Raad Buitenlandse Zaken 15 december 2025

De heer Hoogeveen (JA21): Dank u, mevrouw de voorzitter. President Trump toepte deze week weer eens over eerdere uitspraken heen door Europese leiders als "zwak" te bestempelen en dit te wijten aan het gegeven dat wij hier zo politiek correct willen zijn. Een bericht van de adjunct-secretaris van het Departement of State kreeg ook tractie. Hij stelde dat Europese landen met hun EU-pet lijnrecht tegenover de VS staan, maar zich met hun NAVO-pet juist poeslief gedragen. Volgens hem is het of-of. We moeten kiezen, terwijl wij in Europa balanceren, zoals premier Bart De Wever ook in zijn HJ Schoo-lezing toelichtte. Het zijn keiharde dilemma's, maar JA21 blijft de Verenigde Staten in beide gevallen als machtige bondgenoot zien. Nederland heeft een unieke uitgangspositie. De VS hebben een handelsoverschot met ons en wij zijn een cruciale schakel in de chipketen en de logistieke sector. Ik heb een paar vragen. Hoe kijkt de minister naar de nieuwe Amerikaanse nationale veiligheidsagenda? Hoe ziet hij de toekomst van onze bilaterale relatie met de VS voor zich? Hoe kijkt de minister naar de toekomst van EU-VS-relaties? Hoe kijkt hij naar de Amerikaanse beschuldiging dat Europa van twee walletjes eet? Aan de ene kant is er namelijk de NAVO-samenwerking en aan de andere is er sprake van confrontatie tussen de EU en de Verenigde Staten. Welke risico's komen hieruit voort? Voorzitter. Ik noemde de heer De Wever al. Dat is een bruggetje naar een heel ander belangrijk onderwerp: de financiering van Oekraïne en de bevroren Russische tegoeden bij de Euroclearbank in Brussel. Laat ik helder zijn: JA21 steunt Oekraïne en de daartoe behorende financiering. Veel experts zeggen echter dat het aanboren van de miljarden zonder Europese eenheid gigantische implicaties heeft. Christine Lagarde, het hoofd van de Europese Centrale Bank, reageerde ook al met de tekst: hopelijk is het in lijn met het internationaal recht. "Hopelijk" lijkt me niet echt voldoende, zeker omdat de ECB weigert op te treden als backstop als het mis gaat. In een unieke zitting schaarde het voltallige Federaal Parlement in België zich achter eerste minister De Wever. Ik weet niet of u bekend bent met de Belgische politiek, maar dat is een vrij unieke situatie. De Europese Commissie wilde het plan laten stutten door de G7, maar Japan, waar ook miljarden aan bevroren Russische tegoeden staan, gaf deze week eveneens aan het hazenpad boven het geitenpad te verkiezen. Het Europees Parlement procedeert momenteel bij het Europees Hof van Justitie tegen de rechtsbasis waar dit alles op moet gebeuren, in het eerdere geval van de SAFE-leningen. Ook in dit licht wordt het voorstel van de Commissie een "geitenpaadje" genoemd. Voorzitter. Geitenpaadjes gebruiken om de Rubicon over te steken is niet de oplossing. Alleen, het kabinet lijkt zich daar niet bepaald van bewust. Bij WNL Op Zondag herhaalde de minister: België moet door de pomp. Daarom heb ik de volgende vragen. Kijkt hij nog altijd met dezelfde bewoordingen naar de situatie? Is er beweging in de Nederlandse positie om juridische garanties voor België, ook na potentiële arbitrageprocedures, Europees te verankeren? Maakt Nederland zich in Europa hard voor de Belgische positie? Heeft België volgens Nederland een moreel veto over deze situatie? Vandaag stond in Politico dat de EU op het punt staat België de "Hongarijebehandeling" te geven. Ik vraag aan de minister: waar gaat dit heen? Voorzitter. Een sterke Belgische positie is ook in het belang van Nederland. De stabiliteit van de Europese kapitaalmarkt hangt ermee samen. Dat nota bene een eurokritische partij als JA21 dit moet blijven aankaarten, blijft verwonderlijk. Dank.