Beleidsbrief Ministerie van Justitie en Veiligheid

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202636 800 VIVaststelling van de begrotingsstaten van hetMinisterie van Justitie en Veiligheid (VI) voor hetjaar 2026Nr. 142 BRIEF VAN DE MINISTER EN STAATSSECRETARIS VAN JUSTITIEEN VEILIGHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 24 april 2026In het coalitieakkoord (bijlage bij Kamerstuk 36 848, nr. 31) hebben driepartijen – D66, VVD en CDA – afspraken gemaakt over de maatregelen dienodig zijn om Nederland weer vooruit te krijgen. Beleidsbrieven zoalsdeze zijn daar een nadere uitwerking van op specifieke beleidsonder-werpen. Dat laat onverlet dat de opgaven waar dit kabinet voor staatvragen om één overheid die duidelijk kiest, samenwerkt en levert. Ingezamenlijkheid. Alleen door samen te werken kunnen we resultatenboeken waar mensen op rekenen. Daar is de inzet van de volledigeRijksdienst, de medeoverheden en de publieke dienstverleners keihard bijnodig. Hierbij hecht dit kabinet veel waarde aan de samenwerking met deTweede en Eerste Kamer, medeoverheden en maatschappelijkeorganisaties.Ons ministerie staat voor een sterke rechtsstaat en een veilige samen-leving. Dit begint met het uitspreken van onze steun voor de mensen diedag en nacht werken om onze rechtsstaat te beschermen en onzesamenleving veilig te houden. Mensen en instanties die altijd in de windstaan, zoals de politieagenten en boa’s op straat, rechters, het OM,DJI-medewerkers in de gevangenissen en medewerkers in de forensische(jeugd-)zorg, zij verdienen allemaal respect en ontzag voor het harde werkwat zij doen.De Nederlandse rechtsstaat heeft een solide traditie. Maar de rechtsstaatvraagt wel onderhoud: aan de instituties, de wet- en regelgeving en hetsysteem als geheel. Ook de toegankelijkheid van het recht is belangrijk.Het recht moet werken voor iedereen. Voor minderheden en kwetsbaregroepen in onze samenleving moeten we altijd opkomen. De gehelestrafrechtketen moeten we koesteren en vooruit helpen. Dit betekentvoorspelbaarheid voor slachtoffers en verdachten, waarbij we dadersvervolgen en de straf geven die zij verdienen. Het lokaal gezag en de kst-36800-VI-142ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800 VI, nr. 1421 politie moeten goed uitgerust zijn om de samenleving te beschermen enandere wettelijke taken adequaat te kunnen uitvoeren. Het gevangenis-wezen heeft te weinig capaciteit, hiervoor zijn middelen vrijgemaakt in hetcoalitieakkoord, maar nog steeds zijn keuzes noodzakelijk. Het is daarbijgoed om na te denken over andere maatregelen die de druk op degevangenissen verlichten.Gelet op de toegenomen dreigingen en kans op crises komt onzenationale veiligheid steeds meer onder druk te staan: een parate,weerbare en veerkrachtige samenleving is daarom noodzakelijk. Ook moetonze basis ten aanzien van andere dreigingen op orde zijn. Nederlandwordt namelijk geconfronteerd met een opeenstapeling van all hazard-dreigingen, van cyberaanvallen en statelijke inmenging tot georgani-seerde misdaad.De brede aanpak van ondermijning vraagt blijvende inzet van de geheleoverheid en maatschappij. We moeten de weerstand van overheid en hetbedrijfsleven tegen corruptie en criminele inmenging vergroten, deweerbaarheid van publieke en private sectoren tegen georganiseerdecriminaliteit verbeteren, en waar ondermijning voorkomt harderaanpakken.De noodzaak voor het verbeteren van de kind- en gezinsbescherming blijftonverminderd groot. Kwetsbare kinderen en ouders krijgen op ditmoment niet de hulp en bescherming die nodig is en waar ze recht ophebben. Het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming geeft richtingaan een oplossing.Dit alles vormt de basis voor een vrije, veilige en rechtvaardige samen-leving. In deze brief lichten wij onze ambities op deze thema’s nader toe.Veiligheid thuis, op straat en onlineGezag en orde op straatHet veiligheidsgevoel moet weer terugkeren in Nederland en dat vraagtom hard lik-op-stuk beleid, maar ook om normering en een gedragsveran-dering in de samenleving. Politiemensen zetten zich elke dag in voor deveiligheid van ons allemaal, maar worden te vaak geconfronteerd metgeweld. Zij verdienen waardering en respect, van ons en van de helesamenleving. Het is belangrijk dat de hele samenleving hier haarschouders