Periodieke evaluatie Regeling waardevermeerdering gebouwen gaswinning Groningenveld

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202533 529GaswinningNr. 1300 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BINNENLANDSE ZAKENEN KONINKRIJKSRELATIES Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 19 mei 2025In het kader van de Strategische Evaluatie Agenda (SEA) heb ik deRegeling waardevermeerdering gebouwen gaswinning Groningenveld(hierna: waardevermeerderingsregeling) laten evalueren. De evaluatie isinmiddels afgerond en als bijlage bij deze brief zend ik u het evaluatie-rapport. De waardevermeerderingsregeling is de afgelopen jarenmeerdere keren verlengd en op enige onderdelen aangepast. Dit is deeerste keer, sinds de introductie in april 2017, dat de regeling isgeëvalueerd.De waardevermeerderingsregeling is bedoeld voor bewoners met schadedie veroorzaakt is door bodembeweging als gevolg van gaswinning in hetGroningenveld en de gasopslagen bij Norg en Grijpskerk. De subsidie kanworden aangevraagd wanneer de erkende schade minimaal 1.000 eurobedraagt of wanneer een in de regeling aangewezen vergoeding isverstrekt. In de evaluatie van de waardevermeerderingsregeling stond devraag centraal of en op welke wijze de doelen van de regeling zijnbehaald: een compensatie bieden voor de overlast door bodembewegingdoor de gaswinning, een compensatie bieden voor de lange doorlooptijdvan schademeldingen en bijdragen aan het toekomstbestendig maken vangebouwen door middel van energiebesparende en/of -opwekkendemaatregelen. De regeling wordt uitgevoerd door SamenwerkingsverbandNoord-Nederland (hierna: SNN).De evaluatie is uitgevoerd door het externe onderzoek- en adviesbureauEnneüs in samenwerking met Stichting voor Beleidsanalyse en Bestuurs-ondersteuning (StiBaBo). Het onderzoek heeft plaatsgevonden aan dehand van deskresearch, documentstudies, expertinterviews en eenervaringsonderzoek via vragenlijsten onder de doelgroepen die inaanmerking komen voor de waardevermeerderingsregeling. Vervolgenszijn de doelmatigheid, doeltreffendheid en maatschappelijke impact vande regeling in kaart gebracht door toetsing van een aantal hypothesen.Hieronder licht ik de belangrijkste resultaten uit de evaluatie toe. kst-33529-1300ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 33 529, nr. 13001 Doelmatigheid•De uitvoering van de waardevermeerderingsregeling is na verloop vantijd doelmatiger geworden. De totale uitvoeringskosten als percentagevan de uitbetaalde subsidie komt neer op 2,2%. Door de AlgemeneRekenkamer wordt een norm van 4% voor de uitvoeringskostengehanteerd.•Gemiddeld 12% van de aanvragen wordt geweigerd, wat duidt op eensoepele toekenning. Daarbij bedraagt het aantal bezwaarschriften nietmeer dan 3%. Dit duidt op weinig conflicten en geschillen rond desubsidieverlening. Er zijn geen aanwijzingen gevonden dat de regelingonrechtmatig is toegekend.Doeltreffendheid•De waardevermeerderingsregeling wordt positief beoordeeld doorgebruikers.•Uit de laatste cijfers van SNN blijkt dat het aantal aanvragen in hetgehele effectgebied sinds 2022 (33.589) is afgenomen tot 16.986 in2023, 14.211 in 2024 en 6.249 in 2025 (peildatum 17 april 2025).