Risicovereveningsmodel 2027

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202629 689Herziening ZorgstelselNr. 1355 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN ENSPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 2 juli 2026Met deze brief informeert het kabinet u over de voorgenomen modelaan-passingen die de risicoverevening vanaf 2027 verder verbeteren.Iedereen in Nederland heeft recht op dezelfde zorg uit het basispakkettegen dezelfde prijs. Passende zorg is de norm en een goed functione-rende risicoverevening is een van de instrumenten die hieraan tengrondslag ligt.De risicoverevening zorgt ervoor dat zorgverzekeraars gecompenseerdworden voor voorspelbare gezondheidsverschillen in hun verzekerdenpo-pulatie.Daardoor kan iedereen in Nederland (ongeacht diens gezondheid, leeftijdof andere persoonskenmerken) een basisverzekering afsluiten tegendezelfde premie. Door een goed werkende risicoverevening ontstaat eengelijk speelveld voor zorgverzekeraars. Dit voorkomt prikkels tot(indirecte) risicoselectie.Ook worden zorgverzekeraars gestimuleerd om zich te richten op hetinkopen van passende zorg.Ook het afgelopen jaar is werk verzet om het risicovereveningsmodel nogverder te verbeteren. Daartoe zijn een aantal onderzoeken uitgevoerdbinnen de Werkgroep Ontwikkeling Risicoverevening (WOR).Belangrijkste punten van de brief:•Naar aanleiding van de uitgevoerde onderzoeken wil het kabinet eenaantal modelwijzigingen doorvoeren. Het kabinet is voornemens omhet kenmerk voor Farmacie Kostengroepen (FKG) en het kenmerk voorDiagnose Kostengroepen (DKG) aan te passen en een aantal vereen-voudigingen aan te brengen.•Ook is onderzocht of het eigen-risicomodel van de risicovereveningmoet worden aangepast indien het eigen risico wijzigt en/of eentranchering wordt ingevoerd. kst-29689-1355ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 689, nr. 13551 •Genoemde modelaanpassingen zijn afgestemd met individuelezorgverzekeraars, Zorgverzekeraars Nederland (ZN) en ZorginstituutNederland. Deze zomer worden de modelverbeteringen in samenhangdoorgerekend in de zogeheten Overall Toets (OT). In september wordtde Kamer geïnformeerd over de definitieve vormgeving van derisicoverevening 2027 en over het onderzoeksprogramma voor hetvolgende jaar.•Tot slot is in de brief opgenomen dat het kabinet heeft besloten testoppen met het uitvoeren van de Monitor risicoverevening en is eenupdate opgenomen over de verkenning van verbetermogelijkhedenvan de catastroferegeling (naar aanleiding van de eerder uitgevoerdeevaluatie).1. Aanpassingen in de risicoverevening per 2027 In deze paragraaf worden de onderzoeken beschreven die in hetafgelopen jaar zijn uitgevoerd en die gericht waren op een specifiekemodelverbetering. Daarnaast wordt omschreven welke aanpassingen hetkabinet voornemens is per 2027 uit te voeren.Groot onderhoud FKGOp de kenmerken van het risicovereveningsmodel vindt periodiekonderhoud plaats. Dit jaar heeft het tweede deel (vervolg op onderzoekvan vorig jaar) van het groot onderhoud FKG plaatsgevonden. Hetonderzoek heeft zich gericht op de vormgeving van het FKG-criterium inhet somatische- en het ggz-model.De WOR adviseert om een nieuwe extramurale FKG-klasse toe te voegen.Daarnaast adviseert de WOR een verfijning van de FKG-indeling (doorgebruik te maken van indicatiecodes) en steunt de WOR een aanpassingvan de drempelwaarden van enkele somatische- en ggz-FKG’s.1 Hetkabinet neemt deze adviezen over.Groot onderhoud DKGOok stond dit jaar een groot onderhoud DKG op de onderzoeksagenda.De WOR adviseert om een update in de onderliggende diagnoses enzorgproducten