onder zet, ieder vanuit de eigen verantwoordelijkheid.Tegelijkertijd bieden we de politie ook extra middelen om effectiever tekunnen handelen. We maken structureel 348 miljoen euro vrij om definanciële opgave bij de politie in te vullen en daarmee de slagkracht vande politie (ook in Caribisch Nederland) te verbeteren. Het is van belang datde overbezetting op de niet-operationele sterkte wordt afgebouwd en deIV-uitgaven worden beheerst en begrensd. Vervolgens blijft 114 miljoeneuro van de middelen uit het coalitieakkoord over voor de intensiveringendie in het coalitieakkoord staan voor de politie. We vinden het belangrijkom een fasering aan te brengen in de toekenning van de financiëlemiddelen, zodat we met de politie en de gezagen de tijd hebben omgezamenlijk te bepalen waaraan deze overige beschikbare middelenbesteed moeten worden. Als kabinet willen we graag investeren in meeragenten in de wijk en medewerkers die gespecialiseerd zijn in hetbestrijden van online criminaliteit. Daarnaast zetten we ons in voor deuitbreiding van gewelds- en verdedigingsmiddelen van de ME, bijvoor-beeld door middel van pilots. Op basis van deze pilots vindt besluit-vorming over het vervolg plaats. We verkennen of bepaalde boa’s enTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800 VI, nr. 1422 politieagenten die dat nodig hebben voor de uitvoering van hun taak eenbodycam krijgen zodat ze veiliger kunnen werken. Ook willen we deaanpak van (online) seksuele misdrijven een impuls geven. Daarbijhebben we oog voor meer innovatie bij de politie en nieuwe dreigingen.Ten aanzien van boa’s geldt dat zij een steeds grotere rol hebben in hetwaarborgen van onze veiligheid op straat, en daarom net als de politietoegerust moeten zijn met de juiste bevoegdheden en middelen. Voor desamenwerking met de politie is een gedeeltelijke toegang tot de straf-rechtketendatabank (SKDB) en toegang tot de Basisvoorziening Vreemde-lingen (BVV) van belang. Daarnaast onderzoeken we hoe we het vrijwilli-gerskorps op termijn kunnen uitbreiden tot een programma waarinjongeren gedurende een jaar lang kennis kunnen maken met het werk bijde politie naar voorbeeld van het dienjaar bij defensie.Hooliganisme en ME-inzet in het algemeen kost de politie veel capaciteitdie juist nodig is om op straat aanwezig te zijn. Voetbalwedstrijdenmoeten veilig en zonder geweld verlopen. Dat uw Kamer dit belangrijkvindt blijkt uit verschillende initiatieven, waaronder de initiatiefnotaMichon-Derkzen.1 De ongeregeldheden tijdens voetbalwedstrijden kunnenleiden tot grotere druk op de capaciteit van de politie. In lijn met de motieVerkuijlen en Michon-Derkzen2 voeren we een boetesysteem voor clubsin, indien politie-inzet in het stadion nodig is. We informeren uw Kamerhierover voor de zomer. Daarnaast verkennen we het zelfstandig strafbaarstellen van playbacken bij discriminerende en antisemitische spreekkorenen investeren in de aanpak «Ons voetbal is voor iedereen».In overeenstemming met het coalitieakkoord blijven we, samen met OCWen andere betrokken departementen, werken aan de acceptatie, veiligheiden emancipatie van de LHBTIQ+ personen in de samenleving.Geweld tegen vrouwen, huiselijk geweld en kindermishandelingDit kabinet wil geweld tegen vrouwen, femicide, schadelijke praktijkenzoals eergerelateerd geweld, huiselijk geweld en intieme terreur zowelachter de voordeur als in de publieke ruimte hard tegengaan. We gevenprioriteit aan het bestrijden daarvan en nemen het op als prioriteit in dekomende Veiligheidsagenda. De aanpak van huiselijk geweld krijgt veelnadruk, omdat het meeste geweld tegen vrouwen plaatsvindt in eenrelationele context. Doel is om het geweld vroegtijdig te stoppen doorslachtoffers te beschermen en plegers aan te pakken en zo verdereescalatie en dodelijk geweld te voorkomen. Daarnaast gaan we ooknadrukkelijk geweld en intimidatie op straat tegen. Om te voldoen aan hetVerdrag van Istanbul en de EU-richtlijn scherpen we wetgeving aan. Hetwetsvoorstel om psychisch geweld strafbaar te stellen gaat voor de zomerin consultatie. Ook komt er voor de zomer een beleidsreactie op eeneerste verkenning naar de mogelijkheden van een Nederlandse variantvan Clare’s Law.Om slachtoffers beter te beschermen en daders aan te pakken, beproevenwe in vier pilots hoe het tijdelijk huisverbod eerder en beter kan wordeningezet op basis van onderbouwde vermoedens van structurele onvei-ligheid. Daarbij onderzoeken we of er andere bestuursrechtelijkemaatregelen nodig zijn en hoe verplichte hulp voor daders kan wordeningezet. Om vrouwelijke genitale verminking, huwelijksdwang endergelijke andere schadelijke praktijken te voorkomen verkennen weeveneens de juridische mogelijkheden om preventieve beschermingsbe-velen in te zetten en we onderzoek wat voor veiligheidsmaatregelen we1Kamerstukken II, 2024–2025, 36 650.2Kamerstukken II, 2025–2026, 36 650, nr. 5.