M.P. Hoogeveen

Pakket Belastingplan 2027

De heer Hoogeveen (JA21): Ik heb toch een vraag naar aanleiding van de eigen motie van de heer Stultiens waaraan hij refereerde. Dat is een forse wijziging van het pakket dat er nu ligt. We hebben het nu over het Belastingplan 2027. Ik neem aan dat de heer Stultiens dan ook refereert aan bijvoorbeeld de tabelcorrectiefactor, die dan moet worden gedekt. Hoe gaat de heer Stultiens dat dekken?

De heer Hoogeveen (JA21): Ik vraag nu specifiek naar '27. Heel veel van de maatregelen die de heer Stultiens nu aanhaalt leveren geen geld op in '27. Sterker nog, voor een aantal moet zelfs nieuwe wetgeving in gang worden gezet. We hebben het natuurlijk over het Belastingplan. Dat maakt het in dit geval lastig, omdat je bij het Belastingplan alleen naar de inkomsten kijkt. Maar we kijken naar het feit dat dit een minderheidskabinet is. We kijken dus naar de inkomsten, maar zouden ook kunnen kijken naar de uitgaven; daarmee help ik de heer Stultiens dan een beetje. Waar zouden we dan kunnen kijken om in ieder geval voor '27 de stijging van de lasten, per saldo 1,8 miljard, te dekken?

De heer Hoogeveen (JA21): Dan begrijp ik het als volgt. We hebben het over de saldolastenstijging voor 2027, die vreselijke tabelcorrectiefactor, waar wij — laat dat vooropstaan — ook absoluut geen fan van zijn. PRO wil het niet halen uit de uitgavenkant en wil niet verder bezuinigen, en zegt dan: gooi de vpb maar voor een jaar omhoog. PRO zou dus prefereren om dat bij de bedrijven te halen.

