Beleid op het terrein van de Tweede Wereldoorlog

20454Voortgangsrapportageuitvoeringwettenoorlogsgetroffenen25839TegoedenTweedeWereldoorlogNr.93BRIEFVANDESTAATSSECRETARISVANVOLKSGEZONDHEID,WELZIJNENSPORTAandeVoorzittervandeTweedeKamerderStaten-GeneraalDenHaag,22oktober20081.InleidingMetdezebriefinformeerikuovereenaantalvoornemensendestandvanzakenvaneenaantalonderdelenvanmijnbeleidophetterreinvandeTweedeWereldoorlog.Inmijnbriefvan11juni2007(KamerstukkenII2006–2007,20454en25839,nr.84)hebikugeschrevendatcontinuïteitopditterreinbelangrijkis.Ditisenblijftdekernvanmijnbeleid.TegelijkertijdzalheteindevandeTweedeWereldoorlogovertweejaar65jaarachteronsliggen.Methetverstrijkenvandetijdwordtdegroepmensendiedeoorlogzelfheeftmeegemaaktendaaruiteigenervaringoverkanvertellensteedskleiner.Ditheeftbelangrijkegevolgenvoorhetbeleidsterreinwaarik,namenshetkabinet,verantwoordelijkvoorben:dezorgvoorverzetsdeelnemersenoorlogsgetroffenenTweedeWereldoorlog(WOII)enhetmogelijkmakendaterblijvendbetekeniswordtgegevenaandeherinneringaandegebeurtenissenuitdeperiodevandeTweedeWereldoorlog.Gegevendezeontwikkelingen,achtikhetmijnverantwoordelijkheidombinnenmijnbewindsperiodedusdanigemaatregelentetreffendateenjuistebehandelingvandethema’sdietemakenhebbenmetdeTweedeWereldoorlogtotverindetoekomstisgewaarborgd.Indezebriefschetsikuopwelkewijzeikditwilrealiseren.IndatkaderzalikingaanopderelatietussenmijnministerieenhetNationaalComité4en5mei.Daarnazalikaangevenwatdegevolgenvandeontwikkelingenzijnvoorhetbeleiddatgerichtisopdedirectehulpverleningaanverzetsdeelne-mersenoorlogsgetroffenenWOII,hetzogenaamdeimmateriëlebeleid.Ikzalvervolgensingaanopdestandvanzakentenaanzienvaneenaantalaspectenvandewetsuitvoering.DaarnavolgtdestandvanzakentenTweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009KST1233530809tkkst20454-93ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2008TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,20454en25839,nr.931 aanzienvandeuitvoeringvanhetnaoorlogserechtsherstel,datleiddetothetbeschikbaarstellenvangeldenvoorindividueleencollectievedoelenvooronderanderedeSintienRomaendeIndischegemeenschap.IkwiluookopdehoogtestellenvandestandvanzakentenaanzienvanhetIndischHerinneringscentrumBronbeek,waaroverikusamenmetdestaatssecretarisvanDefensieineenbriefvan26juli2007(KamerstukkenII2006–2007,20454,nr.86)hebgeïnformeerd.TenslottezalikunogkortinformerenoverdeontwikkelingeninmijnbeleidtenaanzienvanvoorlichtingenhetinternationalebeleidophetterreinvandeTweedeWereldoorlog.Ikwildezebriefbesluitenmeteenkortebeschouwingoverdegevolgenvandegeschetsteontwikkelingenvoordedirectbetrokkenenzelf.Hetrespectvoordezegroeplooptalseenrodedraaddoormijnbeleid.Ikrespecteerdezorgendiemenheeftoverdeontwikkelingenindetoekomstenhechterbijzonderaandatjuistzijbijdeverdereuitwerkingvanmijnbeleideenactieveenbelangrijkerolvervullen.OverdeontwikkelingenvanhetprogrammaErfgoedvandeOorlogzalikuperseparatebriefinformeren.2.Kernvanhetbeleid:toekomstbestendigheidOphetterreinvandezorgvoorverzetsdeelnemersenoorlogsgetroffenenWOIIvoerikhetbeleiddatdebeginselenvanereschuldenbijzonderesolidariteit,deprincipesdiedegrondslagvormenvanhetstelselvandepensioen-enuitkeringswettenopditterrein,ookvoordetoekomstkun-nenwordengegarandeerd.Hetafnemenvandeomvangvandedoel-groep–erzijnnunogruim36000cliëntenvandePensioen-enUitkerings-raad(PUR)meteengemiddeldeleeftijdvan76jaar–nooptmijtothetnemenvanmaatregelendieookopdelangetermijnhetstelseluitvoer-baarhouden.Dehuidigecomplexesystematiekvandewettenvooroorlogsgetroffenenleidttoteenzeerzwarebelastingvandedoelgroep.Medegeziendehogegemiddeldeleeftijdvandedoelgroepzijneenaantaladministratievehandelingenopgrondvanhethuidigestelselbovendieninveelgevallenoverbodig.Daaromwilikdeuitvoeringvandewettenvooroorlogsgetrof-fenenvereenvoudigen.Eenwetsvoorsteldienaangaandeisuwkamerop5augustus2008aangeboden(KamerstukkenII2007–2008,31551,nr.2).Deafnemendeomvangvandedoelgroepheeftookgevolgenvoordeuitvoeringsorganisatie.Omdekwaliteitvandewetsuitvoeringtotindeverretoekomsttekunnenhandhaven,benikvanplanommetingangvan1januari2011deuitvoeringvandewettenovertedragenvandePURnaardeSocialeVerzekeringsbank(SVB).Op17juni2008hebikuhierover,medenamensmijnambtgenootvanSocialeZakenenWerkgelegenheid,eenbriefgestuurd(KamerstukkenII2007–2008,20454,nr.90).OphetgebiedvandeherinneringheefthetwegvallenvandegeneratiediedeTweedeWereldoorlogheeftmeegemaaktookdenodigeconse-quenties.Organisatiesdiezichbezighoudenmethetbetekenisgevenaandeherinnering,oriënterenzichopdewijzewaaropditmoetwordenvorm-gegeven.Ookjongeregeneratiesmoetenbijhetonderwerpbetrokkenblijven.Erwordteenverbindingmethedendaagseontwikkelingengezocht,zonderdaarbijechterheteigenstandigekaraktervandeTweedeWereldoorloglostelaten.Inditkaderspeeltdeheroriëntatiebinnenderijksoverheidookeenrol;denadrukkomtmeerenmeerteliggenophetbeleidenminderopdeuitvoering.DemanierwaaropdeonderwerpenophetbeleidsterreinTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,20454en25839,nr.932 