•Uit het onderzoek blijkt dat de regeling niet voor iedereen eventoegankelijk is. Dit betreft vooral mensen met beperkte digitalevaardigheden, maar ook mensen die moeite hebben met formeeltaalgebruik of het begrijpen van de procedure. Verschillende maat-schappelijke organisaties ondersteunen deze groepen met hetaanvragen van de waardevermeerderingsregeling. Het IMG, het SNNen de NCG fungeren als belangrijke bronnen voor informatie over dewaardevermeerderingsregeling en de aanvraag daarvan. Er zijn geenaanwijzingen gevonden in het onderzoek dat een andere aanpak isgewenst voor deze informatievoorziening.Impact van de regeling•Uit het onderzoek blijkt dat de regeling in grote mate heeft bijgedragenaan de versnelling van verduurzaming van woningen in het effectge-bied, vooral op basis van zonne-energieproductie. Uit het onderzoekblijkt ook dat de subsidie verduurzaming heeft versneld: meer dan dehelft van de respondenten zegt dat ze de verduurzamingsmaatregelenzonder de subsidie waarschijnlijk alsnog zouden hebben uitgevoerdmaar dan later. Ruim een derde van de respondenten geeft aan zonderde subsidie de maatregelen waarschijnlijk nooit te hebben uitgevoerd.•Uit het onderzoek blijkt dat de waardevermeerderingsregeling wordtgezien als een compensatie voor de overlast als gevolg van deaardbevingen. Een deel van de respondenten geeft aan dat, hoewel dewaardevermeerderingsregeling volgens hen in enige mate bijdraagtaan herstel van vertrouwen in de overheid, een dergelijke regelinggeenszins kan leiden tot (volledige) compensatie van het aangedaneleed.Per 1 juli 2024 is de waardevermeerderingsregeling ook opengesteld voorkerken, bedrijven en maatschappelijke organisaties. Sindsdien is geblekendat deze doelgroepen slechts in beperkte mate gebruik hebben gemaaktvan de waardevermeerderingsregeling, waardoor het, op basis van hetonderzoek, niet mogelijk is om een conclusie te trekken over dewaardering van de regeling onder deze groepen.ConclusieIk heb uw Kamer op 14 december 2024 geïnformeerd dat de waardever-meerderingsregeling tot en met 31 december 2025 in ongewijzigde vormTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 33 529, nr. 13002 wordt verlengd met inzet van de onderuitputting van het budget in 2024.Het resterende budget voor 2025 bedroeg op 23 april 2025 47,7 miljoeneuro.Uit het onderzoek van Enneüs blijkt dat de waardevermeerderingsregelinggrotendeels een gewenste bijdrage heeft gehad aan de verduurzaming inhet effectgebied, wat ik als een positief resultaat beschouw. Tegelijkertijdzijn er ook aandachtspunten en beperkingen van de regeling in kaartgebracht. Uit het onderzoek blijkt dat volgens het overgrote deel van derespondenten de waardevermeerderingsregeling slechts in beperkte mateheeft bijgedragen aan een gevoel van compensatie voor het ervaren leeden dat niet iedereen even gemakkelijk toegang heeft tot deze regeling. Innavolging van de evaluatie op de waardevermeerderingsregeling blijf ik eralert op dat bewoners in begrijpbare taal geïnformeerd worden over demogelijkheden om een beroep te doen op deze en andere (schade)maatre-gelen.Ik heb aangegeven dat wanneer vervangende regelingen beschikbaarkomen, de waardevermeerderingsregeling op een eerder moment komt tevervallen.1 Per september 2025 komt de isolatieaanpak (maatregel 29 uitNij Begun) beschikbaar voor bewoners van het versterkingsgebied.Ondanks dat de waardevermeerderingsregeling aanknopingspunten heeftmet de isolatieaanpak, die zich kwalificeert als duurzaamheidsmaatregel,zijn er ook verschillen tussen de regelingen in het bereik, toegangscriteriaen de doelgroep. Daarom blijft de waardevermeerderingsregelingdoorlopen tot en met 31 december 2025. Met de hoeveelheid aanvragendie op dit moment binnenkomt is de verwachting dat het beschikbarebudget op dat moment ook volledig tot besteding is gekomen.De Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,E. van Marum1Kamerstuk II 35 561, nr. 67.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 33 529, nr. 13003