De heer Hoogeveen (JA21): Dank u, voorzitter. Zoals bekend opereert dit kabinet met een minderheid in beide Kamers. Dat maakt de behandeling van het Belastingplan al best bijzonder, maar dat een maand voor de stemming in de Tweede Kamer de steun ervoor zo onzeker is, is een uitzonderlijke situatie. De kans is dus groot dat dit plan nog flink wordt verbouwd. Daarom voelt dit WGO ook een beetje vreemd. We schieten tenslotte op een doel waarvan we niet weten of het er volgende maand nog staat. Dat dit Belastingplan onderdeel is van een breder politiek pakket waarvoor het kabinet steun zoekt bij de oppositie, maakt dit debat extra lastig. Vandaag bespreken we slechts één kant van de rekening: het inkomstenkader, dus de belastingen. Maar wie zoals JA21 de belastingen structureel wil verlagen, moet ook naar de overheidsuitgaven kijken. Juist die liggen vandaag niet op tafel. Bij de voorbereiding van dit debat moest ik daarom een beetje denken aan de allegorie van de grot van Plato. Gevangenen zitten geketend met hun gezicht naar de muur. Ze zien schaduwen voorbijkomen en houden die voor de hele werkelijkheid. Buiten die grot ligt de wereld, maar die zien ze niet. Zo voelt dit debat ook een beetje. Vandaag kunnen en mogen we alleen naar die muur kijken, het inkomstenkader. Daarop zien we lastenverlichtingen voorbijkomen, maar veel verlichtingen worden elders weer opgehaald. De uitgaven, de werkelijkheid achter ons, staat vandaag dus niet op de agenda. In de brief "Voorstellen op box 3, koopkracht werkenden en sociale zekerheid" worden ons door het kabinet lastenverlichtingen voorgehouden: de accijnskorting op benzine en diesel wordt verlengd en de vliegbelasting wordt verlaagd ten opzichte van de voorgenomen tarieven. Maar ook dat is een beetje spelen met de schaduwen. Voorzitter. Neem de vliegbelasting. Het kabinet presenteert een verlaging, maar wat wordt er precies verlaagd? Een tarief dat nog niet bestaat. Op 1 januari treedt de differentiatie van het vorige kabinet in werking. Die brengt 271 miljoen euro extra op. Het kabinet haalt daar 61 miljoen van af. Per saldo betalen reizigers en luchtvaartmaatschappijen volgend jaar dus nog steeds 210 miljoen euro meer. Dat is dus geen belastingverlaging, maar een kleinere verhoging. Bovendien gaat alleen het hoogste tarief naar het Duitse niveau; het middentarief blijft staan. En dat terwijl Duitsland juist de tegenovergestelde beweging maakt: per 1 juli van dit jaar heeft de Duitse regering de vliegbelasting verlaagd, juist om de concurrentiepositie van de luchtvaartsector te versterken. Juist op Europese vluchten, waar ruim twee derde van de reizigers mee vliegt, blijft het verschil groot. Vanaf Eindhoven en Schiphol betaal je straks €31 vliegbelasting, vanaf Weeze en Düsseldorf €13 en vanaf Brussel en Charleroi €10. Nu al beginnen elk jaar zo'n twee miljoen vliegreizen van Nederlanders op een luchthaven over de grens. Düsseldorf alleen al telde in 2024 1,5 miljoen Nederlandse passagiers. Het middentarief raakt dus vooral de gewone vakantieganger. Wie naar een vakantiebestemming buiten de EU vliegt die onder het middentarief valt, betaalt straks bijna €50 vliegbelasting per ticket. Het onderzoek dat het kabinet op verzoek van JA21 heeft laten actualiseren, laat zien dat het aantal reizigers naar die bestemmingen daalt met 2% tot 3%. Voor sommige vakantiebestemmingen loopt het zelfs op tot 7%. Voor regionale luchthavens zoals Groningen, Maastricht en Eindhoven zijn juist deze vakantievluchten van groot belang. Mijn vraag aan de staatssecretaris: waarom blijft het middentarief staan, terwijl dat juist de gewone vakantieganger en onze regionale luchthavens raakt? Dan de brandstofaccijns. De verlenging van de korting helpt automobilisten volgend jaar. Goddank, want door de Iranoorlog staan benzine en diesel op recordhoogte. Dat scheelt komend jaar ruim €0,21 per liter benzine aan de pomp en ruim €0,14 per liter diesel. Vergeet niet dat diesel ook de brandstof is van goederenvervoer. Een hogere dieselaccijns raakt dus niet alleen de automobilist, maar werkt via hogere transportkosten ook door in de prijzen van onze boodschappen. Dat de korting wordt verlengd, is dus winst. Dank daarvoor richting het kabinet. Maar ik zeg er wel bij: die korting is natuurlijk tijdelijk. Hoewel het vandaag gaat over het Belastingplan 2027, geef ik wel alvast de waarschuwing aan het kabinet dat als we niets doen, in twee jaar tijd de prijs aan de pomp met zo'n €0,27 per liter benzine gaat stijgen