking is in dit kader van belang. Zo werkt Nederland nauw samen metandere Noordzeelanden om de offshore-infrastructuur te beschermentegen dreigingen en verstoringen en wordt er binnen het PentalateraleEnergieforum gekeken naar de gevolgen van een cyberaanval oponderdelen van het elektriciteitssysteem via gezamenlijke crisisoefe-ningen. Nederland zal deze voorbeelden benoemen als manierenwaarmee de veiligheid van de onderling verbonden energie-infrastructuurverbeterd kan worden.Wat betreft de verordening betreffende risicoparaatheid in de elektrici-teitssector ziet het kabinet geen aanleiding voor een grote herziening.Nederland werkt momenteel, net als andere EU-landen, aan de herzieningvan het nationale risicoparaatheidsplan dat voortkomt uit deze veror-dening. Dit plan wordt afgestemd met buurlanden en de EuropeseCommissie en zal begin 2026 gereed zijn.Het kabinet verwelkomt de door de Commissie aangekondigde herzieningvan de leveringszekerheidsverordening voor gas. Nederland zal aangevendat in een geval van verstoring van de gastoevoer energiebesparinggeprioriteerd zou moeten worden en essentiële industriële afnemers betermoeten worden beschermd, vooral tijdens langdurige verstoringen. Ookzal Nederland pleiten voor vereenvoudiging van het solidariteitsmecha-nisme tussen EU-lidstaten. Ten slotte is het van belang dat de leveringsze-kerheidsverordening praktisch en uitvoerbaar blijft. In het kader van deleveringszekerheidsverordening voor gas lopen momenteel ook deonderhandelingen over de verlenging van de tijdelijke gasopslagdoelen.Over de Nederlandse inzet ten aanzien van dit verlengingsvoorstel is deKamer recent middels een Kamerbrief geïnformeerd3. Op 11 april heeft deRaad over dit voorstel een Algemene Oriëntatie bereikt. In de onderhande-lingen in de Raad is het voorstel van de Commissie op een aantal puntenaangepast. Deze aanpassingen hebben vooral tot doel meer flexibiliteitaan te brengen rond de tussentijdse vuldoelen en het per 1 november tebehalen vuldoel. Dit om het gedrag van lidstaten en de maatregelen die zijnemen om de opslagen tijdig en adequaat gevuld te krijgen mindervoorspelbaar te maken.Situatie in OekraïneTijdens de formele Energieraad van 17 maart jl. heeft de OekraïenseMinister German Galushchenko een overzicht gegeven van de huidigeenergiesituatie in Oekraïne. Zowel de Commissie als bijna alle lidstatenspraken brede steun uit voor Oekraïne en benadrukten het belang vanhulp bij het verdedigen van het energiesysteem van Oekraïne en wezenop de samenhang met het streven naar energieveiligheid in de huidigegespannen geopolitieke context. Naar verwachting wordt deze discussieverder gevoerd tijdens de informele Energieraad.Het kabinet is zich bewust van de dringende energiebehoeften inOekraïne, als gevolg van de voortdurende Russische aanvallen op kritiekeenergie-infrastructuur in de afgelopen maanden. Nederland zal daaromtijdens de informele Energieraad waardering uiten voor alle inspanningenvan de EU, haar lidstaten en G7+ partners om Oekraïne te ondersteunen ineen gecoördineerde respons bij het aanpakken van dringende behoeften,zoals gasleveranties, maar ook op de langere termijn, zoals noodzakelijke3Kamerstuk 29 023, nr. 557.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-33, nr. 11253 EU-hervormingen in de energiesector. In lijn met de Kamerbrief over destaat van de oorlog in Oekraïne van 17 februari jl. zal Nederland tijdens deRaad aangeven dat het Oekraïne steunt en zal blijven steunen4. DeNederlandse inzet op het gebied van energie richt zich primair op hetbeschermen en herstellen van de Oekraïense infrastructuur en energieca-paciteit. Nederland steunt Oekraïne hierbij via internationale financiëleinstellingen zoals de Wereldbank en de Europese Bank voor Weder-opbouw en Ontwikkeling (EBRD) en de Europese investeringsbank (EIB)en helpt met technische assistentie voor hervormingen. Daarnaast steuntNederland de Oekraïense energiesector ook door het bedrijfsleven testimuleren om actief te blijven of worden in Oekraïne. Hiervoor heeft hetkabinet 58 miljoen euro ter beschikking gesteld voor in-kind energiesteunvia Nederlandse bedrijven. Nederland zal tijdens de Raad aangeven dat ditsoort stimuleringen via de private sector hard nodig zijn omdat overhedendeze last niet alleen kunnen dragen en door actief in te spelen op deOekraïense behoefte niet alleen de Oekraïense wederopbouw enbedrijfsleven wordt geholpen maar we ook ons eigen verdienvermogenondersteunen.4Kamerstuk 36 045, nr. 190.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-33, nr. 11254