Voortgang strategische aanpak batterijen 2025

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202631 209Schoon en zuinigNr. 266 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR ENWATERSTAAT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 19 december 2025Met deze brief wordt de Tweede Kamer, mede namens de StaatssecretarisBuitenlandse Handel en Ontwikkelingshulp, de Minister van EconomischeZaken en de Minister van Klimaat en Groene Groei, geïnformeerd over degemaakte voortgang van de Nederlandse batterijenstrategie in 2025.1Vanwege het belang van batterijen als sleuteltechnologie voor de energie-en mobiliteitstransitie is de Nederlandse batterijenstrategie in 2020 vanstart gegaan. Voor een betrouwbaar energiesysteem dat gebaseerd is opmet name wind- en zonne-energie, zijn opslagmedia nodig om periodenvan onbalans tussen vraag en aanbod te overbruggen. Batterijen zijnhierin essentieel. Batterijen zijn ook essentieel voor de elektrificatie van demobiliteitssector. Door de inzet van batterijen daalt de uitstoot vanmobiliteit, wordt fors minder energie gebruikt en is de sector veel minderafhankelijk van fossiele brandstoffen uit andere landen, wat onzestrategische autonomie versterkt.Het toenemend gebruik van batterijen kent zelf ook nieuwe uitdagingen,onder meer op het gebied van strategische afhankelijkheid enduurzaamheid. Met de nationale batterijenstrategie werken overheidspar-tijen en de sector samen aan het oplossen van deze uitdagingen. Doel isdat de toename van het gebruik van batterijen in de samenleving veilig,verantwoord en duurzaam verloopt en we de kansen ervan slim benutten.In het afgelopen jaar is er vooruitgang geboekt op het behalen van dezedoelen. Tegelijkertijd blijven de uitdagingen bestaan, vooral ten aanzienvan het verminderen van de strategische afhankelijkheid. Nederland enEuropa zijn sterk afhankelijk van Azië en met name China voor batterijen.De eigen Europese productie blijft achter en wordt gedomineerd door1Zoals toegezegd in Kamerstuk 31 209, nr. 262. kst-31209-266ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 31 209, nr. 2661 Aziatische producenten.2 Ook de 100%-Europese fabrikanten zijnafhankelijk van Azië voor productietechnologie en toelevering vangrondstoffen en halffabricaten om batterijcellen te maken. Geopolitiekeontwikkelingen kunnen leiden tot verstoringen in de toeleveringsketensvan batterijen. Recentelijk hebben diverse aankondigingen van exportcon-trolemaatregelen op bepaalde grondstoffen blootgelegd hoezeersommige waardeketens van batterijen verknoopt en kwetsbaar zijn.Deze kwetsbaarheden komen ook naar voren in het Draghi rapport, waarinwordt geconcludeerd dat de EU op het vlak van innovatie, concurrentie-vermogen en economische groei achterloopt bij andere grote econo-mische blokken.3 Terwijl China en de VS steeds verder vooroplopen in deontwikkeling van (groene) technologieën, lijkt de Europese industriemoeite te hebben om dit tempo bij te houden. Het Draghi rapportbenadrukt de noodzaak om de innovatiekloof met andere wereldmachtente dichten, de economie te verduurzamen op een concurrerende manieren onze toeleveringsketens te versterken. Hier liggen kansen, wantNederland heeft een aantal veelbelovende bedrijven die innovatiesontwikkelen, waarmee betere en duurzamere batterijen gemaakt kunnenworden en waarmee Nederland kan bijdragen aan een weerbare en sterkeEuropese waardeketen.Succes komt niet vanzelf, zeker niet in een veranderende en geopolitiekgezien volatiele wereld. De overheid kan ondersteuning bieden met eensturende rol die ruimte biedt aan ondernemerschap, om zo gezamenlijkmet het ecosysteem van bedrijfsleven en wetenschap de kloof met Azië tedichten. De batterijstrategie behelst een sterke publiek-private samen-werking gericht op de ontwikkeling van een weerbare, circulaire enduurzame batterijwaardeketen. Hiermee kan Nederland op kansrijkethema’s een belangrijke rol spelen.Stand van zakenOm de doelstellingen van de strategische aanpak te bereiken zijn er vijfpijlers waarlangs diverse activiteiten worden ondernomen: (1) grond-stoffen, (2) circulariteit, (3) veiligheid, (4) economische