en €0,18 per liter diesel. De eerste stap van die afbouw valt in 2028 ook samen met de voorziene start van ETS2, het Europese emissiehandelssysteem voor brandstoffen. De Miljoenennota noemt die twee zelfs als oorzaak van hogere lasten voor consumenten. De motie van mijn collega Maarten Goudzwaard vroeg juist om met ETS2 rekening te houden. In de plannen zoals die nu voorliggen, stevenen we dus af op een klif. Veel partijen in deze zaal zien die accijnzen misschien als een thermostaatknop voor het klimaat, maar voor mensen in het land is het een rekensom of je de auto überhaupt nog kan pakken. Voorzitter. Tot zover wat JA21 als lastenverlichtingen kan claimen, want dit Belastingplan bevat ook een flink aantal lastenverzwaringen. Per saldo stijgen de lasten in 2027 namelijk met 1,8 miljard euro. Volgens het CPB komt de collectieve lastendruk uit op 39,5%, het hoogste niveau sinds het begin van deze eeuw. Bijna twee vijfde van onze economie gaat dus op aan belastingen en premies. Waar komt dat geld vandaan? Ook bij mensen die werken. Het kabinet beperkt de inflatiecorrectie in de inkomstenbelasting. Dat kost burgers volgend jaar 1,5 miljard euro. In 2028 komt daar nog eens 1,9 miljard euro bij. Structureel is dat 3,4 miljard euro per jaar. Het kabinet noemt het de "vrijheidsbijdrage", om de toegenomen kosten voor defensie te betalen, maar voor Nederlanders voelt het natuurlijk gewoon als een belastingverhoging. Deze belastingverhoging is misschien nog wel uit het donkerste deel van Plato's grot. Het is namelijk geen simpele verhoging van de tarieven, maar een uitholling van de inflatiecorrectie. Het salaris van een modale werknemer stijgt met de inflatie, maar doordat de belastingschijven onvoldoende worden geïndexeerd, gaat hij wel meer betalen. Voorzitter. In 2027 en de jaren daarna stapelen de maatregelen zich op. Wij zijn echt niet per se tegen alle dekkingen die het kabinet voorstelt. We begrijpen best dat ondoelmatige fiscale maatregelen geëvalueerd moeten worden. Maar dit laat wel de werkelijkheid zien achter de schaduwen op de muur. Een accijnskorting hier, een lager vliegtarief daar, maar wie zich omdraait, ziet de grotere werkelijkheid: een kabinet dat onvoldoende bereid is het uitgavenpatroon fundamenteel ter discussie te stellen en daardoor steeds opnieuw met andere belastingen bij burgers en bedrijven aanklopt. JA21 wil een andere route: minder schuiven binnen het inkomstenkader en snijden in de overheidsuitgaven, zodat de lasten echt omlaag kunnen. Voorzitter. Dat is vandaag de ongemakkelijke vraag, want dat is de route die JA21 eigenlijk wil bespreken, maar vandaag gaat het enkel over het Belastingplan. Als ik daar even op mag ingaan, heb ik wat inhoudelijke vragen. Ik kom dan terug op de vrijheidsbijdrage. Het kabinet regelt in dit Belastingplan niet alleen de belastingverhoging voor 2027; het legt ook 2028 al vast. Dat is een gekunstelde constructie. De opbrengst staat al vast. Het percentage volgt later bij AMvB. Zo belandt een lastenverzwaring voor 2028 in een wet voor 2027. En wat lezen we in de nota naar aanleiding van het verslag? We lezen dat er geen wetgevingstechnische en geen uitvoeringstechnische noodzaak bestaat om de vrijheidsbijdrage voor 2028 nu al op deze manier vast te leggen. Dat zijn niet mijn woorden; het zijn dus de woorden van het kabinet zelf. De reden die wordt opgegeven is budgettaire zekerheid, maar waarom moet de Kamer vandaag al instemmen met een verdere belastingverhoging op arbeid in 2028, terwijl de tabelcorrectiefactor voor dat jaar pas in juli 2027 wordt berekend? Sterker nog, het kabinet erkent dat bij een lagere inflatie de reguliere inflatiecorrectie in 2027 nagenoeg volledig kan verdwijnen. Het geraamde toepassingspercentage bedraagt nu al slechts 12,2%. Dan leggen we vandaag een belastingverhoging vast waarvan we de precieze gevolgen voor de individuele belastingbetaler nog niet eens kennen. Daarom stelt JA21 voor om de artikelen over de vrijheidsbijdrage voor 2028 uit dit Belastingplan te halen. Laten we ons dit jaar richten op een oplossing voor 2027. Over 2028 praten we volgend jaar wel bij het Belastingplan 2028. Ik begrijp dat de geraamde opbrengst van 1,9 miljard euro daarmee niet vanzelf verdwijnt, maar waarom zouden wij als Kamer ons nu al vastleggen op deze specifieke belastingverhoging? Laten we volgend jaar opnieuw naar de mogelijkheden kijken. Dan kennen we de inflatiecijfers en kunnen beide Kamers zelf besluiten over de maatregel en de dekking.