door te voeren. Daarnaast adviseert de WOR om eennieuwe clustering binnen het DKG-kenmerk toe te passen en om deGRZ-dx-groepen te verwijderen. De GRZ-dx-groepen bevatten kosten vande geriatrische revalidatiezorg. De onderliggende data van deze groepenzijn binnenkort niet meer beschikbaar vanwege de «experimentbekos-tiging revalidatie en herstel».2 Het kabinet neemt deze adviezen van deWOR over.Mogelijke vereenvoudigingenIn de afgelopen decennia is het risicovereveningsmodel steeds complexergeworden. Dit kan problemen opleveren in de uitvoering, maar ook voorde interpretatie van normbedragen. Er is daarom onderzoek uitgevoerdnaar mogelijke vereenvoudigingen van het risicovereveningsmodel. DeWOR adviseert vier vereenvoudigingen voor het kenmerk aard van hetinkomen (AVI) en één vereenvoudiging voor het kenmerk sociaaleconomische status (SES). Deze vereenvoudigingen leveren verbete-ringen op ten aanzien van de complexiteit, terwijl de verevende werking1Het betreft drempelwaarden van medicatiegebruik. De drempelwaarden worden gebruikt omverzekerden aan te merken als chronisch zieken.2Experiment nieuwe bekostiging revalidatie- en herstelzorg | Nederlandse ZorgautoriteitTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 689, nr. 13552 maar beperkt afneemt. Het kabinet neemt dit advies over. Ook blijftcomplexiteit een belangrijk aspect van toekomstige onderzoeken.Nieuwe vormgeving risicovereveningsmodel voor eigen betalingen onderhet verplicht eigen risicoIn het coalitieakkoord «Aan de slag» is een wijziging van de vormgevingvan het verplicht eigen risico opgenomen, waaronder de tranchering eneen verhoging van het eigen risico.3 De wijzigingen kunnen gevolgenhebben voor het eigen-risicomodel binnen de risicoverevening. Daarom isonderzocht of de in het coalitieakkoord genoemde wijzigingen aanleidingzijn om ook het eigen-risicomodel van de risicoverevening aan te passen.Daarnaast is in dit onderzoek gekeken naar een alternatieve methode voorhet schalen van de verwachte opbrengsten naar de landelijk geraamdeopbrengst.De WOR constateert dat het niet nodig is om het eigen-risicomodel aan tepassen bij een eventuele nieuwe vormgeving van het eigen risico.Wel adviseert de WOR een verbetering van het model door te voeren (losvan de wijziging van het eigen risico). De verbetering houdt in dat voorhet vaststellen van de groep verzekerden die naar verwachting het eigenrisico (vrijwel) volmaakt, ook wordt meegenomen of verzekerden eenpsychische aandoening hebben.Het model voor de opbrengsten van het verplicht eigen risico voor 2027wordt geschat op basis van kostengegevens uit 2024. Om aan te sluitenbij de raming van de opbrengsten van het verplicht eigen risico in 2027vindt een schaling plaats. De WOR heeft geadviseerd om die schaling opeen nauwkeurigere manier te gaan doen dan voorheen.Het kabinet neemt de adviezen van de WOR over.Schuldenproblematiek in de risicovereveningEr bestaat een sterke samenhang tussen problematische schulden engezondheid. Daarom is onderzocht of gegevens van de Belastingdienstover problematische schulden kunnen worden gebruikt om het risico-vereveningsmodel te verbeteren. In het onderzoek is de beschikbareinformatie op verschillende manieren tegen het licht gehouden en zijnuiteindelijk vier modelvarianten doorgerekend. De WOR heeft geadviseerdvoor model 2027 geen kenmerk voor schuldenproblematiek in te voeren.De verbetering van het model wordt niet voldoende geacht en er zijntwijfels bij de validiteit en de stabiliteit van de onderliggende data. Hetkabinet neemt dit advies over.Pre-Overall Toets (Pre-OT)In de zogenaamde Pre-OT zijn