perspectieven en(5) het energiesysteem. Onder deze pijlers vallen diverse acties, de meestedoorlopend. In de onderstaande tabel zijn de belangrijkste acties en deverantwoordelijke ministeries genoemd. In deze brief staan per pijler debelangrijkste ontwikkelingen op het gebied van batterijen op hoofdlijnen,de voortgang van acties en de voorgenomen stappen voor komend jaar.In bijlage 1 bij deze brief is de voortgang per actie gedetailleerderbeschreven. Bij elke pijler is dit jaar vooruitgang geboekt. Tegelijk zullende ontwikkelingen de komende jaren doorgaan en blijft inzet op debatterijenstrategie nodig.PijlerActieWieGrondstoffen1. Bevorderen leveringszekerheid grondstoffenEZ, BHO, IenW2. Bevorderen verantwoorde winningBHOCirculariteit3. Implementeren EU-BatterijenverordeningIenW4. Uitvoering producentenverantwoordelijkheidIenW5. Verminderen batterijbranden bij afvalverwerkersIenW6. Stimuleren circulaire batterijenEZ, KGG, IenW2Feasibility of meeting future battery demand via domestic cell production in Europe | NatureEnergy3The Draghi report on EU competitivenessTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 31 209, nr. 2662 PijlerActieWieVeiligheid7. Verbeteren kennis veiligheidIenW, JenV, VRO8. PGS 37–1 en 37–2 verankeren in OmgevingswetIenW9. Internationale regelgeving batterijveiligheidIenW10. Stimuleren Safe-and-Sustainable-by-DesignIenW11. Kenbaarheid veiligheid en regelsIenW, VWS12. Cyberveiligheid energiesystemenIenW, KGGEconomischeperspectieven13. Bevorderen uitwisseling van kennis en samen-werking in de batterijensectorEZ, KGG, IenW14. Stimuleren innovatieEZ, KGG, IenW15. IndustriebeleidEZ, KGG, IenW16. Ondersteunen NL participatie inEU-programma’sEZ17. Internationale strategische aanpak batterijenIenW, BHO, EZ,KGG18. Versterken bilaterale samenwerkingEZ, KGG, IenW19. Vaststellen internationale standaarden laadpalenIenW, KGG20. Opleiden personeel op batterijgebiedEZ, SZW, OCWEnergiesysteem21. Stimuleren innovatie energiedienstenKGG, VRO22. Inzetten flexibiliteit in het energiesysteemKGG, IenW, VRO23. Oplossen knelpunten & regulerende kadersFIN, KGG, IenW Pijler 1: GrondstoffenZonder kritieke grondstoffen en strategische materialen is het vervaar-digen van veel essentiële producten, zoals batterijen, niet mogelijk.Toenemende geopolitieke spanningen en de dominantie van enkelelanden in de batterijwaardeketen, kunnen leiden tot verstoringen in detoelevering en economische schade veroorzaken. Deze ontwikkelingenbenadrukken de noodzaak van structurele inzet via de Nationale Grond-stoffenstrategie (NGS) en de Europese Critical Raw Materials Act (CRMA).Ook de recent gepubliceerde EU-mededeling RESourceEU verankertverdergaande EU-inzet in het veiligstellen en weerbaar maken vangrondstoffenwaardeketens.4 Over deze mededeling wordt u binnenkortvia de gebruikelijke weg geïnformeerd.Om bij te dragen aan de leveringszekerheid van kritieke grondstoffenwerkt Nederland op EU en nationaal niveau, aan meerdere oplossingsrich-tingen. Het Ministerie van Economische Zaken kijkt naar wat de mogelijk-heden en voorwaarden zijn voor verwerking en recycling in Nederland,alsmede voorraadvorming. Verder werkt Nederland via partnerschappenaan de diversificatie van ketens met grondstofrijke landen. Tot slot zet deEU ook via het afsluiten of moderniseren van handelsakkoorden in opdiversificatie van grondstoffenaanvoer.In 2025Het Nederlands Materialen Observatorium is in 2025 door het Ministerievan Economische Zaken opgericht om te helpen bij het monitoren van deleveringszekerheid van kritieke grondstoffen en het aanleveren van debenodigde waardeketenanalyses.De inspanningen om tot een verantwoorde winning van batterijgrond-stoffen te komen zijn in 2025 voortgezet. Het Planbureau voor deLeefomgeving heeft de sociale impact van mijnbouw in de grondstoffen-ketens voor de energietransitie in kaart gebracht. De Commissie voor demilieueffectrapportage heeft een analyse gedaan naar de governance-gerelateerde uitdagingen rondom de exploitatie en internationale handel4RESourceEU mededeling | https://single-market-economy.ec.europa.eu/document/download/01c448d6-dc93-40d7-9afe-4c2af448d00c_enTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 