De heer Hoogeveen (JA21): Ik stel het nu voor in het debat en zeg dat wij dit een wat vreemde gang van zaken vinden. Ik ben dus heel benieuwd waar het kabinet mee komt. Willen ze dit echt in beton gieten of zijn ze bereid om wat flexibeler te zijn en dit over te hevelen naar volgend jaar? Dat lijkt mij de meest zuivere vorm voor een minderheidskabinet, maar dat gaan we horen. Als dat niet zo is, gaan we proberen om het op een andere manier te bewerkstelligen.

De heer Hoogeveen (JA21): We kennen dan de inflatiecijfers. Beide Kamers kunnen dan zelf besluiten over de maatregel en de dekking, desnoods en wat ons betreft het liefst in een andere vorm; dat zal u niet verrassen. Mijn vraag aan de staatssecretaris is of hij bereid is om de besluitvorming over de vrijheidsbijdrage voor 2028 te verplaatsen naar het Belastingplan 2028 en daarbij alternatieve dekkingsmogelijkheden inzichtelijk te maken. Dan de btw-verhoging op bloemen en planten. Vanaf 2028 gaan die van 9% naar 21%. Volgens onderzoeksbureau Decisio verdwijnen hierdoor 1.800 tot 2.200 voltijdbanen, vooral in de detailhandel. Het kabinet noemt de maatregel toch doelmatig, zelfs als er rekening wordt gehouden met het verlies aan werkgelegenheid. Maar hoe zeker is het kabinet van deze berekeningen? Het rekent op een opbrengst van 305 miljoen euro, maar Decisio komt uit op 267 miljoen en zelfs nog maar 216 miljoen als ook gedragseffecten worden meegenomen. Het kabinet erkent de verschillen maar rekent zelf niet met afzonderlijke gedragseffecten. Ook lagere inkomsten uit de inkomsten- en vennootschapsbelasting worden niet uitzonderlijk geraamd. Mijn vraag aan de staatssecretaris: hoe betrouwbaar is de geraamde opbrengst van 305 miljoen euro als de onderzoeken zo uiteenlopen? Het kabinet gaat de effecten vanaf 2028 monitoren, maar heeft geen criteria voor heroverweging vastgesteld. Bij hoeveel verloren banen of lagere belastingopbrengsten is de staatssecretaris bereid om de maatregel alsnog te heroverwegen? Wat betreft de pseudo-eindheffing voor fossiele zakelijke auto's, waar collega Van Eijk al aan refereerde, wil het kabinet werkgevers ontzien die kort een huurauto aan een werknemer meegeven. Dat is goed bedoeld, maar de uitzondering geldt per auto, één keer per jaar en maximaal zeven dagen. Werkgevers moeten dus per kenteken bijhouden of zij die huurauto al eerder dat jaar hebben gebruikt. Dat is een administratieve rompslomp. De Nederlandse Orde van Belastingadviseurs stelt voor de uitzondering per werknemer te laten gelden. Dat zou aansluiten bij de bestaande administratie. Maar ook dit wijst het kabinet af. Ondertussen erkent het kabinet dat de Belastingdienst extra controlewerk krijgt. De mkb-toets, waar het Adviescollege toetsing regeldruk om vroeg, komt pas volgend jaar, als de heffing al geldt. Waarom voeren we eerst een belasting in en onderzoeken we pas daarna of ondernemers ermee uit de voeten kunnen? Mijn vraag aan de staatssecretaris: waarom neemt hij het voorstel van de NOB niet over? En als de mkb-toets laat zien dat de regeling onwerkbaar is, is hij dan bereid om deze alsnog aan te passen? Dan de fiscale stimulering van start-ups en scale-ups. Dat is een mooie verbetering. Jonge, innovatieve bedrijven hebben vaak nog niet de financiële middelen om met salarissen van grote ondernemingen te concurreren. Met aandelenopties kunnen zij werknemers toch mee laten profiteren van hun toekomstige succes. Het kabinet regelt dat werknemers in beginsel pas belasting betalen wanneer zij hun aandelen daadwerkelijk verkopen. Bovendien wordt slechts 65% van het voordeel belast. Dat is de verbetering van het fiscale vestigingsklimaat waar Nederland om schreeuwt. Een werknemer die op papier rijker wordt, heeft immers nog niet automatisch geld op zijn bankrekening. Tegelijkertijd wijst de Raad van State erop — volgens mij wees de heer Oosterhuis van D66 hier ook al op — dat het grotere probleem van de gebrekkig functionerende Europese kapitaalmarkt hiermee niet wordt opgelost. Ook is de bestaande aandelenoptieregeling nog niet geëvalueerd, terwijl de nieuwe regeling pas na zeven jaar wordt beoordeeld. Mijn vraag aan de staatssecretaris is daarom: kan hij toezeggen eerder te onderzoeken of deze fiscale verbetering daadwerkelijk helpt om meer talent te trekken en te behouden bij Nederlandse start-ups en scale-ups? Voorzitter, ik rond af. Er moet me toch ook even een politieke bespiegeling van het hart. Ik hoor sinds de presentatie van dit Belastingplan vanuit de coalitie steeds vaker een merkwaardige redenering, namelijk dat Jesse Klaver en Luc Stultiens op links de slingers zouden ophangen, en dat wij op rechts vooral zouden zitten mokken. Wij zouden onze zegeningen moeten tellen: de accijnskorting en de vliegbelasting claimen en vooral dankbaar zijn voor wat het kabinet ons heeft gegund. Voorzitter. Laten we onder de streep dan even de balans opmaken. Op welke gebieden is er inmiddels aan links tegemoet gekomen? Op stikstof zoekt het kabinet volledig de steun bij PRO en Volt. De sociale hervormingen, en dus ook de dekkingen voor de sociale zekerheid, zijn van tafel gehaald. Voor ontwikkelingssamenwerking trekt het kabinet 1,1 miljard euro extra uit over 2027 tot en met 2029, boven op de 1 miljard uit het coalitieakkoord. Wat krijgt rechts daarvoor terug? Dan wordt er vooral gewezen naar box 3. Daar heb ik het vandaag voor de verandering, bewust, niet uitgebreid over gehad, omdat de staatssecretaris nog druk bezig is met de uitwerking van de dekking. Daar kijken wij naar uit. Maar laten we wel wezen: de dekking wordt volledig gezocht binnen box 2 en box 3. Dat is dus niet uitsluitend een concessie aan rechts. Die keuze komt ook flink tegemoet aan wensen van links. Voorzitter. Wanneer JA21 vervolgens weigert om dit allemaal als een soort historische overwinning te presenteren, duikt er in een praatprogramma, podcast of krantencolumn wel weer een partijprominent of coalitiesurrogaat op om te vertellen dat het allemaal aan JA21 ligt. Ik vind dat een wonderlijke voorstelling van zaken. Wij waren bereid om het financiële fundament van dit coalitieakkoord te steunen en mee te bewegen wat betreft sociale zekerheid en moeilijke keuzes rond het eigen risico en de indexatie daarvan. In onze gesprekken met het kabinet hebben wij echt niet alleen maar verteld wat wij niet wilden, maar ook alternatieven aangedragen voor de dekking. Sterker nog, de coalitie gebruikt inmiddels een aantal dekkingsvoorstellen die wij hebben ingebracht, maar dan voor andere doeleinden. Compromissen sluiten betekent dat je bereid bent onderhandelingen vervolgens altijd als een overwinning te verkopen. Als de coalitie van ons vraagt de slingers op te hangen, dan mag zij ook eerlijk zijn over de concessies die zij zelf heeft gedaan. Voorzitter. Ik begon mijn betoog met de grot van Plato. De gevangenen zagen de schaduw op de muur, maar buiten die grot bestaat een andere werkelijkheid. Ook buiten het inkomstenkader van dit Belastingplan bestaat een werkelijkheid, waarbij een overheid besluit minder geld uit te geven en een belastingverlaging niet altijd hoeft te worden betaald met een belastingverhoging voor iemand anders. Dank u wel.