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800 VI, nr. 1423 kunnen nemen om specifiek de veiligheid van vrouwen om straat tekunnen verbeteren. In het coalitieakkoord is verder afgesproken dat hetkabinet werk wil maken van het beter kunnen bestraffen van daders enmedeplichtigen van eergerelateerd geweld. Wat daarvoor nodig is zal hetkabinet de komende periode verder uitwerken.We maken werk van de bredere toepassing van het Slachtofferdevice methet oog op de veiligheid van slachtoffers van stalking. Om te zorgen dathuiselijk geweld en kindermishandeling goed worden meegewogen in hetfamilie- en jeugdrecht, zijn we een project gestart om strafrecht en familie-en jeugdrecht beter te verbinden. Dit doen we onder meer door deskun-digheidsbevordering en informatie-uitwisseling.OnlineOok online moeten we ons veilig en vrij kunnen bewegen. Daaromverkennen we de verhoging van de strafmaat voor zware cybercrimede-licten. We zien dat te veel burgers slachtoffer worden van online fraude.Momenteel loopt er een onderzoek naar een «fraudehub», zoals bijvoor-beeld het Verenigd Koninkrijk die heeft, om informatiedeling enmeldingen goed te kunnen organiseren. We informeren uw Kamer over deuitkomsten van deze verkenning.Waar mogelijk zetten we nationaal stappen om de online wereld veilig tehouden, maar sommige zaken kunnen beter worden geregeld opEuropees niveau. Voor jongeren moet de digitale wereld veilig zijn. Wedelen de wens om in Europees verband de minimumleeftijd van socialemedia te verlagen naar 15 jaar. Daarnaast gaan we de aanpak vandeepnudes, seksuele deepfakes, versterken. Onderdeel hiervan is eenverkenning naar een verbod, bij voorkeur in Europees verband. Rond dezomer kunnen we meer zeggen over de uitkomsten hiervan.Sterke rechtsstaatDe rechtsstaat vormt het fundament van onze democratische samen-leving. Een sterke rechtsstaat is geen vanzelfsprekendheid en vraagtactieve bescherming. Het is onze gezamenlijke verantwoordelijkheid omdit fundament te bewaken en te versterken. Daarom zet dit kabinet fors inop het versterken van de rechtsstaat. Zo willen we met alle betrokkenpartijen de rechtsstaatdialoog voortzetten, zoals aanbevolen door deStaatscommissie Rechtsstaat.Verder bouwen we een stevig schot tussen de onafhankelijke rechtspraaken de politiek. Naar aanleiding van de motie Sneller (Kamerstuk 29 279,nr. 845) keken we al naar het benoemingsproces van leden van de Raadvoor de rechtspraak. Met de Raad voor de Rechtspraak spreken we dit jaarover hoe dit verder vorm te geven en zo de onafhankelijkheid in hetbenoemingsproces te vergroten. De rechtspraak krijgt een apartebegroting, hierover wordt uw Kamer voor de zomer geïnformeerd. Ookversterken we de rechtsbescherming door de constitutionele toetsing aande klassieke grondrechten in onze Grondwet mogelijk te maken. Hiervoorwerkt primair BZK verder aan de wijziging van artikel 120 van deGrondwet. Na verwerking van de consultatiereacties en besluitvormingover de dekking van de financiële gevolgen, zal de adviesaanvraagworden ingediend bij de Afdeling advisering van de Raad van State. Hetkabinet is, net als de rechterlijke instanties, geen voorstander van deinstelling van een grondwettelijk hof en kiest dus uitsluitend voor devariant waarin het voor alle rechters mogelijk zal worden om wetten aande klassieke grondrechten in de Grondwet te toetsen.