Beleidsreactie op het toezichtrapport nr. 83 van de CTIVD over het handelen van de inlichtingen- en veiligheidsdiensten ten aanzien van critici van het coronabeleid

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202629 924Toezichtsverslagen AIVD en MIVDNr. 292 BRIEF VAN DE MINISTERS VAN BINNENLANDSE ZAKEN ENKONINKRIJKSRELATIES EN VAN DEFENSIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 12 februari 2026InleidingHierbij bieden wij u rapport nr. 83 van de Commissie van Toezicht op deInlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD) aan over het handelen van deinlichtingen- en veiligheidsdiensten ten aanzien van critici van hetcoronabeleid. De CTIVD heeft geen onrechtmatigheden geconstateerd enheeft geen noodzaak gezien tot het doen van aanbevelingen of naderonderzoek. Het rapport is in zijn geheel openbaar en bevat geen gerubri-ceerde bijlage.AlgemeenDe coronapandemie was een langdurige wereldwijde crisis. De Parlemen-taire enquêtecommissie Corona is opgericht om tot een grondige, breedgedragen terugblik van de Tweede Kamer op deze periode te komen. DeParlementaire commissie heeft de CTIVD op 27 juni 2024 verzocht teverkennen of er aanleiding is om onderzoek te doen naar het handelenvan de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten gericht op critici van enprotest tegen het coronabeleid. De CTIVD heeft vervolgens eenverkennend onderzoek uitgevoerd bij de Algemene Inlichtingen- enVeiligheidsdienst (AIVD) en Militaire inlichtingen- en Veiligheidsdienst(MIVD) en onderzocht of het optreden van de diensten in de onderzoeks-periode maart 2020 tot en met april 2022 rechtmatig is geweest. Ditverkennend onderzoek heeft vervolgens geresulteerd in het bijgevoegderapport.Conclusies onderzoekDe diensten hadden in de onderzoeksperiode de opdracht om onderzoekte doen naar verschillende vormen van extremisme, waaronderanti-institutioneel extremisme. Op grond van deze opdracht hebben dediensten ook onderzoek gedaan naar personen die zich tevens kritisch kst-29924-292ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 924, nr. 2921 hebben uitgelaten over het coronabeleid. De CTIVD heeft in zijn onderzoekvastgesteld dat het louter uiten van kritiek op het coronabeleid in geenenkel geval aanleiding is geweest om onderzoek te doen door dediensten. In alle gevallen was sprake van een vermoeden van een gevaarvoor de nationale veiligheid, de democratische rechtsorde of voordefensiebelangen, dat voortkwam uit uitspraken of gedragingen. Dezeuitspraken of gedragingen waren bijvoorbeeld gericht op geweld, hetverspreiden van angst of desinformatie, het zaaien van haat of eencombinatie van het voorgaande. Gezien het feit dat de diensten eenwettelijke taak hebben om vast te stellen of een vermoedelijke dreigingvoor de nationale veiligheid, de democratische rechtsorde of defensiebe-langen zich ook daadwerkelijk voordoet, waren er gegronde redenen omdeze personen te onderzoeken, aldus de CTIVD.In bovengenoemde onderzoeken zijn door de diensten ook wettelijkebevoegdheden ingezet. De CTIVD heeft geconstateerd dat de inzet vanonderzochte bevoegdheden voldeed aan de eisen van noodzakelijkheid,proportionaliteit, subsidiariteit en gerichtheid.SlotWij zijn de CTIVD erkentelijk voor het zorgvuldige onderzoek. Gelet op hetfeit dat de CTIVD tot dit onderzoek heeft besloten op verzoek van deParlementaire enquêtecommissie Corona, verzoeken wij u het rapportonder de aandacht te brengen van de parlementaire commissie.De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,F. RijkaartDe Minister van Defensie,R.P. BrekelmansTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 924, nr. 2922