Advies internationale positie vermelding transgender ouder uit wie een kind wordt geboren op geboorteakte

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202536 481Herstel van wetstechnische gebreken enleemten alsmede aanbrenging van anderewijzigingen van ondergeschikte aard in diversewetsbepalingen hoofdzakelijk op het terrein vanhet Ministerie van Binnenlandse Zaken enKoninkrijksrelaties (Verzamelwet BZK 20XX)Nr. 15 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN JUSTITIE ENVEILIGHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 20 februari 2025Zoals ik bij brief van 9 september 2024 (Kamerstuk 36 481, nr. 12) hebgemeld, heb ik naar aanleiding van de motie van het lid Flach (Kamer-stukken II 2023/24, 36 481, nr. 11) advies gevraagd aan de Commissie vanadvies voor de zaken betreffende de burgerlijke staat en de nationaliteit. Ikheb de Commissie verzocht te reflecteren op de vermelding op degeboorteakte van de transgender man als ouder uit wie een kind wordtgeboren in het licht van de internationale positie van de relatie tussenkind en ouder. Onder dankzegging aan de Commissie zend ik u hierbij dedoor haar gegeven reactie. Tevens informeer ik u met deze brief over mijnstandpunt inzake het onderdeel van de motie dat oproept om vast tehouden aan het uitgangspunt dat op de geboorteakte de moeder vermelddient te worden.Vraag en reactie CommissieOp 10 oktober 2024 heb ik de Commissie eerdergenoemde vraagvoorgelegd. Ik heb de Commissie daarbij gevraagd of zij in ieder geval kaningaan op de vragen:–op welke wijze een geboorteakte met vermelding «ouder uit wie hetkind wordt geboren» in Nederland wordt omgezet naar een internatio-naal uittreksel;–of er binnen de Commissie een beeld bestaat van de invloed van dewijze van vermelding van de geboorteouder op de geboorteakte op deerkenningskansen van het ouderschap van de betrokkene in hetbuitenland, meer in het bijzonder de ons omringende landen en brederde EU;–of er daarbij iets valt te zeggen over de ervaringen van betrokkenen inNederland en het buitenland met geboorteakten tussen 1 april 2014 en1 maart 2023, toen de transgender man die een kind baarde steeds alsmoeder werd vermeld op de geboorteakte; en kst-36481-15ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 481, nr. 151 –of er andere overwegingen zijn met betrekking tot het internationaalverkeer van kinderen en hun transgender geboorteouder die naar hetoordeel van de Commissie in aanmerking zouden moeten wordengenomen.De Commissie heeft mij op 10 december 2024 haar reactie gezonden.Deze reactie komt in hoofdlijn op het volgende neer:–de Commissie ziet niet in dat artikel 22 van Boek 1 van het BurgerlijkWetboek uitdrukkelijk verplicht tot het noemen van de moeder op degeboorteakte, zoals de eerste overweging van de motie vermeldt.Artikel 22 ziet op de bewijskracht van de geboorteakte, niet op devermelding van de gegevens in die akte, aldus de Commissie;–een geboorteakte met vermelding «ouder uit wie het kind is geboren»wordt in de praktijk omgezet in een gemeentelijk meertalig uittreksel.Het is de Commissie niet gebleken dat dergelijke uittreksels in hetbuitenland niet worden geaccepteerd;–de vraag of een geboorteakte in het buitenland kan worden erkendwordt in het algemeen beheerst door het recht van het desbetreffendeland. Binnen de EU geldt daarbij dat de niet-erkenning van degeboorteakte vanwege de vermelding van de transgender man alsouder uit wie het kind is geboren, zou kunnen worden aangemerkt alseen belemmering van de door het Unierecht gewaarborgde vrijheden.Elke lidstaat moet bij de uitoefening van de nationale bevoegdheid ophet terrein van de burgerlijke staat het Unierecht in acht nemen.Hiertoe moeten lidstaten de burgerlijke staat van personen erkennendie in een andere lidstaat overeenkomstig het recht van die lidstaat isvastgesteld;1–de Commissie merkt op dat het voordeel van de huidige Nederlandseregelgeving is, dat de desbetreffende ouder zelf kan kiezen om in degeboorteakte als «moeder» dan wel «ouder uit wie het kind isgeboren» te worden vermeld en zo de erkenningskans in het buiten-land kan vergroten;–de Commissie is niet op de hoogte van ervaringen van betrokkenen inNederland en in het buitenland met betrekking tot geboorteaktentussen 1 april 2014 en 1 maart 2023 en heeft geen verdere overwegingdie met betrekking tot het internationaal verkeer van kinderen en huntransgender geboorteouder in aanmerking zouden moeten wordengenomen.Standpunt vermelding transgender geboorteouder op geboorteakteIk ben de Commissie erkentelijk voor haar heldere reactie. Naar aanleidingvan deze reactie kom ik tot het volgende standpunt.Sinds 1 maart 2023 (Stb. 2022, nr. 484) is het mogelijk dat de transgenderman uit wie een kind wordt geboren op de geboorteakte wordt aangeduidals «ouder uit wie het kind is geboren». Boek 1 van het Burgerlijk Wetboekbiedt hiervoor de ruimte. De aanpassing is op verzoek van uw Kamer2 viaeen zorgvuldige procedure tot stand gekomen. Vermelding als ouder uitwie het kind is geboren is daarbij geen automatisme, maar gebeurt enkelals de ouder de ambtenaar van de burgerlijke stand daarom verzoekt.Hiervan wordt slechts enkele malen per jaar gebruik gemaakt.De praktijk blijkt uit de voeten te kunnen met de aanduiding; voor deinternationale erkenning van het ouderschap kan gebruik worden gemaaktvan gemeentelijke meertalige uittreksels. De Commissie is niet bekend1De Commissie verwijst in dit verband naar HvJ EU 4 oktober 2024, C-4/23,ECLl:NL:EU:C:2024:845 (M.-A.A./Directia de Evidentä e.a.).2Zie de toezegging in Kamerstukken II 2021/22, 35 825, nr. 7, p. 28Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 481, nr. 152 met problemen in de praktijk voor betrokkenen. Ook bij mijn ministeriezijn op dit punt geen signalen binnengekomen. Uit de jurisprudentie vanhet Hof van Justitie van de Europese Unie vloeit voort dat de burgerlijkestaat van personen, waar het geslacht onderdeel van uitmaakt, tussen delidstaten onderling moet worden erkend.Daarmee bestaat naar mijn oordeel onvoldoende aanleiding om demogelijkheden voor aanduiding van de geboorteouder op de geboor-teakte aan te passen. Ook vanuit wetgevingskwaliteitsbeleid acht ikaanpassing van de regeling zo kort na de inwerkingtreding onwenselijk.Dit past een betrouwbare overheid niet als daar geen directe aanleidingvoor bestaat. Gelet op het voorgaande ontraad ik de motie.De Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid,T.H.D. StruyckenTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 481, nr. 153