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800 VI, nr. 1424 Het demonstratierecht is een fundamenteel onderdeel van onzedemocratie. We moeten dit recht waarborgen en beschermen tegenmensen die hier misbruik van maken. Om dit te waarborgen wordt onderandere gewerkt aan een aanpassing van het wettelijk kader. Zo is hetkabinet voornemens om voor burgemeesters een bevoegdheid te creërenvoor het verplaatsen van demonstranten en andere groepen van personendie de wet overtreden. Daarnaast onderzoekt het kabinet de mogelijkheidom in de Wet openbare manifestaties een noodbevoegdheid voorburgemeesters in het leven te roepen, om bij ernstige verstoringen van deopenbare orde beter te kunnen optreden. Ook wordt ingezet op eenherziening van strafbepaling van de Wet openbare manifestaties, zodatstrafbare feiten gepleegd tijdens demonstraties zwaarder wordengewogen. Uw Kamer is in december 2025 geïnformeerd over deuitkomsten van het WODC-onderzoek naar demonstratierecht en demaatregelen die lopen.3 Voor het zomerreces ontvangt u een uitge-breidere reactie op het rapport en inzicht in het vervolg.Toegang tot het recht en adequate rechtsbeschermingIn een rechtsstaat verdient iedereen een eerlijk proces, met recht op eenadvocaat. Iedere burger, ongeacht afkomst, inkomen, positie of welkonderscheid dan ook, en ieder bedrijf moet in staat zijn of haar recht tekunnen halen, geschillen kunnen voorleggen aan de rechter en derechtsbescherming krijgen die hij/zij verdient.Voor mensen met een kleine portemonnee is het van groot belang dat detoegang tot het recht laagdrempelig is en ze aanspraak kunnen maken opeen sociaal advocaat. We zetten in op de verlaging van griffierechten voorkwetsbare groepen met uitzondering van de griffierechten voor grotevorderingen. Een sterke sociale advocatuur is hierbij van essentieelbelang, en daarom verbeterden we per 1 februari 2026 de vergoedingenvoor de gesubsidieerde rechtsbijstand in overeenstemming met hetrapport van de Commissie Van der Meer II. Daarnaast werkt een kwartier-maker naar aanleiding van de motie Van Nispen/Palmen momenteel aanvoorstellen voor een landelijk dekkend netwerk sociaaljuridische enfinanciële hulp.4 In aanvulling op deze eerdere maatregelen werken weverder aan concrete plannen voor het versterking en behoud van desociale advocatuur door hier 10 miljoen euro voor vrij te maken. Dit doenwe samen met de NOvA en de Raad voor Rechtsbijstand. Uw Kamerwordt over de nadere uitwerking hierover voor het meireces geïnfor-meerd.Deltaplan voor de strafrechtketenDe organisaties in de strafrechtketen, zoals Politie, Openbaar Ministerie,de Rechtspraak en Dienst Justitiële Inrichtingen, dragen door een goedestrafrechtpleging bij aan een samenleving waarin rechten, vrijheden enveiligheid worden gewaarborgd. Op dit moment is de strafrechtketenoverbelast, onder andere door gebrek aan capaciteit, haperende ICT endoordat bij het nemen van maatregelen niet altijd oog is voor de effectenin de gehele strafrechtketen. Daarom zetten we de komende jaren in op dewerking van de strafrechtketen als geheel, waarbij meer oog komt voor deeffecten van maatregelen in de hele keten en hoe de keten hierop in terichten.3Kamerstukken II, 2025–2026, 34 324, nr. 39.4Kamerstukken II, 2024–2025, 36 600 VI, nr. 91.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800 VI, nr. 1425 De Kamer heeft via motie Mutluer c.s. eerder gevraagd om een deltaplanom de problemen in de strafrechtketen te onderzoeken en aan te pakken.5De oproep van uw Kamer is helder en wij grijpen deze aan omgezamenlijk te werken aan een keten die het grootst mogelijke maatschap-pelijke effect kan realiseren.Het is van belang om met de gehele strafrechtketen in gesprek te gaanover de vraag hoe we een effectievere strafrechtketen inrichten. Eenbelangrijke is eerste stap is de intensivering van 50 miljoen euro voor deIT-systemen van het OM. Het Openbaar Ministerie vervult een cruciale rolin de strafrechtketen en moet digitaal op orde komen. Daarnaast ontlastenwe het OM door de mogelijkheden voor afdoening door de politie uit tebreiden met de politiebeschikking, zodat de politie bij overtredingen engeselecteerde strafbare feiten zelfstandig kan optreden.GegevensdelingDe veiligheid van Nederland kan pas echt worden gegarandeerd als debestrijding van criminaliteit effectief kan plaatsvinden. Dat kan alleen alser tussen partners bij de preventie, opsporing en vervolging van crimina-liteit goed wordt samengewerkt. Het delen van informatie tussen partnersis hierbij essentieel voor een doeltreffende aanpak van de georganiseerdecriminaliteit. We verbeteren daarom de gegevensdeling ten behoeve vande justitieketen en werken daarnaast