Toezegging gedaan tijdens het commissiedebat Marktordening en Consumentenbescherming van 24 april 2024, over de Regeling werkzaamheden derden CBS en de Beleidsregel taakuitoefening CBS

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202532 637BedrijfslevenbeleidNr. 661 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 17 december 2024In het Commissiedebat Marktordening en Consumentenbescherming van24 april jl. (Kamerstuk 32 637, nr. 648) zijn enkele toezeggingen gedaan dieraken aan de Regeling werkzaamheden derden CBS (hierna: ministeriëleregeling) en de Beleidsregel taakuitoefening CBS (hierna: beleidsregel).Ook de motie van de leden Grinwis (CU) en Flach1 (SGP) uit het tweemi-nutendebat MKB van 28 februari jl. raakt aan deze ministeriële regeling. Indeze brief reageer ik hierop.In 2020 zijn de ministeriële regeling en beleidsregel (hierna: deregelingen) in werking getreden. Deze regelingen beogen onder anderemeer duidelijkheid te scheppen over de rolverdeling tussen marktpartijenen het CBS. In 2023 zijn de regelingen geëvalueerd.2 De evaluatie laat ziendat de regelingen hebben bijgedragen aan duidelijkheid over de rolver-deling tussen marktpartijen en het CBS. De evaluatie is daarnaast positiefover de door het CBS bereikte werkwijze. Zoals in de beleidsregelopgenomen, is in 2020 een onafhankelijke klachtencommissie ingesteldwaar partijen die klachten hebben over de toepassing van de regelingenterecht kunnen. De commissie heeft sinds inwerkingtreding van deregelingen geen klachten ontvangen wegens marktverstoringen door hetCBS.3Data Insights and Network (DI&N, voorheen MOA), een branchever-eniging voor private statistische dienstverleners, is in 2020 een civieleprocedure gestart tegen de Staat der Nederlanden (Ministerie van EZ enhet CBS). DI&N is onder meer ontevreden over de huidige rolverdeling1Kamerstukken II 2023/24, 32 637, nr. 6112Kamerstukken II 2022/23, 36 200 XIII, nr. 1313Naar aanleiding van de motie van de leden Van Den Berg en Wiersma (Kamerstukken II2019/20, 35 300 XIII, nr. 95) is aan uw Kamer toegezegd jaarlijks te rapporteren over het verslagvan de Competitive Neutrality Officer (hierna: CNO). Eerder werd hier door de CNO een aparterapportage voor opgesteld die ik met uw Kamer deelde. Vanaf 2023 is deze rapportageonderdeel geworden van het jaarverslag van het CBS, dat conform artikel 56 van de Wet op hetCBS door het CBS openbaar wordt gemaakt en aan uw Kamer wordt aangeboden. kst-32637-661ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 637, nr. 6611 tussen het CBS en marktpartijen en stelt dat de regelingen onverbindendzijn. In haar uitspraak van 31 augustus 2022 oordeelde de rechtbank DenHaag dat de regelingen niet onverbindend waren en daarmee werd deStaat (EZ/CBS) in het gelijk gesteld. D&IN is hierop in hoger beroepgegaan. In het Commissiedebat van 24 april 2024 heeft lid Van Meetelen(PVV) gevraagd naar de stand van zaken van het hoger beroep. In hetarrest van het gerechtshof Den Haag van 3 september 2024 is de uitspraakvan de rechtbank bekrachtigd. De Staat (EZ/CBS) is daarmee in het gelijkgesteld en de vorderingen van D&IN zijn afgewezen. Op 26 november jl.bereikte de Staat (EZ/CBS) het bericht dat D&IN cassatie heeft ingesteld bijde Hoge Raad tegen het arrest van het Hof van 3 september 2024.De leden Grinwis (CU) en Flach (SGP) hebben bij motie4 gevraagd om teonderzoeken of het grensbedrag in de Regeling werkzaamheden derdenCBS waaronder het CBS incidentele werkzaamheden voor derden magverrichten, kan worden verhoogd van € 10.000 naar € 33.000 (grens-bedrag enkelvoudig onderhandse gunning volgens het Rijksinkoop-beleid5; hierna: aanbestedingsgrens), om zo brancheorganisaties in degelegenheid te stellen meer gebruik te maken van de diensten van hetCBS. Naar een mogelijke verhoging van het grensbedrag waaronder hetCBS