Staat van de Rechtsstaat: Algemeen

Brontekst

De heer Kummeling: Het begint ermee dat die normen worden vastgesteld door politieke organen. De wetgever kiest voor bepaalde normstellingen. Hetzelfde geldt voor het al dan niet ondertekenen van internationale verdragen waarin doelstellingen zijn vastgelegd. Dat is dus de politiek zelf die deze normen heeft vastgesteld. Als men dat niet wil, moet men niet meewerken aan dergelijke wetgeving. Dat is fase één. De tweede fase is dat, zodra zo'n wet of internationaal verdrag eenmaal bestaat, je niet verbaasd moet zijn als daarin normen zijn geformuleerd die zo concreet en scherp zijn dat zij door de rechter kunnen worden toegepast. Dan zal die rechter, op verzoek van burgers of organisaties die hun recht zoeken, ook zeggen: dit moet gebeuren, want dit is het geldende recht. Natuurlijk kun je vervolgens vragen stellen over de intensiteit van de rechterlijke toetsing. Moet een rechter misschien in plaats van een rode kaart volstaan met een soort wetgevingsopdracht: dit is in strijd met bepaalde normen en het moet binnen een bepaalde termijn worden opgelost. Er is de afgelopen jaren veel onderzoek gedaan, zeker ook in Nederland, naar de vraag of rechters zich op politiek terrein begeven. Ik denk dat dit soms zo wordt ervaren door politici. Maar volgens mij laat het merendeel in dat onderzoek zien dat rechters in de meeste gevallen binnen hun eigen domein blijven. Zij zeggen eenvoudigweg: dit zijn de normen die u zelf hebt vastgesteld en die passen wij toe. Als u dat anders wilt, zult u die normen moeten aanpassen. Dan moet u desnoods opnieuw gaan onderhandelen in Parijs of elders, als dat al mogelijk is.

Versie 0dcbcc3b652347fbeba13d1efe3d2b24479d2be16dc3a7e37b63f3b5a7224d6c · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.