Ministerieel Vierlandenoverleg OCW 2024

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202536 600 VIIIVaststelling van de begrotingsstaten van hetMinisterie van Onderwijs, Cultuur enWetenschap (VIII) voor het jaar 2025Nr. 164 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR ENWETENSCHAP Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 21 februari 2025Jaarlijks ontmoeten de Ministers van onderwijs, cultuur en wetenschapvan Aruba, Curaçao, Sint Maarten en Nederland elkaar in het MinisterieelVierlandenoverleg (M4LO). Nederland vertegenwoordigt hierbij ookBonaire, Saba en Sint Eustatius.In 2024 was Aruba voorzitter van het vierlandenoverleg. Vanwege deverkiezingen op Aruba, is besloten om het M4LO niet in persoon maarschriftelijk te laten plaatsvinden.De Koninkrijksbrede afspraken die wij met elkaar hebben gemaakt, treft uaan als bijlage van deze brief. De afspraken in de conclusies gaan vooreen groot deel over het blijven monitoren van de voortgang van deonderwerpen die reeds eerder met uw Kamer zijn gedeeld1. Daarnaasthebben wij twee nieuwe onderwerpen toegevoegd aan de agenda van hetM4LO: «zorgopleidingen en -capaciteit» op het gebied van onderwijs en«koloniale collecties en museale samenwerking» op het gebied vancultuur.Een aantal onderwerpen licht ik in dit kader graag nader toe. Dit betreft deontwikkelingen inzake het programma Strategic Education Alliance (SEA),de twee nieuwe onderwerpen op de agenda van het M4LO, en defollow-up van het bestuurlijk overleg dat in 2024 naar aanleiding van deKennismissie Caribisch Gebied is georganiseerd.Ontwikkelingen Strategic Education AllianceVia dit programma SEA zetten de vier Ministers van onderwijs binnen hetKoninkrijk zich gezamenlijk in om het studiesucces van Caribische1Kamerstuk 35 925-IV, nr. 65 en Kamerstuk 36 200 VIII, nr. 254 kst-36600-VIII-164ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 600 VIII, nr. 1641 studenten te vergroten. Dit betreft de gehele keten, van studiekeuze envoorbereiding tot en met ontvangst en begeleiding in het vervolgon-derwijs. Het programmateam SEA heeft het afgelopen jaar verder gewerktaan het uitvoeren van de prioriteiten die in voorgaande M4LO’s zijnvastgesteld. De inzet heeft per eind 2024 tot de volgende resultaten enafspraken geleid.KoninkrijksbeurzenInmiddels hebben bijna 200 studenten uit het Koninkrijk in drie rondes eenKoninkrijksbeurs ontvangen. De aanvragen van studenten op SintMaarten en Caribisch Nederland blijven vooralsnog helaas achter.Zodoende hebben de Ministers gevraagd om de Koninkrijksbeurzentoegankelijker te maken voor deze studenten, opdat het programma in devolle breedte benut wordt door studenten uit het hele Koninkrijk.CAFYDe Ministers van onderwijs hebben daarnaast gevraagd om in, navolgingvan het succesvolle Caribbean Academic Foundation Year (CAFY) opAruba en Curaçao, een CAFY-programma te ontwikkelen voor deBovenwindse eilanden dat aansluit op de specifieke context van dezeeilanden. Dit programma zal starten in het academisch jaar 2025–2026 enwordt gezamenlijk uitgevoerd door de Caribische universiteiten onderleiding van de Universiteit van Sint Maarten. Het CAFY-programma sluitaan op de behoeften op deze eilanden en kan op brede steun rekenen vande betrokken overheden en onderwijsinstellingen.ArbeidsmarktanalyseIn opdracht van het programmateam SEA hebben de drie Caribischeuniversiteiten en de Raad Onderwijs en Arbeid Caribisch Nederland(ROA-CN) arbeidsmarktanalyses op de zes Caribische eilanden uitgevoerd.De rapporten hiervan zijn aangeboden aan het M4LO. De Ministershebben het programmateam SEA vervolgens gevraagd om dezearbeidsmarktanalyses met stakeholders uit de werkgeverssector in 2025 tevalideren en de uitkomsten voor het vervolgproces te delen met hetbestuurlijk overleg. In het tweede kwartaal 2025 zullen in samenwerkingmet het Ministerie van BZK rondetafelgesprekken op de eilanden wordengeorganiseerd met vertegenwoordigers van de arbeidsmarkt, onderwijs-instellingen en overheden over een betere aansluiting van het onderwijsop de lokale arbeidsmarkt.Adviescommissie SEAIn januari 2024 is de Koninkrijksbrede adviescommissie voor hetprogramma SEA ingesteld. Ter voorbereiding van het M4LO 2024 heeft deAdviescommissie SEA adviezen uitgebracht in het rapport «Betervoorbereiden, beter begeleiden, meer kansen bieden». Dit adviesrapporttreft u als bijlage bij deze brief aan.Voor de opvolging hiervan zijn de adviezen in drie categorieën teverdelen. Een deel van de adviezen is reeds geïmplementeerd of wordt opkorte termijn uitgevoerd in het kader van de reguliere SEA-activiteiten.Een voorbeeld hiervan is het oprichten van een eilandelijk en regionaaldecanennetwerk ter bevordering van kennisdeling en samenwerking, datdoor Nuffic in opdracht van OCW is opgezet. Een tweede categorie vanadviezen is meegenomen bij de besluitvorming in dit M4LO. Dit betrofonder meer de eerdergenoemde