TweedeWereldoorlognubinnenderijksoverheidwordenbehandeld,krijgthierdoorsteedsmeereenatypischkarakter.Dehuidigedominanterolvanderijksoverheidopditterreiniszowelinhoudelijksturendalsgedetailleerduitvoerend.Ditdruistintegenhetprincipevaneenoverheiddiestuurtophoofdlijnen,maardeinhoudenuitvoeringwaarmogelijkoverlaataanmaatschappelijkepartners.Ikhebhetvoornemeneenaantaldepartementaletakengerichtophetmogelijkmakendaterblijvendbetekeniswordtgegevenaandeherinne-ringaandegebeurtenissenuitdeperiodevandeTweedeWereldoorlog,overtedragenaanhetNationaalComité4en5mei(hetComité).DitbetrefttakendiegoedaansluitenbijdetakendiehetComiténualheeftophetterreinvanhetrichtinggevenaanherdenkenenvieren,hetvoorlich-tingsbeleidenhetbevorderenvansamenhangenafstemming.Ikdenkdaarbijaantakenalshetvormgevenenuitvoerenvaneengerichtprojectenbeleidophetgebiedvanvoorlichting,hetentamerenvantoege-pastonderzoek,hetleggenvanverbindingentussenthema’s,zorgvoorvrijwilligersorganisatiesenzovoort.Ditzijntakendievolgensmijbeterdooreenmaatschappelijkeorganisatiekunnenwordenuitgevoerddanvanuitderijksoverheid.DezeverschuivingpastbijdeontwikkelingdiehetComitédeafgelopentwintigjaarheeftdoorgemaaktenbijwathetComiténuzelfaangeefttewillenzijn:eenkenniscentrumophetgebiedvanherdenkenenvieren.IkhebgrotewaarderingvoorhetgeenhetComitédeafgelopenjarentotstandheeftgebrachtendenkdatikmetdegeschetstemaatregelendeontwikkelingvanhetComitéoppositievewijzekanversterken.MijntoekomstbeeldisdathetComitédeorganisatieinNederlandzalzijnwaarontwikkelingenwordengevolgdengeëntameerd,waarverbindingenwordengelegdendevisieopherdenkenenvierenverderwordtontwik-keld.HetComitézaldeorganisatieinNederlandzijnwaarkennis,infor-matieenvisiebeschikbaaristenaanzienvanalleontwikkelingenenrela-tiesophetterreinvandeherinneringaandeTweedeWereldoorlog.HetComitézalhierbijgeentakenovernemenvanandereorganisaties(zoalsdenationaleherinneringscentra),maarmeeralseenvliegwieleninitiatoroptreden.Ditbetekentdatderolendetakenvanmijnministerieindezezullenveranderen;vanuitvoerdernaaropdrachtgeverentoezichthouder,opafstand.Hetbetekenthelemaalnietdatdebetrokkenheidminderzalworden,slechtsdeuitvoeringwordteldersneergelegd.Evenwelookindetoekomstzaléénministeriedathetonderwerpbeheertnietvoldoendezijn.Ikhebuinmijnbriefvan11juni2007algewezenopdenoodzaakvanhetleggenvanverbindingen,omindetoekomsthetverhaalvandeTweedeWereldoorlogbetekenistekunnenlatenhouden.IkdenkhierbijaandeVeteranendag,hetNationaalMuseum,hetHuisvandeDemocratieenzovoort,onderwerpendieelkaarkunnenversterken.Hetisdaaromvanzeergrootbelangdatdeverbindingnietalleenvanuitmijnministerieblijftbestaan,maarvanuitmeerdereministerieswordtvormgegeven.OpditmomentiseenaantalministeriesvertegenwoordigdinhetbestuurvanhetComitéenmetverschillendeandereministerieswordtsamengewerkt.Ikwilnagaanhoeweindetoekomstdezeverbindingenkunnenbesten-digenenwaarnodigversterken.AlleenzozalhetComitézijnnieuwerolkunnenwaarmaken.HetComitéheeftmijnvoorstelpositiefontvangen.Ikhebaangegevendatzorgvuldigheidookindittrajectvangrootbelangis.Detakenenverant-woordelijkhedenzullenheldermoetenzijnenhetbudgetmoetdaaropzijntoegesneden.MijnministerieenhetComitézullenditvoornemennaderuitwerken.Eengrootaantalministerieszalhierbijwordenbetrokken.DezeTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,20454en25839,nr.933 uitwerkingzalinjuni2009gereedzijn.Hetismijnvoornemenomuiterlijk1januari2011deoverdrachtvantakentehebbengerealiseerd.3.ImmaterieelbeleidInmijnbriefvan11juni2007hebikeenvrijuitgebreidoverzichtgegevenvanmijnbeleidtenaanzienvandehulpverleningaanverzetsdeelnemersenoorlogsgetroffenenWOII.Ikhebhierbijaangegevendattenaanzienvanditaspectvanmijnbeleidmijnbelangrijksteuitgangspuntisdatookbijeenafnemendedoelgroepdekwaliteitvandehulpverleninginstanddientteblijven.Inmiddelshebikmetallebetrokkeninstellingenmeerja-rigeafsprakengemaaktovereengeleidelijkeafbouwvandesubsidie.Tegelijkertijdhebikdeinstellingenduidelijkgemaaktdatikbereidbenhenteondersteunenbijeenheroriëntatieopdetoekomst.Ikziehetaangaanvansamenwerkingsverbandenenverbredingvandehulpverleningnaaranderegroepenoorlogs-engeweldsgetroffenenalshetantwoordopdeafnemendehulpverleningaanverzetsdeelnemersenoorlogsgetroffenenWOII.Hetorganisatorischedraagvlakkanzoinstandblijven.Samenwer-kingbevorderttevensdatdekennisenexpertisemetbetrekkingtotdehulpverleningaanverzetsdeelnemersenoorlogsgetroffenenWOIIbehoudenblijftenwordtingezetvooranderegroepen.Bijhetzoekennaarsamenwerkingsverbandenblijktdatmeerdereministe-rieswordengeconfronteerdmetdeproblematiekvanpsychotraumaenhulpverleningaanoorlogsengeweldsgetroffenenenvluchtelingen.MetnamemethetministerievanDefensievindenregelmatiggesprekkenplaatsmetalsthemadesamenhangtussenhetveteranenbeleidenhetLandelijkZorgsysteemVeteranenenhulpverleningaanverzetsdeelnemersenoorlogsgetroffenenWOII.DelessendiegeleerdzijnuithetdossierverzetsdeelnemersenoorlogsgetroffenenWOIIblijkenvaakookbruik-baarvoorhetveteranenbeleid.Ophetterreinvandehulpverleningaanslachtoffersvanoorlogengrootschaliggeweldisinmiddelseenconcreetsamenwerkingsverbandgevormd,hetNetwerkPsychotraumaNederland(NPN).Hierbijzijnorganisatiesdie(mede)hulpverlenenaanveteranenenorganisatiesdie(mede)hulpverlenenaanverzetsdeelnemersenoorlogs-getroffenenWOIIbetrokken.DeBasis(eeninstellingvoorhulpverleningaanonderandereveteranen)heeftdecoördinerenderolbijhetNPNopzichgenomen.4.AspectenwetsuitvoeringInhetnavolgendestelikuopdehoogtevandestandvanzakenvaneenaantalaspectendiedeuitvoeringvandewettenvooroorlogsgetroffenenbetreffen.GerichtebenaderingenterritorialiteitseisWuboDoorhetverstrijkenvandetijdwordtdeverificatievandeoorlogsgebeur-tenissenendebeoordelingvandemedischecausaliteitbijaanvragenopbasisvandewettenvooroorlogsgetroffenensteedslastiger.Ditiséénvanderedenenvoorhethogepercentageafgewezenaanvragen(70%).Deomvangvandezeproblematiekzaldekomendejarenalleenmaartoenemen.DePURendeStichtingPelitazijndaaromopverzoekvanmijnambtsvoorgangsterinseptember2005gestartmethetprojectGerichtebenadering.Inditkaderzijnvanafdezedatummensenaangeschrevendiealbekendwarenbij«HetGebaar»(gerichtopIndischeNederlanders)omhenopdemogelijkhedenvandewettenvooroorlogsgetroffenentewijzen.Deafgelopenjarenbentuuitgebreidopdehoogtegesteldvandeinhoudendevoortgangvanditproject.InvervolghieropkanikuaandehandvandelaatstedoordePURverstrektecijfers(eindseptember2008)TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,20454en25839,nr.934 hetvolgendemeedelen.Totnutoewerdenruim31000brievenverzonden.Erzullennogongeveer2700personenwordenaange-schreven,waarnaintotaalruim33000(100%)personenzullenzijnaange-schreven.Opbasisvandegegevensoverhetresultaatvaneerdereverzendingenenvanwegehetfeitdaternogslechtseengeringaantalzendingenistegaan,kandePURnualaangevendatintotaalongeveer4300(12,8%)personeneenaanvraagzullenindienen.Hiervanvallen3200personenonderdedoelgroep.Ditaantalisgelijkaandeoorspronkelijkeschattingvanhetin2004uitgevoerdepilotonderzoekaansprakenIndischeoorlogs-getroffenen(pilot).Dezeaanvragenzullenresultereninmaximaal1500toekenningen(4,4%).Hiervanzullen925leidentoteenfinanciëletoeken-ningen575toteen«erkenningsec»(deoorlogservaringkanwordenvastgesteldmaardemedischebeoordelingvancausaleziektenofgebre-kenblijftachterwege).Hetaantalerkenningensecblijftachterbijhetverwachteaantal.Ditkomtdoordathetmerendeelvande3200aanvra-gersdieonderdedoelgroepvallennietomeenerkenningsecheeftgevraagd,maaromeenuitkering.Zoalsopbasisvandepilotreedswerdverwacht,komteengrootdeelvandepersonendieonderdedoelgroepvaltenomeenuitkeringheeftgevraagddaarvoornietinaanmerking,omdatzijgeencausaleziektenofgebrekenhebben.Inmijnbriefvan17juni2008hebikaangegeventeverwachtendatnaafrondingvanhetprojectin2009hetaantalregulierenieuweeersteaanvragen(aanvragenvanpersonendienogniettotdewettenzijntoegelaten)drastischzalafnemen.Dezeverwachtingisgebaseerdophetfeitdatdezereguliereaanvragenuitdezelfdedoelgroepafkomstigzijnalsdeaanvragenvanhetproject.UitdelaatsteinstroomcijfersvandePURblijktdathetaantalregulierenieuweeersteaanvragenindeeersteachtmaandenvan2008tenopzichtevan2007inderdaadforsisgedaald.Ikverwachtdeeind-rapportagevanhetprojectindetweedehelftvan2009.Danzalblijkenofdezeterugganginhetaantalreguliereeersteaanvrageneenmeerstructu-reelkarakterheeft.NaasthetaanschrijvenvanpotentiëlegerechtigdendieinNederlandwonen,zijnsindsapril2007ookNederlandersbenaderddieinhetbuiten-landwonenenmogelijkrechtenaandewettenvooroorlogsgetroffenenkunnenontlenen.Dezegroepaangeschrevenenisechterbrederdandegroepdiealbekendwasbij«HetGebaar».DithangtsamenmethetarrestvanhetEuropeseHofvanJustitie(Hof)van26oktober2006waarinisbepaalddatdeindeWetuitkeringenburger-oorlogsslachtoffers1940–1945(Wubo)opgenomenterritorialiteitseisinstrijdismethetgemeen-schapsrecht.AlsgevolgvanditarrestzijnvanafgenoemdedatumindeGerichtebenaderingvoorhetbuitenlandmedediepersonenbetrokkendiebinnendeEuropeseUnie(EU)woneneneerdereenWubo-aanvraaghebbeningedienddieisafgewezenomdatzijinhetbuitenlandwoonden.OmtebenadrukkendatdetebenaderendoelgroepbrederisdandiebinnenNederland,isvoorditonderdeelvanhetprojectGerichtebenade-ringgekozenvoordebenamingBredebenaderingbuitenland(BBB).UitdemeestrecentecijfersvandePUR(eindseptember2008)blijktdathetinnovember2007afgerondegedeeltevandeBBBdatbetrekkinghadopdebenaderingvanpersonendiebinnendeEUwonen,hetvolgendeheeftopgeleverd.Erzijnintotaal1881personen(100%)aangeschreven.Hiervanhebbener724(38,5%)aangegevenbelangstellingtehebben.Metdezepersonenheefteentelefonischeintakeplaatsgevonden.Naeenuitgebreidevoorlichtingoverde(on)mogelijkhedenvandewettenvooroorlogsgetroffenenhebben458personen(24,5%)aangegeveneenaanvraagtewillenindienen.Hetaantalpersonendatuiteindelijkeenaanvraagheeftingediendis329(17,5%).VandezeaanvragenzijnerinhetkadervandeWetuitkeringenvervolgingsslachtoffers1940–1945(Wuv)96TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,20454en25839,nr.935 