intensief samen met partners aan hetoplossen van concrete knelpunten op de thema’s mainports, preventiemet gezag, kind en gezinsbescherming, criminele geldstromen, interna-tionale samenwerking en publiek private samenwerking.Strijd tegen antisemitismeIn onze samenleving is geen plek voor antisemitisme. We zien dat hetJoodse leven in Nederland steeds meer onder druk komt te staan enoveral in Europa zien we dat de aanvallen op Joden en Joodse instel-lingen toenemen. De Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding isaangesteld in 2021. Zijn rol is momenteel belangrijker dan ooit. We zorgendaarom voor wettelijke verankering van de Nationaal CoördinatorAntisemitismebestrijding in lijn met de aangenomen motie van het lidBamenga c.s.6 De bestrijding van antisemitisme vraagt om een gezamen-lijke aanpak met onder andere het Ministerie van OCW om de voorlichtingrond de Holocaust beter te verankeren in de samenleving.SekswerkSekswerkers moeten veilig hun werk kunnen uitvoeren, met de bijbeho-rende rechten en plichten zoals die ook gelden voor andere beroeps-groepen in Nederland. Hier blijven we ons kabinetsbreed voor inzetten.Kwetsbare personen in de sekswerkbranche moeten worden beschermdtegen onder andere mensenhandel en gemeenten moeten goed in staatzijn om toezicht te houden op de sekswerkbranche. Daarom sturen we ditjaar de Wet gemeentelijk toezicht seksbedrijven (Wgts) naar uw Kamer.We blijven de uitstapprogramma’s financieren en betrekken hierbij demotie Bikker c.s.7 Ook onderzoeken we of we malafide partijen kunnenaanpakken door middel van een zogeheten pooierverbod en de verhogingvan de minimumleeftijd van sekswerk van 18 naar 21 jaar.5Kamerstukken II, 2025–2026, 36 800 VI, nr. 86.6Kamerstukken II, 2025–2026, 30 950, nr. 485.7Kamerstukken II, 2025–2026, 36 800 VI, nr. 115.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800 VI, nr. 1426 Uit de armoede en schuldenWe investeren samen met SZW en Financiën in armoedebeleid en eeneffectieve aanpak en preventie van schulden. Zo is er een pilot gestart meteen kosteloze betalingsherinnering van het CJIB. Gerechtsdeurwaarderskrijgen een zorgplicht, we werken aan collectieve afbetalingsplannen enbetere bescherming van consumenten als het gaat om Buy Now PayLater. Om schulden te voorkomen verstevigen we in het kader van onlinekansspelen onder andere de zorgplicht van online gokaanbieders, pakkenwe illegale goksites harder aan en stellen we voor online gokken eenreclameverbod in.Georganiseerde misdaad aanpakkenOndanks belangrijke successen moeten we krachtig doorgaan met deingezette ondermijningsaanpak en blijven inspelen op de ondermijnendeeffecten van georganiseerde criminaliteit. We beschermen goedwillendeburgers en ondernemers maximaal tegen criminele activiteiten enontmantelen criminele netwerken en -verdienmodellen. Hierbij laten weons inspireren door andere Europese landen, waaronder Italië. Eenstevige strafrechtelijke aanpak is het sluitstuk van een integralebenadering waarin de gehele samenleving een rol speelt om georgani-seerde criminaliteit aan te pakken en te voorkomen dat deze in debovenwereld een machtspositie opbouwt.Taskforce ondermijningHet aanpakken van de organiseerde misdaad vraagt een interdeparte-mentale en integrale aanpak. Daarom heeft het kabinet de ministeriëleTaskforce Ondermijning opgericht, die samen met partners werkt aanoplossingen voor overkoepelende ondermijningsvraagstukken. DeMinister van Justitie en Veiligheid coördineert de ondermijningsaanpak.De opdrachtbrief van de Tasforce benadrukt de noodzaak om met eenbrede maatschappelijke coalitie voort te bouwen op de brede aanpak vanondermijning, om in elk domein verschil te kunnen maken. De Taskforcedient hierbij als aanjager om andere bewindspersonen en partijen temobiliseren en waar nodig doorbraken te forceren. De Taskforce heeft vieropdrachtlijnen om met prioriteit op te pakken:1)Een hardere aanpak van ondermijning, waarbij het Dreigingsbeeldondermijning Nederland dat in april verschijnt koersbepalend zal zijnvoor de thema’s waar verschil kan worden gemaakt.2)Inzetten op een weerbare overheid en integere economie, waarbijgerichte maatregelen worden genomen om corruptie en crimineleinmenging, witwassen en infiltratie van crimineel geld tegen te gaanen vitale sectoren te beschermen