de effecten van bovenstaande voorgesteldemodelverbeteringen in samenhang onderzocht. Hierbij zijn ook dewijzigingen die voortvloeien uit het reguliere onderhoud aan de extreemhoge kostenclusters (EHK’s) meegenomen. Het Zorginstituut voert ditonderhoud jaarlijks uit. De WOR constateert dat het gezamenlijkmeenemen van de modelwijzigingen geen ander beeld geeft dan hetgeennaar voren komt uit de partiële onderzoeken. Voor alle onderscheidenmaatstaven binnen de Pre-OT is sprake van een lichte verbetering alsgevolg van deze modelaanpassingen. Inhoudelijk zijn deze wijzigingenverbeteringen of vereenvoudigingen.3Aan de slag-Coalitieakkoord 2026–2030 | KabinetsformatieTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 689, nr. 13553 De WOR adviseert de voorgestelde modelwijzigingen in de Overall Toets(OT) mee te nemen binnen het vervolg van het jaarlijkse proces voor debepaling van de risicovereveningbijdragen. Het kabinet neemt dit adviesover.2. Overige punten De Monitor RisicovereveningJaarlijks informeert het kabinet de Kamer over de evaluatie van hetrisicovereveningsmodel door middel van de monitor risicoverevening. Inhet kader van de ambtelijke taakstelling voor het Ministerie van Volksge-zondheid, Welzijn en Sport (VWS) is het kabinet voornemens met dezemonitor te stoppen. De beleidsrelevantie van de monitor blijkt beperkt. Dehuidige jaarlijkse onderzoekscyclus van de WOR, wetenschappelijkonderzoek en signalen uit het veld bieden voldoende inzicht in de kwaliteitvan het risicovereveningsmodel. Inzichten die hier worden opgedaankunnen worden meegenomen in de onderzoeksagenda van de risico-verevening.Evaluatie catastroferegelingMet de brief over het risicovereveningsmodel 2025 van 17 juni 2024 is deKamer geïnformeerd over de evaluatie van de catastroferegeling die vantoepassing is geweest tijdens de COVID-19 pandemie. In de brief van30 juni 2025 is de verwachting uitgesproken dat de Kamer in deze briefgeïnformeerd zou worden over de uitwerking van de meest kansrijkeoplossingsrichtingen voor verbetering van de catastroferegeling. Dezeuitwerking is nog niet zover om de Kamer daar verder over te informerenmet deze brief. Het kabinet zal de Kamer in de zomer van 2027, via de briefover het risicovereveningsmodel 2028, op de hoogte brengen van debevindingen.3. Proces De modelverbeteringen genoemd in paragraaf 1 zijn gebaseerd opresultaten van verschillende onderzoeken en een Pre-OT waarin verbete-ringen gezamenlijk zijn bekeken. Deze zomer worden alle voorgenomenmodelverbeteringen integraal doorgerekend op basis van de meestrecente en representatief gemaakte gegevens in de OT. Vervolgens vindtna de zomer de definitieve besluitvorming plaats. De verwachting is datde Kamer in september over de definitieve vormgeving van het risico-vereveningsmodel 2027 en over het onderzoeksprogramma 2026–2027wordt geïnformeerd.De modelwijzigingen worden uiteindelijk vastgelegd in het Besluitzorgverzekering en in de Regeling risicoverevening 2027. De Zvw schrijftvoor dat de regeling voor 1 oktober 2026 wordt gepubliceerd, zodatzorgverzekeraars op uiterlijk 12 november van het jaar de nominalepremies voor hun zorgverzekeringen vast kunnen stellen.4. Tot besluit De risicoverevening is een essentieel element voor het goed functionerenvan de Zvw, maar het is ook een technisch onderwerp. Als altijd is hetkabinet beschikbaar voor de Kamer voor het beantwoorden van vragen;het Ministerie van VWS is tevens beschikbaar voor technische briefings.De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,S.T.M. HermansTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 689, nr. 13554