toegekend,81afgewezendanwelingetrokkenennog105bijdePURinbehandeling.InhetkadervandeWubozijner90aanvragentoegekend,70afgewezen/ingetrokkenennog90inbehandeling.Inmijnbriefvan26maart2006(KamerstukkenII2006–2007,20454,nr.83)hebikugemelddatikomredenenvanredelijkheidenbillijkheidhebbeslotendeWuboalsgevolgvanhetarrestvanhetHofvan26oktober2006zotewijzigendatookdeNederlandersdiebuitendeEUwoneneenaanvraagopgrondvandezewetkunnenindienen.Hetdoormijopge-steldewetsvoorstelisdooruwKamerop20maart2008zonderberaadsla-gingenstemmingaangenomenenuiteindelijkop11april2008inwerkinggetreden.NadeinwerkingtredingvandewetwordeninhetkadervandeBBBookdepotentiëlegerechtigdenaangeschrevendiebuitendeEUwonen.HetgaathierbijomeengroeppersonenvergelijkbaarmetdiebinnendeEUisaangeschreven(bekendbij«HetGebaar»eneerderafge-wezenWubo-aanvragers).DePURheeftdeomvangvandegroepvastge-steldop9000personen.Eindseptember2008isdestandvanzakenalsvolgt.Vande3957aangeschrevenpersonenhebben869aangegevengeïnteresseerdtezijn.Hiervanhebben72eenaanvraagingediend.AndersdanbijdegroeppersonendiebinnendeEUwoont,isdeervaringvandePURtenaanzienvandegroeppersonendiebuitendeEUwoont,datereenlangetijdoverheengaatvoordatopdeverzondenbriefeenreactiewordtontvangen.Dezeervaringenhetnoggroteaantaltebenaderenpersonenzorgenervoordateropditmomentnoggeengefundeerdeuitsprakenkunnenwordengedaanoverhettotale(teverwachten)aantalaanvragenentoekenningen/afwijzigenuitdegenoemdegroep.CommissiegelijkebehandelingDePURverstrektopgrondvandeWuvuitkeringenaanvervolgings-slachtoffersWOII.DezeuitkeringvulthetinkomenaantothetniveaudatmenzouhebbengehadzonderdegeestelijkeoflichamelijkeinvalideringalsgevolgvandeTweedeWereldoorlog.Omdehoogtevandeuitkeringteberekenen,wordtuitgegaanvaneengrondslag.DehoogtevandegrondslagwordtbepaalddoorhetlevenspeilinNederland(dezoge-naamdeEuro-grondslag).Slachtofferskunnenookinaanmerkingkomenvooreenuitkeringindiendevervolgingheeftplaatsgevondeninhetvoor-maligNederlands-Indië,waarhetlevenspeilforsafwijktvandatinNeder-land.Inartikel8,derdelid,vandeWuvisdaarombepaald,dathetlevens-peilinIndonesiëalsuitgangspuntwordtgenomenwanneermenisvervolgdinNederlands-IndiëendeuitkeringinIndonesiëaanvraagt(dezogenaamdeRupiah-grondslag).ZonderdezeuitzonderingsbepalingzoudenrechthebbendeninIndonesië–dietenopzichtevanlandgenotenaleenrelatiefhooginkomenontvangen–eenbuitenproportioneelhogeuitkeringontvangen.EenWuv-gerechtigdeinIndonesiëheefttegenhethanterenvandeuitzonderingsbepalingeenklachtingediendbijdeCommissiegelijkebehandeling(CGB).DeCGBisvanoordeeldatdedoel-stellingvandewet,hetbehoudenofherstellenvanhetoorspronkelijkelevenspeilvanvoordevervolgingdanwelvoorhetintredenvandeinvali-diteit,legitiemis.Bijhetvaststellenvandegrondslagvoorhetberekenenvandeuitkeringmagderhalverekeningwordengehoudenmethetlokalelevenspeil.MaaropgrondvandeargumentendathetaantalWuv-gerech-tigdeninIndonesiëvanniet-NederlandseafkomsthogerisdanhetaantalvanNederlandseafkomsténdatdeuitkeringlagerisdandeuitkeringopEuro-grondslag,concludeertdeCGBdatersprakeisvaneenindirectonderscheidopgrondvanras.DeCGBadviseertinzijnoordeelomdeuitzonderingsbepalingindeWuvteschrappen.AlsalternatieveoplossingbeveeltdeCGBaanomdegrond-slagvanelkeuitkeringvoortaantebepalenaandehandvanhetniveauTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,20454en25839,nr.936 vanhetlevenspeilvanhetlandvanvestigingophetmomentvanontvangstvandeuitkering.Eenbeschuldigingvanindirectediscriminatieopgrondvanrasneemikvanzelfsprekendzeerserieus.Aanbeidevoorgesteldemogelijkhedenklevenechterzodanigebezwaarlijkeconsequenties,dathetnietmogelijkisdaarzondermeeruitvoeringaantegeven.Hetzondermeerschrappenvandeuitzonderingsbepalingheefttotgevolgdatdeuitkeringsgerech-tigdeninIndonesiëeenuitkeringgaanontvangendieisafgeleidvanhetlevenspeilinNederland.Indiendezeoptiezouwordendoorgevoerd,zaldeWuv-uitkering(dienaarIndonesischeverhoudingenalhoogis)nogeensvijfmaalzohoogwor-den.Zoeenbuitenproportioneelhogeuitkeringisnietinovereenstem-mingmethetdoelvandeWuv,teweten:hetherstellenvanhetlevenspeilvanvoordevervolginginhetvoormaligNederlands-Indië.ZouvoordealternatieveoplossingvanhetCGBwordengekozen,danheeftdittotgevolgdatdeWuv-uitkeringvangerechtigdendieinanderelandendanNederlandwonennaarhetlevenspeilvanhunwoonlandwordtberekend.Ditleidtiniedergevalvoordegerechtigdendiewoonachtigzijnineenniet-westerslandtoteenforseverlagingvandeuitkering.MijnoverleghierovermetdeCGBheeftnietgeleidtoteendirecteoplossing.Omeenweloverwogenbesluittekunnennemenindezedelicatekwestie,hebikdeskundigeningeschakeldomonderzoektedoennaarmogelijkealternatieveberekeningswijzen.Daarbijwordt–naastgevolgenvoordeprogramma-uitgavenendeuitvoeringskosten–aandachtbesteedaaninkomenseffectenvooruitkeringsgerechtigden,uitvoeringsconsequentiesendebeschikbaarheidvanvoordeberekeningbenodigdedata.Ookhebikgevraagdomeenvergelijkingtemakenmetandereuitvoeringsstelsels.Hetrapportzalnaarverwachtinginnovember2008gereedzijn.Vanzelf-sprekendzalikuopdehoogtestellenvandeuitkomstenvanhetonder-zoekendegevolgendieikdaaraanzalverbinden.5.AfhandelingrechtsherstelInhetnavolgendeinformeerikuoverdestandvanzakentenaanzienvandeafrondingvanhetnaoorlogserechtsherstel.Zoalsuweetheefthetkabinetop21maart2000bedragenbeschikbaargesteldaangroepenvervolgingsslachtoffersvoorindividueleuitkeringenencollectievedoelen(KamerstukkenII,1999–2000,25839,nr.13).Ikhoudtoezichtopdetijdelijkezelfstandigebestuursorganendiezijnopgerichtomdezebedragenteverdelen,deStichtingRechtsherstelSintienRomaendeStichtingHetGebaar.StichtingRechtsherstelSintienRoma(SRSR)DeSRSRisin2000opgerichtom€13613406teverdelen.DeregeringheefthetbedragbeschikbaargesteldvoorSintienRomavanwegegebrekeninhetnaoorlogsrechtsherstel.Nahetverstrekkenvanindivi-dueleuitkeringenresteertruim9miljoenvoorcollectievedoelen.Destichtingwordtuiterlijkper31december2009opgeheven,zodatvoorhetgenoemdebedragperdiedatumeengoedebestemmingmoetzijngevonden.UitonderzoekblijktdatSintienRoma,eenkleinemaardoorimmigratiegroeiendegroep,nadrukkelijklangdurigeondersteuningnodighebbenominonzemaatschappijtekunnenfunctioneren.EensleutelprojectvandeSRSRisdaaromhetoprichtenvaneenlandelijksteunpuntdateenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,20454en25839,nr.937 