verbetering van de aansluiting van SEAprioriteiten en activiteiten bij de behoeften en wensen van de Boven-Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 600 VIII, nr. 1642 windse eilanden en gewenste aanpassingen binnen de regeling voor deKoninkrijksbeurzen.Tot slot is van een aantal adviezen vast te stellen dat ze buiten dereikwijdte van het SEA-programma en het M4LO vallen, zoals bijvoor-beeld het monitoren van de effecten van de invoering van het BSN, en hetuitwisselen van studiepunten en samenwerkingen op mbo-niveau. Dezeadviezen worden aan de verantwoordelijke partijen overgedragen.Ik heb de adviescommissie, mede namens mijn drie collega’s, in eenantwoord op het advies bedankt voor hun goede bijdrage aan dedoorontwikkeling van het SEA programma, en de wijze waarop we met deverschillende adviezen verder zullen gaan.Nieuwe onderwerpen M4LOZorgopleidingen en -capaciteitIn 2023 is in opdracht van de Ministeries van OCW en VWS een onderzoekuitgevoerd naar de aansluiting tussen de instroom van Caribischestudenten in de zorgopleidingen op hbo- of wo-niveau in Nederland en deuitstroom naar de arbeidsmarkt in de zorg in het Caribisch Gebied. Heteindrapport is op 8 februari 2024 gedeeld met uw Kamer2.De Ministeries van OCW en VWS hebben naar aanleiding van het rapportsamen aan een beleidsreactie gewerkt en deze is op 7 juni 2024 aan uwKamer aangeboden3. Vanwege het belang van een integrale aanpakhebben de onderwijsministers afgesproken de stuurgroep van hetvierlandenoverleg OCW te vragen, in samenwerking met de leden van hetvierlandenoverleg Volksgezondheid, de verschillende onderdelen van devoorgestelde aanpak voor het vervolg te laten prioriteren, de gewensteacties vast te stellen, en aan te geven wie verantwoordelijk is voor derealisatie ervan. Er wordt een projectleider aangesteld die namens debeide vierlanden overleggen met deze activiteiten aan de slag gaat, enmet de belanghebbende spelers in het veld de gezamenlijke inzet enbetrokkenheid hiervoor zal borgen.Koloniale collecties en museale samenwerkingIn gesprekken in het Caribisch gebied over erfgoed en musea is toene-mende aandacht voor cultuurgoederen die in de koloniale tijd onvrijwilligzijn afgestaan.Om die reden hebben de Ministers van het M4LO besloten een werkgroepop te richten die zich gaat buigen over de inrichting van een Koninkrijks-breed proces rondom teruggave van koloniale collecties en musealesamenwerking in het Koninkrijk. De werkgroep is gevraagd om voor hetvolgend M4LO een voorstel te doen voor het proces rondom teruggavebinnen het Koninkrijk.Bestuurlijk overleg n.a.v. Kennismissie Caribisch GebiedIn april 2024 heeft OCW een Kennismissie naar het Caribisch Gebiedgeorganiseerd4. Tijdens deze missie is op 11 april 2024 een bredesamenwerkingsovereenkomst (Letter of Intent) getekend door zestiendeelnemende onderwijs-en kennisinstellingen uit het Caribisch enEuropees deel van het Koninkrijk.2Kamerstuk 29 282, nr. 5563Kamerstuk 29 282, nr. 5774Kamerstuk 36 410 IV, nr. 68Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 600 VIII, nr. 1643 Deze overeenkomst heeft opvolging gekregen met bijeenkomsten van hetbestuurlijk overleg «Kennispartners Caribisch – Europees Nederland» inseptember 2024 en in januari 2025. Tijdens deze bijeenkomsten is onderandere overeengekomen dat de instellingen een gezamenlijke visie,missie en werkwijze zullen opstellen en actief gaan inzetten op samenwer-kingen binnen en tussen de eilanden en Koninkrijksbreed. Zij willen gaanwerken met een zogenaamde diensten catalogus waarin een vraag (vaneen instelling) kan worden «gematcht» met een aanbod (van een andereinstelling). De bedoeling is om in het vervolg met elkaar aan verschillendeinhoudelijke thema’s te gaan werken en ook om input te blijven leverenvoor de doorontwikkeling van het SEA programma aan het M4LO.VervolgDe afgelopen jaren hebben de opeenvolgende Ministers zich ingezet omonderwijs, cultuur en wetenschap duurzaam te versterken op basis vaneen intensieve samenwerking binnen het Koninkrijk, en door daarbij vanen met elkaar te leren. De geagendeerde onderwerpen in dit M4LO vannovember 2024, en voortgang hierop, laten zien dat deze samenwerkingvan substantiële betekenis is voor de maatschappelijke opgaves van allevier de landen op deze terreinen.Voor het aankomend M4LO in het vierde kwartaal van 2025 heeftNederland de roulerende voorzittersrol overgenomen van Aruba. In die rolzal ik een kennismakingsbezoek brengen aan het Caribische deel van hetKoninkrijk, en bij die gelegenheid ben ik voornemens om aldaar ook hetM4LO te laten plaatsvinden.Ik zie er naar uit de collega-Ministers in dat kader te ontmoeten en onzesamenwerking op basis van relevante ontwikkelingen en de gemaakteafspraken verder te bestendigen.De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,E.E.W. BruinsTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 600 VIII, nr. 1644