incidentele statistische werkzaamheden mag verrichten is eenonderzoek verricht (bijlage 1) en er is met verschillende belanghebbendepartijen over deze vraag gesproken.In het onderzoek is gekeken naar de vraag of de aanbestedingsgrensaanknopingspunten biedt voor verhoging van het grensbedrag CBS.Hoewel in bijgevoegde analyse wordt geconstateerd dat er dergelijkeaanknopingspunten kunnen zijn, is niet direct duidelijk waar die grens zoumoeten liggen. De onderzoeker geeft echter ook aan dat de aanbeste-dingsgrens is ingesteld in een andere wettelijke en feitelijke context. Deaanbestedingsgrens dient onder meer voor het beperken van het risico opineffectieve besteding van publieke middelen waar het grensbedrag CBSdient om statistische werkzaamheden die het CBS uitvoert voor derden tebeperken tot incidentele gevallen uit oogpunt van goede marktwerking.Belangrijker vind ik echter dat ook op een andere wijze in veel gevallen inde behoefte van brancheorganisaties en andere derden kan wordenvoorzien. Zij kunnen zich hiervoor wenden tot private aanbieders vanstatistische diensten die op grond van artikel 41 Wet op het CBS gebruikkunnen maken van de databestanden waar het CBS over beschikt via dezogenoemde remote accessomgeving.Dit alles gewogen hebbend, zie ik geen noodzaak het grensbedrag teverhogen. Ik laat het grensbedrag dus ongewijzigd. Dit betekent niet dathet CBS geen initiatieven kan ondernemen om binnen de bestaanderegelgeving data op nieuwe manieren te ontsluiten. Zo moedig ik het CBSaan om binnen de bestaande regelgeving in het kader van de reductie vande beleefde regeldruk en conform de wens van het bedrijfsleven, metbranche-informatie via het CBS-bedrijvenportaal meer inzicht te gevenaan bedrijven en bedrijven zo meer te betrekken bij de door hen geleverdedata.Lid Van Meetelen (PVV) vroeg in het Commissiedebat van 24 april jl.tevens naar aangekondigde gesprekken met enkele betrokken branchever-enigingen en marktpartijen. Er is in de kabinetsreactie op de evaluatie vande regelingen6 aangegeven dat de aanbeveling ter harte wordt genomen4Kamerstukken II 2023/24, 32 637, nr. 6115Circulaire Grensbedragen voor procedures Aanbestedingswet 2012 onder de drempelwaarde6Kamerstukken II 2022/23, 36 200 XIII, nr. 131Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 637, nr. 6612 om gezamenlijk met het CBS in gesprek te gaan met betrokken marktpar-tijen om tot relatieverbetering te komen. Het advies van het onderzoeks-bureau was om daarmee te wachten tot na de uitspraak in het hogerberoep. Aangezien D&IN tegen die uitspraak cassatie heeft ingesteld,wacht ik hiervoor nu eerst het arrest van de Hoge Raad af. Ik hebvernomen dat het CBS reeds het initiatief heeft genomen om met enkelegrote statistische marktpartijen in gesprek te gaan om te komen totverbetering van de relatie – één van de doelen van de beleidsregel. Naarik heb begrepen verlopen deze gesprekken in een goede en constructievesfeer. Deze inspanningen van het CBS zijn een basis voor een goedesamenwerking met deze partijen, en dit juich ik toe.Samenvattend concludeer ik het volgende. De regelingen worden goedtoegepast, dragen bij aan de beoogde doelen en komen positief uit eenrecente evaluatie. Het gegeven dat er geen klachten over marktversto-ringen door het CBS bij de onafhankelijke klachtencommissie zijnontvangen is daarvan een extra indicatie. Het CBS zet zich bovendienactief in om tot verbetering van de relatie met marktpartijen te komen.Gelet op het voorgaande zie ik op dit moment geen noodzaak om verdereactie rond deze regelingen te ondernemen. In dat licht neem ik desuggestie van lid Zeedijk (NSC) in het Commissiedebat van 24 april jl. omde beleidsregel in te trekken dan ook niet over.De Minister van Economische Zaken,D.S. BeljaartsTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 637, nr. 6613