tegen misbruik.3)Een krachtig internationaal offensief, waarbij de samenwerking metEuropese en internationale partners wordt geïntensiveerd om degrensoverschrijdende macht van criminele netwerken te doorbreken.4)Het strafrecht en de gehele strafrechtketen effectief benutten, zodatdaders worden bestraft maar ook fors wordt ingezet op preventie omte voorkomen dat jongeren terecht komen in de (georganiseerde)criminaliteit. Geïnspireerd op de Italiaanse anti-maffia-aanpak grijpenwe bijvoorbeeld in op voortgezet crimineel handelen in detentie enwordt de kroongetuigenregeling uitgebreid.Om voortgezet crimineel handelen in detentie verder aan te pakken, zettenwe onder andere in op de verscherpte handhaving op contrabande,onderzoeken we of DJI-medewerkers de bevoegdheid kunnen krijgen omdrones neer te halen en werken we aan een voorstel om advocaten beterte beschermen tegen druk van criminelen.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800 VI, nr. 1427 PreventieWe zetten Preventie met Gezag onverminderd voort om te voorkomen datjongeren in aanraking komen met justitie of doorgroeien in een criminelecarrière. De budgetten die gemeentes en justitiële partners hebbenontvangen worden gecontinueerd. We informeren uw Kamer over devoortgang van dit programma via de Halfjaarbrieven aanpak onder-mijning.Ook brengen we met behulp van de Belgische collega’s die hier alervaring mee hebben, in kaart wat het effect van een educatievemaatregel kan zijn bij een overtreding van de Opiumwet. In gesprek methet OM en andere ketenpartners bekijken we hoe we in aanvulling op hetbestaande strafrechtinstrumentarium invulling geven aan de educatievemaatregel om drugsbezitters de schadelijkheid van drugsgebruik te lateninzien.Verder maakt recidivepreventie integraal onderdeel uit van de inzet vanuitde jeugdstrafrechtenketen. Hierbij gaat het om interventies gericht op hetvoorkomen van herhaling van strafbare feiten: voorwaarden, hulp en/ofbegeleiding die worden ingezet als gevolg van een strafrechtelijkebeslissing. Samen met de ketenpartners (Halt, politie, OM, rechtspraak,Raad voor de Kinderbescherming, jeugdreclassering en DJI) werken weaan het zo effectief mogelijk inzetten van de beschikbare interventies. Ookhet bevorderen van ouderbetrokkenheid bij delinquente of overlastge-vende jeugd, zowel binnen als buiten het strafrecht, kan een bijdrageleveren aan recidivebestrijding.Strijd tegen hybride dreigingen en terrorismeWeerbaarheid en hybride dreigingenNederland staat voor de meest unieke en complexe veiligheidsopgavesinds de Tweede Wereldoorlog. Geopolitieke competitie, spanningen enconflicten maken dat vrede en veiligheid in Europa niet meer vanzelf-sprekend zijn, zoals ook blijkt uit de Russische agressieoorlog in Oekraïneen groeiende hybride activiteit in Europa, waaronder de aanwezigheid vandrones in de openbare ruimte. Daarom bouwen we door aan eenweerbare samenleving. Dit is nodig, niet alleen tegen hybride acties ofeen militair conflict, maar ook tegen andere crises of rampen, zoalsoverstromingen, pandemieën, economische dwangmaatregelen engrootschalige en langdurige storingen in energie- of data-infrastructuur.Ook is het belangrijk dat mensen in Nederland die slachtoffer zijn vanstatelijke inmenging, eenvoudiger in contact met alle partijen van deoverheid kunnen komen. Hiervoor richten we een vertrouwenslijnbuitenlandse inmenging in.Blijvende inzet op de maatschappelijke weerbaarheid is de komende jarennodig om de schokbestendigheid van onze samenleving te vergroten.Deze inzet richt zich onder andere op de weerbaarheid van vitaleprocessen, het versterken van de onze economische veiligheid, crisis- enresponsecapaciteit en het tegengaan van ongewenste buitenlandseinmenging. We zetten samen met lokale overheden en veiligheidsregio’sbuurtcrisisteams op van burgers die bij rampen en zorgen voor locatieswaar mensen bij een crisissituatie terecht kunnen. Voor de locaties is eenstimuleringsbijdrage beschikbaar.Momenteel zijn we bezig met de doorontwikkeling van de aanpak vanstatelijke hybride dreigingen. Naar verwachting kunnen we uw Kamer hierin de tweede helft van dit jaar over informeren. Daarnaast werken we inTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800 VI, nr. 1428 2026 binnen de weerbaarheidsaanpak aan een herijkte visie, die