31 209, nr. 2663 van kritieke grondstoffen voor de energietransitie.5 Daarnaast is viainternationale partnerschappen en samenwerkingsverbanden bijgedragenaan lokale ketenontwikkeling, klimaatslimme mijnbouw en verbeterdetraceerbaarheid van kritieke mineralen in grondstofrijke ontwikkelings-landen.Pijler 2: CirculariteitEen verbeterde circulariteit verhoogt het aanbod aan grondstoffen envermindert de benodigde primaire grondstoffen die gewonnen moetenworden en de ecologische en CO2-voetafdruk van batterijen. In 2023 heeftmijn voorganger de Kamer uitgebreid geïnformeerd over de EuropeseBatterijenverordening die toen aangenomen is.6 Circulariteit staat in deverordening centraal. Vanaf 18 februari 2024 zijn de wettelijkeduurzaamheids- en veiligheidseisen in de verordening officieel vantoepassing in alle EU-lidstaten.In 2025Vanaf 18 augustus jl. zijn ook de wettelijke eisen voor het beheer vanafgedankte batterijen in de Batterijenverordening van toepassing. Zowordt onder andere de verplichte uitgebreide producentenverantwoorde-lijkheid van toepassing op een breder scala aan batterijen, voor ondermeer inzameling en verwerking. De Europese Commissie richt zich nu opde praktische uitwerking van de verordening, door diverse uitvoerings- engedelegeerde handelingen in meer uitgewerkte regels om te zetten. Ookin het Nederlandse recht moeten regels ter uitvoering van deze veror-dening worden vastgesteld. Het ontwerp van een besluit ter uitvoeringvan hoofdstuk VIII van de verordening over het beheer van afgedanktebatterijen, is inmiddels voorgelegd aan de afdeling Advisering van deRaad van State. De rest van de verordening zal worden uitgevoerd via eenapart regelgevingstraject. De Kamer is hiervan op de hoogte gebracht.7Daarnaast is er blijvende inzet op het verbeteren van de producentenver-antwoordelijkheid en het verminderen van batterijbranden bijafvalverwerkers.De Europese Batterijenverordening vormt een goed startpunt om totcirculaire batterijen te komen. Om te zorgen voor een goede invulling enuitvoering in de praktijk is er dit jaar gewerkt aan levensduurverlenging,het ontwikkelen van recyclingcapaciteit en innovatie om de hoeveelheidbenodigde kritieke grondstoffen te verminderen. Zo worden batterijen alsproductgroep uitgewerkt in de context van het Nationaal ProgrammaCirculaire Economie en de Nationale Grondstoffenstrategie, als onderdeelvan de Circulaire Maakindustrie. Hiervoor is een expertteam geformeerdmet vertegenwoordigers uit het bedrijfsleven en de wetenschap. Insamenwerking met de batterijensector ontwikkelt dit team een routekaartvoor circulaire en weerbare batterijketens, inclusief concrete stappen. Ditwordt gedaan in samenhang met het Nationaal groeifonds programmaMaterial Independence & Circular Batteries. Hieronder zijn dit jaar ondermeer subsidies toegekend om recyclingtechnologie te ontwikkelen.Pijler 3: VeiligheidVeiligheid blijft een prioriteit binnen de batterijenstrategie. Het isnoodzakelijk om door te gaan met het vergroten van kennis over5De Commissie mer adviseert, als onafhankelijke organisatie, over de inhoud van milieueffect-rapporten.6Kamerstuk 31 209, nr. 249.7Kamerstuk 22 112, nr. 4110.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 31 209, nr. 2664 veiligheid en te zorgen dat de benodigde kennis bij de relevante actorenterechtkomt. Waar nodig wordt ook regelgeving aangepast.In 2025De vorig jaar opgerichte werkgroep Brandveiligheid Licht ElektrischeVoertuigen (LEV’s) heeft dit jaar het ontwikkelen van een richtlijn voor hetveilig laden en stallen van LEV’s geïnitieerd. Dit door het laten ontwikkelenvan een Nederlands technische afspraak (NTA).8 Verder geeft dewerkgroep veel aandacht aan voorlichting, zoals via de NationaleBrandpreventieweken met als onderwerp «Veilig laden» en de «Ik LaadAccuraat» campagne.9Het Ministerie van VWS heeft een advies van Bureau Risicobeoordeling &Onderzoek van de NVWA ontvangen, over de veiligheidsrisico’s vangereviseerde lithium-ion batterijen in consumentenproducten. Het adviesis overgenomen en er is een start gemaakt met de