Staat van de Rechtsstaat: Algemeen

Brontekst

De heer Bijlsma: Ik vind dit een heel mooi gesprek. Ik wou "debat" zeggen, maar het is natuurlijk een gesprek. Dat triggert wat gedachten. De reden dat er meer rechtszaken komen, onder andere tegen de Staat, is dat burgers zien dat de politiek eigenlijk geen oplossingen biedt voor problemen die breed worden ervaren. U noemde een aantal terreinen, maar je kunt daar ook "wonen" aan toevoegen, et cetera. Dat blijkt ook uit het kiezersonderzoek. De reden die wordt gegeven voor het lage vertrouwen in de Tweede Kamer is: ze leveren geen resultaten. Dan is het op zich natuurlijk niet gek als burgers vervolgens de politiek en de Staat gaan houden aan de eigen wetten. Als het in de volksvertegenwoordiging niet opgelost wordt, dan is het in een democratie eigenlijk een heel normale gang van zaken dat burgers aan de rechter vragen: wilt u voor ons toetsen of de overheid zich houdt aan de wetten die de volksvertegenwoordiging heeft aangenomen? Je ziet dat de schuld van de politieke stilstand nu heel vaak aan de rechters wordt gegeven, alsof zij de hindermacht zijn. Dat hoor je ook heel duidelijk vanuit de rechterlijke macht. Zij voelen zich daardoor heel erg in de wind gezet, terwijl ze eigenlijk gewoon toetsen of de overheid zich aan de eigen wetten houdt. Ik zou dus een pleidooi willen houden voor het koesteren van die processen en van de tegenmacht, de controle op de macht. Ik verwees in mijn inbreng ook een beetje naar de initiatieven om het niet langer mogelijk te maken dat de maatschappelijke organisaties waarin burgers zich verenigen de Staat aanklagen als zij denken dat de Staat zich niet aan zijn eigen wetten houdt. Ik zou er toch voor pleiten om die mogelijkheid wel te behouden, omdat die juist enorm belangrijk is in een democratie en een belangrijke waarborg vormt.

Versie 0dcbcc3b652347fbeba13d1efe3d2b24479d2be16dc3a7e37b63f3b5a7224d6c · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.