inzichtgeeft in expliciete(re) risico’s, en we werken aan een Weerbaarheidstop.Ook zetten we in op het versterken van onze digitale weerbaarheid tegencyberaanvallen, digitale spionage en desinformatie. We breiden defen-sieve en offensieve cybercapaciteiten uit en cybercriminelen metduidelijke banden met vijandige statelijke actoren worden op de sanctie-lijst geplaatst.ContraterrorismeEr is een reële kans dat er een aanslag in Nederland plaats vindt.Aanhangers vanuit verschillende extremistische bewegingen zijn inpotentie bereid om aanslagen in Nederland te plegen. Met een dreigings-niveau van 4 uit 5 is het essentieel om de dreiging vanuit jihadistische,terroristische en extremistische netwerken te beheersen, mitigeren ennieuwe aanwas te voorkomen.De komende kabinetsperiode zetten we daarom in op het tegengaan vanonline radicalisering en het versterken van de (lokale) aanpak vancontraterrorisme. Ook zetten we in op een gecoördineerde aanpak vanradicaliserende jongeren, op de mogelijkheid tot het verbieden vanterroristische organisaties en het vergroten van juridische mogelijkhedenter uitbreiding van het toezicht op vrijgekomen terrorismeveroordeelden.We zullen met diverse wetsvoorstellen komen voor de bestrijding vanterrorisme en het gif dat terrorisme aanwakkert. Het kabinet komt op kortetermijn met een voorstel om de bevoegdheid tot intrekking van hetNederlanderschap in het belang van de nationale veiligheid in de RijkswetNederlanderschap permanent te maken, zodat degenen die zichaansluiten bij een terroristische organisatie hun Nederlanderschapkunnen verliezen. Ook de Tijdelijke wet bestuurlijke maatregelen terroris-mebestrijding, op basis waarvan in het belang van de nationale veiligheidvrijheidsbeperkende maatregelen kunnen worden opgelegd aan personendie in verband kunnen worden gebracht met terroristische activiteiten, wilhet kabinet permanent maken. Het wetsvoorstel hiertoe is ingediend bijuw Kamer. Tot slot wil het kabinet een «bestuurlijk model» invoeren endaarom gaat het kabinet onderzoeken of met concrete en duidelijkegronden op basis waarvan organisaties, die een bedreiging vormen vooronze democratische rechtsorde door banden te hebben met terroristischeorganisaties, door extremisme en terrorisme te bevorderen en doorgeweld te verheerlijken, in een zo vroeg mogelijk stadium verbodenkunnen worden.Bewaken en beveiligenIn het taakveld bewaken en beveiligen hebben we de afgelopen jaren eenbreed versterkingstraject ingezet, specifiek de inrichting van het stelselbeveiligen van personen. Afgelopen jaar stond in het teken van hetgefaseerd implementeren, evalueren en verbeteren van de beleidsmatigekaders voor het nieuwe stelsel. De veranderingen die we hebbendoorgevoerd en die inmiddels in de praktijk worden uitgevoerd hebbenwe geborgd in een geactualiseerde circulaire bewaken en beveiligen. Dekomende kabinetsperiode blijft bewaken en beveiligen een generaaldossier. We werken met onverminderde inzet aan de verdere vernieuwingvan het stelsel. Deze veranderingen worden momenteel geëvalueerd enverbeterd. Naar aanleiding hiervan vernieuwen we de circulaire naarverwachting in de tweede helft van dit jaar opnieuw.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800 VI, nr. 1429 Uitvoering van sanctiesOm Nederland veilig te houden zetten we in samenhang in op versterkingvan het gevangeniswezen, de forensische zorg, de jeugdbescherming enzoals eerder genoemd de rechtsbescherming. Daarbij zetten we niet alleenin op het beschikbaar houden en uitbreiding van capaciteit, maar ook opeen effectiever sanctiestelsel. Kortom, we gaan effectiever straffen. Ditdraagt bij aan het verminderen van recidive en dus minder slachtoffers eneen veiliger Nederland.We werken de komende periode aan een actieplan om perspectief tebieden om uit de capaciteitsproblematiek te komen. Hierbij betrekken wede ambtelijke verkenning naar een structurele aanpak voor het capaciteits-tekort bij DJI. Detentie wordt doelgerichter ingezet, terwijl we actief en insamenwerking met de Kamer alternatieven verkennen. We kijken naar deinvulling van korte vrijheidsstraffen, versobering, aparte regimes voorbeperkt risico gedetineerden en aanvullende maatregelen. Ook dedoorstroom naar de forensische zorg krijgt een plek. Verder gaat het planin op de uitstroom uit