implementatie. Hetbijbehorende rapport wordt als bijlage 2 bij deze brief meegestuurd.Het concept van Safe-and Sustainable-by-Design (SSbD) is een belangrijkconcept om de veiligheid en duurzaamheid van batterijen te bevorderen.SSbD houdt in dat in een zo vroeg mogelijk stadium van het product- enprocesontwikkeling de veiligheid en duurzaamheid worden meegewogenin het ontwerp. Het RIVM heeft dit jaar in een onderzoek een aantalprincipes voor het kader van SSbD voor batterijen uitgewerkt, dit rapportis op 10-12-2025 gepubliceerd.10In 2026In het kader van omgevingsveiligheid zijn in 2023 twee richtlijnen in dePublicatiereeks Gevaarlijke Stoffen (PGS 37–1 en 37–2) ontwikkeld.11 Dezetechnische richtlijnen voor bedrijven en overheden zijn er om de risico’s tebeperken van lithium-ion batterijen in Energie Opslag Systemen (EOS) ende bedrijfsmatige opslag van lithium-ion batterijen en accu’s. Het strevenis eind 2026 de conceptregelgeving voor verankering van de PGS’en in deOmgevingswet ter consultatie aan te bieden. Het RIVM heeft aan de handvan de veelvoorkomende situaties een rekenmethode ontwikkeld dieinzicht geeft in het plaatsgebonden risico en de afstanden van deaandachtsgebieden.12Vanwege het groeiende gebruik van batterij-energieopslagsystemen in hetNederlandse energiesysteem heb ik nadrukkelijk ook aandacht voorcyberveiligheid. Er is generieke wetgeving geïmplementeerd en inaankomst waarmee de cyberveiligheid van batterij-energieopslagsystemen zou moeten worden geborgd, zoals de CyberResilience Act en de Network and Information Security Directive2-richtlijn. De Ministeries van KGG en IenW zijn in nauwe afstemming ofde dekking van deze wetgeving voldoende is voor batterij-opslagsystemen. Daarbij wordt gemonitord of en waar aanvullende actienodig is.8Overzicht_nieuwe_en_lopende_NTA_projecten_4.pdf9Tips voor het veilig opladen van je accu - Ik laad accuraat10Towards safe and sustainable battery innovation. A conceptual framework | RIVM11https://publicatiereeksgevaarlijkestoffen.nl/12Rekenmethode omgevingsveiligheid lithiumhoudende energiedragers | RIVMTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 31 209, nr. 2665 Pijler 4: Economische perspectievenInnovatie is belangrijk om onze welvaartspositie in een veranderendewereld te behouden en uit te breiden. Gezien het belang voor onstoekomstig verdienvermogen en de bijdrage aan maatschappelijkeuitdagingen is batterijtechnologie opgenomen als één van de tienprioriteiten binnen de Nationale Technologiestrategie, als onderdeel vande technologie Energy Materials.13 Daarbij is onlangs in de Kamerbrief«Industriebeleid met focus»14 innovatieve chemie met daaronderbatterijmaterialen, aangewezen als één van de zes focusmarkten.In 2025In 2025 is grote vooruitgang geboekt binnen het NGF-programma MaterialIndependence & Circular Batteries (MICB). In 2025 is ruim € 120 miljoenvan de totale € 296 miljoen subsidie gealloceerd aan projecten, dieinmiddels zijn gestart. Dit zorgt voor belangrijke investeringen in destrategische thema’s uit de actieagenda batterijsystemen, waarbij ingezetwordt op het verwerven van Nederlandse control points binnen debatterijwaardeketen.Het Battery Competence Cluster-NL (BCC-NL) speelt een centrale rol in deontwikkeling van het Nederlandse batterijecosysteem en heeft eencoördinerende rol in het NGF-programma MICB. De stichting BCC-NLontving begin 2025 een subsidie ter waarde van zo’n 7,6 miljoen euro uitdit NGF-programma. BCC-NL is onder andere verantwoordelijk voorecosysteemontwikkeling, kennisdisseminatie, activiteiten op gebied vanhuman capital en internationalisering. Deze activiteiten moeten zorgenvoor goede zichtbaarheid en aansluiting van Nederlandse bedrijven inEuropa en daarbuiten, en daarnaast synergie creëren tussen de enorminnovatieve Nederlandse batterijbedrijven en kennisinstellingen. Zo kanNederland de hier ontwikkelde technologie verbeteren en vermarkten,zodat dit de Nederlandse economie én de Nederlandse samenlevingversterkt en weerbaar maakt. BCC-NL is dit jaar toegetreden tot deBatteries European Partnership Association (BEPA), het centrale samen-werkingsverband van bedrijven, kennisinstellingen