centraleenuitvoerenderolgaatspelentenbehoevevaneenblijvendeverbeteringvandepositievanSintienRomainNederland.Hetlandelijksteunpuntzalzichprimairrichtenopgemeentenomdatzijbijuitstekdeuitvoerderszijnvanhetlandelijkebeleidopterreinenalsmaat-schappelijkeondersteuning,onderwijsenarbeidsparticipatie.ErisgekozenvoordezeconstructieomdatuiteerdereprojectenvandeSRSRisgeblekendatgemeentenbehoeftehebbenaaneendergelijksteunpunt.Hetcentrumkankennis,informatieenparticipatieinprojectenbieden,waarbijdeinsteekisdateenintegralevisieenaanpakoplokaalniveaunodigis.Deervaringleertdaterbijeenintegraleaanpakophetgebiedvanjustitie,scholing,zorg,welzijnenarbeidsuccessenwordengeboekt.Dezebenaderingvraagtomeenindividuelebegeleidingenlangetermijn-aanpakbinneneenlokaalnetwerkvanbetrokkeninstanties.Hetplanvoorhetoprichtenvanhetcentrumisdezezomerinterdeparte-mentaalbesproken.DaarbijisuitgesprokendathetzinvoliselkaarteinformerenoverhetlandelijkebeleidwaarbinnenmogelijkhedenzijnomspecifiekaandachttebestedenaandepositievanSintienRoma,bijvoor-beeldoverdeactiviteitenophetterreinvan«Wonen,WijkenenInte-gratie»enderelatiemetdeWetmaatschappelijkeondersteuning.Hetisnadrukkelijknietdebedoelingoplandelijkniveauopnieuweendoelgroepenbeleidteintroduceren.Hetlandelijkesteunpuntzalinhetvoorjaarvan2009wordenopgericht.Inheteerstejaarzalvooralwordengeïnvesteerdindeoverdrachtvanlopen-desuccesvolleprojectenvandeSRSRendepositioneringinrelatietotandereorganisaties,zoalsstichtingForumendeVerenigingvanNeder-landseGemeenten.Hetisdebedoelingdathetsteunpuntzichineengroeimodelzalontwikkelentoteenweliswaarkleinmaaropditterreingezaghebbendexpertisecentrum.HetGebaarDeStichtingHetGebaarheeftvanderegeringdeopdrachtgekregenom160miljoeneuroaanindividueleuitkeringenen16miljoeneurovoorcollectieveprojectenteverdelentenbehoevevandeIndischegemeen-schap.Hetverstrekkenvandeindividueleuitkeringenkreegprioriteitenheeftvoornamelijkin2001en2002plaatsgevonden.Vervolgensheeftdestichtinghaartweedetaak,hetverdelenvandevoorcollectievedoelenbeschikbaargesteldegelden,uitgevoerd.Destichtingheeft409project-voorstellenontvangenterwaardevan75miljoeneuro.Doordevijfvou-digeovertekeningwashetbeoordelenvandeprojectennieteenvoudig.Erzijnuiteindelijk124projectengehonoreerd.BijdeoprichtingvandeStich-tingHetGebaarwasvastgelegddatdestichtingper1januari2008zouliquideren.Inmijnbriefvan11juni2007hebik,methetoogopdezorg-vuldigeafwikkelingvanderesterendewerkzaamheden,aangegevendatikzoulatenonderzoekenopwelkewijzedevoortzettingenafrondingvandewerkzaamhedenvandeStichtingHetGebaarna1januari2008gestaltezoumoetenkrijgen.Inaansluitingdaaropmelddeikuindebegroting2009vanmijnministeriedatdeliquidatiedatumvandeStichtingHetGebaarwasverschovennaar1juli2009.Inmiddelshebik,naconsultatievanhetbestuurendeRaadvanAdviesvandeStichtingHetGebaar,beslotenper1januari2009destatutenvandezestichtingtewijzigenendezestichtingomtevormentoteen«StichtingAfwikkelingHetGebaar»(SAGE).BijdeafrondingvandeverdelingvandeJoodsetegoedenin2005iseenvergelijkbareproceduregevolgdenisdeStichtingAfwikkelingMaror-geldenOverheid(SAMO)totstandgebracht.DoelvanSAGEisdeafrekeningvandeper1januari2009noglopendeofperdiedatumeindi-TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,20454en25839,nr.938 gendeprojectenvandeIndischegemeenschapendebehandelingvaneventuelebezwaar-enberoepsprocedures.BijdestatutenwijzigingvandeStichtingHetGebaarzalnietalleendenaamvandestichtingwordenveranderd,maarzalookdezenieuwedoel-stellingwordenvastgelegd.VerderkomtindetewijzigenstatutendeRaadvanAdviestevervallen,wordthetbestuurteruggebrachttotéénpersoon(tevensproject-directeur)enwordtdebestemmingvandenaliquidatievanSAGEmogelijknogresterendeGebaargeldenindestatutenvastgelegd.GeziendeomvangvanderesterendewerkzaamhedenverwachtikdatSAGEper1januari2010kanwordengeliquideerd.Onderzoek«VanIndiëtotIndonesië»Indebriefvan12januari2007(KamerstukkenII2006–2007,20454,nr.82)heeftmijnambtsvoorgangsterugeïnformeerdoverdereactievanhetkabinetopderesultatenvandeinhetkadervanhetonderzoeksprogram-ma«VanIndiëtotIndonesië»ingesteldedeelprogramma’snaardeIndi-schebackpay-kwestieendeproblematiekrondIndischeoorlogs-schade,roofenrechtsherstel.IkhebtweegesprekkengehadmethetIndischPlat-formoverditkabinetsstandpunt.Dezegesprekkenzijnvoormijgeenaanleidinggeweesttoteenheroverwegingvanhetkabinetsbesluitdatmet«HetGebaar»indertijdisbeoogdfinaalrechttedoenaandekritiekopdebejegeningvandeslachtoffersvanhetnaoorlogserechtsherstel.BijverschillendegelegenhedenhebikalaangegevenvanmeningtezijndatdegeschiedenisvanNederlands-Indiënogaltijdonderbelichtisenmeeraandachtbehoeft.MetdeoprichtingvanhetIndischHerinneringscentrumBronbeekenmethetIndischerfgoedalsspeerpuntbinnenmijnprogrammaErfgoedvandeOorlogwilikdeschijnwerpersrichtenopdezegeschiedenisendegevoe-lensenervaringenvandezeoorlogsgetroffenen.Daarbijpastookdegarantievanhetkabinetom,opgrondvandebeginselenereschuldenbijzonderesolidariteit,demateriëlezorg(metnameopbasisvandewettenvooroorlogsgetroffenen)enimmateriëlezorgvooroorlogsgetrof-fenenuithetvoormaligNederlands-Indiëtegaranderen.6.IndischHerinneringscentrumBronbeekInmijnbriefvan26juli2007hebikuopdehoogtegesteldvanmijnvoor-nemenbetreffendedeoprichtingvaneenIndischHerinneringscentrumopdelocatielandgoedBronbeek.Graagstelikuopdehoogtevandestandvanzaken.MetdeverschillendebijhetlandgoedBronbeekbetrokkenpartijen,waar-onderhetministerievanDefensie,deRijksgebouwendienst,deprovincieGelderlandendegemeenteArnhemhebikafsprakengemaaktdiemoetenleidentoteengezamenlijketoekomstvisievoorditlandgoed.Op15augustus2008,enmargevandeherdenkingvanheteindevandeoorloginNederlands-Indië,ishiertoeeenconvenantondertekend.HetbestuurvanhetIndischHerinneringscentrumBronbeek(IHCB)heeftmijinjuni2008haarvisiegeschetst:«HetIHCBinformeertenverhaaltopwaardige,inhoudelijkeenevocatievewijzeoverdeTweedeWereldoorloginNederlands-IndiëenoverdeIndi-schegemeenschapvanaf1900totheden.Hetverrijktkennis,bewustwor-dingenempathieenzetaantotnadenkenoverdetoenmaligegebeurte-nissen,actuelesituatiesenheteigenhandelen».TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,20454en25839,nr.939 DebelangrijkstetaakvanhetIHCBzalzijnhetoverdragenvankennisoverNederlands-IndiëenIndonesiëmetdenadrukopdeTweedeWereldoorlogendenasleepdaarvan,waarbijhetlandgoedBronbeekindetoekomsteenIndischeontmoetingsplaatsis,waargeneratiessamenkunnenkomenomteherdenkenentevieren.Secundaireambitieszullenafhankelijkvanaanvullendefinancieringgeleidelijkwordenverwezenlijkt.HetisdebedoelingdathetIHCBenhetMuseumBronbeekkomentoteengezamenlijkegeïntegreerdepubliekspresentatie.Momenteelwordt,inoverlegmethetbestuurvanhetIHCBdoorhetNederlandsInstituutvoorOorlogsdocumentatie(NIOD)enmetsubsidievanmijnministerie,delaatstehandgelegdaaneenwetenschappelijkconceptopbasiswaarvandezepubliekspresentatieinhetIHCBkanwordeningericht.OmhetIHCBindestartfasebijhaartakenteondersteunenzijnalverschil-lendeprojectsubsidiestoegekend.ZowordtdeDVD«Oorloginhetpara-dijs»gemaaktmetoudennieuwmateriaal,aangevuldmetinterviewseneeninleidendefilm.Daarnaastwordtdoorhetzelfdeteamdatdesucces-vollestrip«Deontdekking»maakte,gewerktaaneenstripverhaaloverdeoorloginNederlands-IndiëendeBersiaptijd.7.VoorlichtingsbeleidWOIIInhetbeleidskadervoorlichtingsbeleidherdenkingWOIIindeperiode2006totenmet2010(«Raakdejuistesnaar»),ugestuurdalsbijlagebijdebriefvan18juni2006(KamerstukkenII2005–2006,20454en25839,nr.75)heeftmijnambtsvoorgangsteraangekondigdnaanderhalfjaardegehelesystematiekvanditkadertezullenevaluereneneventueelnaaraanleidingdaarvanbijtestellen.Dezeevaluatieisuitgevoerdtusseneindnovember2007eneindjuni2008.Hetdoelwasvasttestellenofersprakewasvanvoldoendeeffectiviteitendoelmatigheidinhetgevoerdeprojectenbeleidenzonodigtoteenherijktekoerseninrichtingtekomen.Deeerdergenoemdeheroriëntatieopdepositieenderolvanderijksover-heidendetoekomstbestendigheidvanhetbeleidzijnhierinvoormijmederichtinggevendgeweest.HetvoorlichtingsbeleidisgerichtophetaanvullenvandekennisenhetinzichtvandeNederlandsebevolkingmetbetrekkingtotdeTweedeWereldoorlogendaarmeesamenhangendethema’s.Doormiddelvanprojectenopscholen,tentoonstellingeninmusea,aanvullendmateriaalbijinhetonderwijsgebruiktestandaardlesmethodenenprojectendiedichtbijburgersstaaninhuneigenwoonplaats,wordendegebeurte-nissenindeoorlogbelichtenvertaaldnaareenhedendaagsebetekenis.Hierbijmoetwordenuitgegaanvandeactuelevragendielevenonderdehuidigegeneraties;iederegeneratiekijktimmersvanuitzijneigenperspec-tiefnaardegeschiedenisensteltvanuitditperspectiefzijnvragen.Geblekenisdatbinnenhethuidigeprojectenbeleiddaarnogonvoldoendeopwordtingespeeld.Ditheefttemakenmetdeafstemmingtussenvraag(vanmetnamedocenten)enaanbod(vanorganisaties).Erwordennogteveelproductenontwikkelddieteveelopdezelfdethema’svoortbordurenendaardoornietwordengebruikt.Hierdoorontstaatervoornieuwegene-ratiesteweinigdynamiekomnieuwevragentestellen.Ookontstaathetrisicodaterviahetprojectenbeleidteveeleenduplicaatkomtvanbestaan-delesmethodes.Daaromwilikhetvoorlichtingsbeleidherzien,waarbijikopmerkdatdeoorspronkelijkedoelstelling,namelijkdatzoveelmogelijkorganisatieshieraanmeemoetenkunnendoen,intactblijft.Ikstreefernaaromdemiddelendieerzijnzoeffectiefmogelijkintezetten.DaaromwilikmaatschappelijkrelevantepersonenvragenomeenanalysetemakenvanmaatschappelijkeontwikkelingenentrendsendeTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,20454en25839,nr.9310 