detentie. Voor het zomerreces van 2026 sturen wehet actieplan naar uw Kamer.Voor het beschikbaar houden en uitbreiden van celcapaciteit wordt geldbeschikbaar gesteld: 75 miljoen euro beschikbaar in 2027 en structureel100 miljoen euro vanaf 2028. We geven prioriteit aan noodzakelijkerenovaties omdat anders op termijn capaciteit buiten gebruik moetworden gesteld.We zetten verder stevig in op een veilige terugkeer van ex-gedetineerdenin de samenleving en het terugdringen van recidive. Dit vraagt al tijdensdetentie inzet van verschillende partners. Niet alleen van DJI, maar onderandere ook van gemeenten en reclassering. Waar nodig passen we detaakverdeling tussen de verschillende partners aan.Tegelijkertijd wordt de forensische zorg versterkt, zodat personen metcomplexe problematiek sneller passende behandeling krijgen enwachttijden worden teruggedrongen. Hiermee wordt voorkomen datkwetsbare personen verder afglijden in criminaliteit en dat criminelenetwerken misbruik maken van deze kwetsbaarheid.Verbetering kind- en gezingsbeschermingDe noodzaak voor het verbeteren van de kind- en gezinsbescherming blijftonverminderd groot. Daarom zetten we als kabinet, in het belang van hetkind, de hervorming van de jeugdbescherming door. Omdat vroegeinterventie essentieel is om erger te voorkomen. Kinderen en volwas-senen voelen zich nu onvoldoende gehoord en gezien, problemen ingezinnen en huishoudens worden onvoldoende in samenhang opgepakten het stelsel zelf is te complex georganiseerd. Daarom is een radicaleomslag nodig, met een stelselherziening en een andere manier vanwerken. Dit is eerder ook vastgesteld door de Inspectie Gezondheidszorgen Jeugd en vraagt om lef en leiderschap.8Het programma Toekomstscenario Kind- en gezinsbescherming wordtdaarom verder doorontwikkeld met aandacht voor eenvoud, samen-werking en een sterke lokale uitvoering. Hierin staat het gezin weercentraal en houdt waar dat kan de regie. Zodat kinderen en volwassenenzich echt geholpen voelen, en de noodzaak tot overheidsingrijpen(gedwongen maatregelen, uithuisplaatsingen) waar mogelijk vermindert.8Kamerstukken II, 2025–2026, 31 839, nr. 1098.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800 VI, nr. 14210 We versterken de samenwerking door toe te werken naar 25 regio’s, meteen centrale rol voor stevige lokale teams en een kwalitatief sterkRegionaal Veiligheidsteam die stevige veiligheidskennis en directetoegang hebben tot specialistische expertise bevoegdheden. Zo komenonderliggende problemen bij kinderen en ouders, zoals verslaving,schulden of psychische problemen, eerder in beeld. Door gezinnen eerderen beter te ondersteunen wordt escalatie voorkomen.We werken met de VNG en de uitvoeringspartners aan concreteremaatregelen die bij volwassen en kinderen tot merkbare verbeteringzullen leiden. Belangrijk onderdeel hiervan is het maken van goedeafspraken over hoe we met alle partijen de komende jaren samenwerken.Alleen in goede samenwerking kunnen fundamentele stappen wordengezet. Daar hebben alle uitvoerende partners en de stelselverantwoorde-lijken wat in te doen.Hier valt onder andere onder de verbetering van de meldfunctie en van degezamenlijke veiligheidsbeoordeling. Ook werken we uit hoe we meerruimte kunnen creëren voor professionals zodat ze de menselijke maatkunnen toepassen, op basis van alle beschikbare informatie. De professi-onals hebben ook een belangrijke rol in het uitwerken van het handelings-kader, dat eind 2026 gereed is. Voor de zomer bepalen we hoe we deproeftuinen kunnen verbreden en inbedden binnen de regio’s. Daarnaastkijken we hoe we de continuïteit van de Gecertificeerde Instellingen enbeschikbaarheid van hulp in het gedwongen kader kunnen waarborgen.We gaan met deze maatregelen aan de slag binnen de huidige financiëlekaders.Tot slotMet deze brief hebben wij uiteen gezet hoe wij aan de slag gaan voor eenveilig en rechtvaardig Nederland. Al deze maatregelen dragen insamenhang bij aan het veiliger maken van onze samenleving en hetversterken van de democratische rechtsstaat. Wij zien uit naar dekomende periode en een goede samenwerking met uw Kamer.De Minister van Justitie en Veiligheid,D.M. van WeelDe Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid,K.T. van BruggenTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800 VI, nr. 14211