en sectororganisatiesbinnen de Europese Unie. Hiermee heeft Nederland een sterke vertegen-woordiging in de Europese batterijsamenwerkingsverbanden.Internationale en bilaterale samenwerking is een belangrijke schakel voorde verdere ontwikkeling van de Nederlandse waardeketen en hetverzilveren van het verdienpotentieel op batterijtechnologie. Daarom zijnin 2025 innovatie-, handels- en economische missies georganiseerd omkansen te verkennen en bedrijven de gelegenheid te geven om hunactiviteiten in het buitenland uit te rollen.In 2026Om het Nederlandse batterijecosysteem en de bijbehorende waardeketente versterken is in 2022 samen met de sector de Nationale actieagendabatterijsystemen opgesteld.15 Op dit moment wordt er gewerkt aan eenherziening en aanscherping van dit document. De verwachting is dat ditmedio 2026 gereed is. De uitvoering van de actieagenda batterijsystemenligt bij de betrokken bedrijven en kennisinstellingen en wordt ondersteunddoor het Rijk. Een grote bron van financiële middelen voor de uitvoeringvan de actieagenda zijn programma’s uit het Nationaal Groeifonds (NGF).13Kamerstuk 33 009, nr. 140.14Kamerstuk 29 826, nr. 277.15Kamerstuk 31 209, nr. 239.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 31 209, nr. 2666 In 2026 is er een voortzetting met een gerichte internationale aanpak voorversterking van verdienkansen, duurzame ketens en aanpak strategischeafhankelijkheden in de batterijketen. Zo zijn er middelen vrijgemaakt voorde prioritaire markt-thema combinatie «Zuid-Korea en batterijen» omsamenwerking met dit belangrijke batterij producerende land teversterken.Pijler 5: EnergiesysteemIn een volledig CO2-vrij elektriciteitssysteem is vooral sprake van beperktregelbare en variabele bronnen, namelijk zon en wind. Door eigen opweken interconnectie met de elektriciteitsnetten van andere landen in Europa,ontstaat er een grotere strategische onafhankelijkheid van onze energie-voorziening. Dit toekomstige energiesysteem vraagt om meer flexibiliteit.Batterijen zijn hier één van de oplossingen voor. Batterijen kunnen, doorop de juiste momenten flexibiliteit te leveren, een rol spelen in hetoplossen van netcongestie en het waarborgen van leveringszekerheid inhet toekomstig energiesysteem. In alle gevallen is het belangrijk ombatterijen congestieneutraal aan te sluiten en dus netcongestie niet teverergeren.Tot slotIn 2026 gaan we ons verder inzetten op een sterk Nederlands batterijeco-systeem dat goed Europees en internationaal is aangesloten. Dit geeftNederland positie om onze strategische autonomie en ons concurrentie-vermogen te versterken en bij te dragen aan de verduurzaming van debatterijwaardeketen. De ontwikkeling van het Nederlandse ecosysteem ismede door investeringen via groeifondsprogramma’s hoopvol en veelinnovatieve bedrijven maken momenteel een sterke ontwikkeling door.Tegelijkertijd is de achterstand van Nederland en Europa op Azië nogsteeds aanzienlijk. Geopolitieke ontwikkelingen laten zien dat investeren ineen sleuteltechnologie als batterijen noodzakelijk is.Afgelopen jaren hebben we een succesvolle publiek-private samen-werking vormgegeven, waarin het Battery Competence Cluster NL eencentrale rol speelt. De nadruk lag tot voor kort op een call to action, maarmoet nu verschuiven naar een call to accelerate. Deze nieuwe fase vraagtniet alleen versnelde actie van de bedrijven in het ecosysteem, maar ookeffectief en transparant beleid vanuit de overheid. De actieagendabatterijsystemen, die begin 2026 wordt herijkt, speelt hierin een belang-rijke rol. De overheid zal zich in lijn met deze actieagenda inzetten vooreen sterk Nederlandse batterijsector. De inzet op het versterken van deEuropese en internationale verbindingen van het batterijecosysteem ishier een belangrijk onderdeel van. Een verdere uitwerking van deinternationale strategie en de actieagenda volgen in de loop van 2026.Eind 2026 wordt de Kamer opnieuw geïnformeerd over de voortgang vande Nederlandse batterijenstrategie.De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat,A.A. AartsenTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 31 209, nr. 2667