vertalinghiervannaareenvierjarigthemaprogramma.DehuidigeSubsidieregelingvoorlichtingsbeleidWOIIzalwordenvervangendooreenopenbaretenderregeling.Metbehulpvandezeregelingwordenprojectopdrachtengeformuleerd,dienadrukkelijkaansluitenbijhetprogrammavangekozenthema’s.Deprojectopdrachtenbevatteneenbeperktaantalcriteriawaaraandevoorstellendienentevoldoen.Eenorganisatiekanintekenenopeenopdrachtennatoetsingaandecriteriakangunningvandeprojectopdrachtvolgen.Hoeeenenanderingevuldzalworden,moetnognaderwordenuitgewerkt.Hetisonmogelijkallerelevantedoelgroepenpersoonlijktebereiken.Daaromwilikiniedergevalprojectenlatenontwikkelendiegerichtzijnoprelevanteintermediairs.Hetgaathierbijommensendieeenbredeachterbankunnenbereikenenmobiliserenendaarmeeeen«multiplier-effect»kunnenrealiseren.Opleidersenopvoedershebbenonverminderdeenbelangrijkerol.Ikzalbijzondereaandachtlatenuitgaannaardocenteninopleidingennaardedocentenopleidersaandelerarenopleidingen.HetbelangvandezeopleidersenstudentenisopduidelijkewijzenaarvorengekomenindevierdoorhetLandelijkoverleglerarenopleidingenbasison-derwijsontwikkeldeprojecten,dieikinmijnbriefvan11juni2007alonderuwaandachthebgebracht.Mijnbedoelingisniethetcurriculumteveranderen,maaraanvullendeinformatietegevenwaarmengebruikvankanmaken.Inmiddelszijn,naastdevelestudenten,ongeveer60000leerlingenvanbasisscholenbereiktenhonderdendocenteninregionaalverband.Enkeleopleidingenhebbenhetthema«HerdenkenenVieren»opgenomeninhetcurriculumenbiedenhetaaninhunnascholings-aanbod.Daarnaastvindttijdensregulierebijeenkomsten,zoalsdeLande-lijkepabodagendejaarlijkseconferentievandocentengeschiedenis(VGN-dag),overdrachtvanhetgedachtegoedvandevierpaboprojectenplaatsaandepabo’szelfenaandealinhetonderwijswerkzamedocentengeschiedenis.IkhebhetvoornemenomdeprojectensystematiekendeprojectmiddelenovertedragenaanhetComité,waarhet–zoalsikeerderaangaf–eengoedeaansluitingvindtbijdehuidigetakenenpositievanhetComité.Metdezenieuweinvullingzalerdoordesterkerelinkmetmaatschappe-lijkethema’sensectorennaarverwachtingsprakezijnvaneengrotereenbrederedynamiek.Desystematiekvandetenderregelingbiedtdemoge-lijkheiddirectertesturenopdethematiekvandeprojectvoorstellenenbijvoorbeeldzodeslagtekunnenmakennaardegeografischeverbredingvanhetthemaTweedeWereldoorlog,dietotnutoenogonvoldoendetotstandisgekomen.VooreenbrederegeografischeinbeddingvandeTweedeWereldoorlogbinnenhetNederlandseonderwijsishetvangrootbelangdaterhistorisch-wetenschappelijkverantwoordbasismateriaalvoorhandenis.Hetonderzoek«Deoorlogopvijfcontinenten»vanhetNIODgeefthierbijvoorbeeldeeninvullingaan.Ditonderzoekheeftgeresulteerdineenboekdatikop7oktober2008inontvangsthebgenomen.Inmijnbriefvan30mei2008(KamerstukkenII2007–2008,20454,nr.89)hebikualgemelddat:«HetonderzoekrichtzichopdebelangrijksteenmeestkenmerkendegebeurtenissenenontwikkelingentijdensdeTweedeWereldoorloginachtverschillendelanden/gebiedsdelendievandaagdedaggeldenalsbelang-rijkeherkomstlandenvan(im)migranteninNederland.DaarmeegeefthetboekeenoverzichtvandewijzewaaropdeTweedeWereldoorloginuiteenlopendegebieden,zowelbinnenalsbuitenEuropa,vaninvloedisgeweest.Degebodeninformatiezalhetdelezermogelijkmakenzicheennaderbeeldtevormenvandeovereenkomstenenverschilleninhistorischeervaringvanverschillendelandenenregio’s.DitonderzoekkanalsbasisTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,20454en25839,nr.9311 dienenvooreducatiefmateriaaldatzoweldoorlerarenopleidingenbasis-onderwijsalsindescholenkanwordengebruikt.Dewijzewaaropdeeventuelevertalingnaarhetonderwijszalplaatsvinden,isaandepabo’s,descholenendemakersvandeonderwijstoepassingenzelf».8.InternationaalbeleidWOIIInvervolgopdebriefvanmijnambtsvoorgangstervan18januari2006(KamerstukkenII2005–2006,20454en25839,nr.75)berichtteikuindebriefvan11juni2007overmijndoelstellingentenaanzienvanhetinter-nationalebeleidWOII.Eenvandedoelstellingenishetondersteunenvaninitiatievendieaan-dachtbestedenaantijdensdeTweedeWereldoorloginhetbuitenlandoverledenofgevangengehoudenNederlanders.Ditjaaris,opinitiatiefvandeNederlandseambassadeinTsjechië,eenplaquetteonthuldinhetvoormaligconcentratiekampTheresienstadtterherinneringaande5000mensendiedaarvanuitNederlandnaartoegestuurdwerden.Eengrootdeelvanhenoverleefdeditverblijf,maaranderenwerdendoorgestuurdnaarvernietigingskampen.InsamenwerkingmetPolen,IsraëlenSlowakijezetikmijinvoordeherin-richtingvanhetvoormaligvernietigingskampSobibor,waar34000NederlandseJodenzijnvermoord.Deoverhedenvandevierbetrokkenlandenzullendekostenhiervangezamenlijkdragen.Op22september2008ishiertoeeenconvenantgetekendwaarindeuitgangspuntenzijnvastgelegdwaaronderdeherinrichtingzalplaatsvinden.Indebriefvan11juni2007hebikaangegevendatdeInternationalTask-forceforCooperationonHolocaustEducation,RemembranceandResearcheenbelangrijkplatformisvoorhetuitvoerenvandedoelstel-lingenvoormijninternationalebeleid.Inditsamenwerkingsverband,maarookinadhocsamenwerkingsverbanden,bouwikdesamenwerkingverderuitmetalsdoelhetwederzijdsoverdragenvankennisenervaringoverdeTweedeWereldoorlogendedoorwerkingervannadeoorlog.HetgaatdusnietalleenomhetoverdragenvankennisvanuitNederland,maarookomhetnaarNederlandhalenvankennisoverdegebeurte-nissentijdensdeTweedeWereldoorlogbuitenNederland.InhetkadervanhetuitwisselenvankennisenervaringoverdeTweedeWereldoorlogsubsidieerikverschillendeprojecten.InBosniëondersteunikeenproject,waarbijhetHerinneringscentrumKampWesterbork(Westerbork)samen-werktmethetherinneringscentruminPotocari.WesterborkdoetervaringopmethetomgaanmetdeervaringenvanrecenteoorlogsgetroffenenomhetverhaaloverdeTweedeWereldoorlogbetertekunnenover-brengenaanjongeregeneratiesdieWesterborkbezoeken.Hetherinne-ringscentruminPotocarikandeervaringenvanWesterborkgebruikenbijhetinrichtenvanhetherinneringscentrumenhetalsherinneringscentruminrichtenvandeplaatsenwaarzichtraumatischegebeurtenissen,zoalsdevalvanSrebrenica,hebbenafgespeeld.AlstweedevoorbeeldnoemikhetvoornemenomdeinFrankrijkontwikkeldetentoonstelling«Holocaustbybullets,ThemassschootingofJewsinUkraine1941–1944»inhetNatio-naalMonumentKampVughttelatenexposeren(indeperiodebeginseptember2009totenmetjanuari2010).DezetijdelijketentoonstellinghandeltoverdemassalemoordopJodendoormiddelvanexecutiestussen1941en1944inhetgebieddatwijthanskennenalsOekraïne.DoelisomeententoonstellingtepresenterendieexemplarischisvoordeTweedeWereldoorloginOost-Europa.InditkaderwilikookdevertalinginhetDuits,HongaarsenPoolsvanhetstripboek«DeZoektocht»vandeAnneFrankStichtingnoemen.«DeZoek-tocht»isdestijdstotstandgekomenmetsubsidievanuitmijnvoorlichtings-beleid.EenproefoplagevandezestripisvorigjaaropeenaantalscholenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,20454en25839,nr.9312 inHongarije,PolenenDuitslandgetest.Hetaanvullendlesmateriaalwordtperlandafzonderlijkontwikkeld.HetAnneFrankZentruminBerlijnorga-niseertnaaraanleidingvanhetsuccesvan«DeZoektocht»inoktober2008eenconferentieoverderoleninzetvanstripsbinnenhetonderwijs.9.BetrokkenheiddoelgroepGraagwilikopdezeplaatsnogeensbenadrukkendat,ondankshet«ratio-nele»karaktervanveelvandemaatregelendieikhebgenomenennogzalnemenophetbeleidsterreinvandeTweedeWereldoorlog,degevoe-lensvandedirectbetrokkenenvoormijcentraalblijvenstaan.IkziehetalsmijnopdrachtomdeprincipiëlegrondslagenvandezorgenaandachtvoorverzetsdeelnemersenoorlogsgetroffenenWOII-ereschuldtegenoverdedeelnemersaanhetverzetenbijzonderesolidariteitmetdevervol-gings-enburger-oorlogsslachtoffersenhunnabestaanden–ookzoveeljarennaheteindevandeTweedeWereldoorlog–springlevendtehouden.Datvraagtomeenblijvendhoogstaandeuitvoeringvanhetwettelijkstelsel,omhulporganisatiesdieophuntaakberekendzijn,óóknuhetaantalcliëntengestaagdaaltenomeenvitaleinfrastructuurophetterreinvan«herdenkenenvieren».MaardezeinitiatievenmissendoelzonderdeactievesteunvanhendiedegevolgenvandeTweedeWereldoorlogaandenlijvehebbenondervon-den.Voorhetcontactmetdemensenwaarhetechtomgaatzijndecirca150actievevrijwilligersorganisaties(lotgenotenorganisaties,kampcomitésetc.)vandoorslaggevendbelang.Tegelijkertijdisduidelijkdatveelvandezeorganisatiesdoordehogeleeftijdvanhetkaderintoenemendematemoeitehebbenom(zelfstandig)teblijvenfunctioneren.In2005heeftmijnambtsvoorgangster,bijgelegenheidvan60jaarBevrijding,financiëlemiddelenterbeschikkinggesteldvoorhetveiligstellenvandenalaten-schapvandezeorganisaties.Zijheeftuindebriefvan18januari2006alberichtdatdezeincidentelesubsidiemogelijkheidzouwordenverlengdtotenmet2010.DaarnaasthebikaandeStichtingPelitaendeStichting1940–1945geldterbeschikkinggesteldomdevrijwilligersorganisatiesadministratieftekunnenondersteunen.Ookbijdeontwikkelingvandeplannenomper1januari2011dewetsuit-voeringwettelijkovertedragenvandePURnaardeSVB,hebikindeafgelopenanderhalfjaarintensiefcontactgehadmetdedoelgroep.IkheboverleggevoerdmetondermeerdecliëntenraadvandePURenhetIndischPlatform.Medewerkersvanmijnministeriehebbengesprokenmetveleindividuelebelanghebbendenenorganisatiesinbinnen-enbuitenland.Aldieontmoetingenhebbenbijgedragenaanmijndefinitieveplannen,zoalsverwoordinmijnbriefaanuvan17juni2008.Ikhebbeginjuli2008allecliëntenvandePUReenpersoonlijkebriefgestuurdwaarinikuitlegwatdebedoelingisvandevoorgenomenveranderingindewetsuitvoering.Daarnaasthebikdoormiddelvaninterviewsinzoveelmogelijkcontactbladenvandesectoreentoelichtinggegevenopdevoor-genomenplannen.Indebriefvan17juni2008hebikgemelddatondanksdeintensievecommunicatienietiedereenbinnendedoelgroepergerustopisdathetnieuweuitvoeringsmodelgoedzalgaanwerken.Erblijvenverschillenvaninzichtopconcreteonderdelenvandenieuwestructuur.Vooreenbelangrijkdeelgaathetvolgensmijvooralomeen–indezefaselastigteoverbruggen–klooftussen«showme»en«trustme».Ikrespec-teerdetwijfelsdiehierendaarbinnendedoelgroepleven.Iktrekdaaruitdeconclusiedatbijdeconcreteinvullingvanmijnplannenindekomendeperiodeuiterstezorgvuldigheidmoetwordenbetracht.ZoalsikeerderhebgezegdinhetcliëntenbladvandePUR«Aanspraak»:TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,20454en25839,nr.9313 alshetgoedismerktuerhelemaalnietsvan.Dealeerderdoormijaange-kondigdeinstellingvaneenklankbordgroepmetdaarinvertegenwoordi-gersvandeverschillendecliëntengroepen,zalhierbijeenbelangrijkerolkunnenspelen.Inmijncontactenmetdedoelgroepismijopgevallendatvaakanderethema’sdeonrustaanwakkeren.IkdenkhierbijbijvoorbeeldaandesituatieinIsraël,waarzorgenrondomdelocatievanhetNederlandsInfor-matieKantoor(NIK)endereikwijdtevandeWetbeperkingexportuitke-ringen(WetBEU)leidentotextraonrust.IkhebaandeministervanBuitenlandseZakengevraagdomzosnelmogelijkduidelijkheidtescheppenoverdepositievanhetNIK.OmtrentdeWetBEUhebikinIsraëlgemelddatdezewetalleengeldtvoorspecifiekeonderdelenvandesocialezekerheidennietvoorpensioenenenuitkeringeninhetkadervandewettenvooroorlogsgetroffenen.Vanzelfsprekendzalikuopdehoogteblijvenhoudenvanalleontwikke-lingenopditbeleidsterrein.DestaatssecretarisvanVolksgezondheid,WelzijnenSport,M.BussemakerTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,20454en25839,nr.9314