De heer Hoogeveen (JA21): Ik heb net met interesse het debatje gevolgd tussen collega Oosterhuis en de heer Stultiens. JA21 zit daar toch wat in het midden. Wij erkennen ook wel dat die 7,8 miljard lastenverzwaring uiteindelijk een erfenis is van het kabinet-Schoof. Die halvering van het eigen risico hebben wij als JA21 overigens ook nooit gesteund, maar we begrijpen wel dat daar reparatiewerkzaamheden aan ten grondslag liggen. Tegelijkertijd vinden wij die tabelcorrectiefactor, zoals ik in mijn bijdrage aangaf, echt een hele lelijke manier van lastenverzwaring. Die vinden we ook een beetje sneaky. Het is welbekend dat onze inzet is om die van tafel te krijgen. Daarvoor gaan we het gesprek aan met het kabinet over hoe we dat gaan doen. Nogmaals, wij kijken dan met name naar het uitgavenkader. Onze inzet is om dat zo veel mogelijk van tafel te krijgen. Ik denk dat het wel de meest zuivere manier van begroten is, ook gezien het feit dat het een minderheidskabinet is. Bij het Belastingplan 2028 kun je desnoods weer kijken hoe je die tabelcorrectiefactor tegen die tijd van tafel krijgt.

De heer Hoogeveen (JA21): Daarom zei ik: ik zit een beetje tussen de heer Stultiens en de heer Oosterhuis in. Een lastenverzwaring is nooit leuk. Wij zeggen als JA21 ook: we moeten inzetten op lastenverlichtingen. Ik ben het in die zin met de heer Stultiens eens over wat hij zei tijdens zijn debatje met de heer Oosterhuis: een lastenverzwaring is een lastenverzwaring; daar kan je niet omheen draaien. Er staat ook een heel koopkrachtpakket tegenover de tabelcorrectiefactor, maar het is nog steeds een belastingverhoging en die willen we zo veel mogelijk wegwerken. Tegelijkertijd erkennen wij ook de redenering van het kabinet dat dit toch een beetje herstelwerkzaamheden zijn van wat wij zien als een onzalige maatregel van het vorige kabinet.

De heer Hoogeveen (JA21): Ik kan niet namens de heer Stultiens spreken, maar wat ik vooral denk dat hem verbaast, is dat ik nu niet gewoon keihard zeg: die 7,8 miljard moet van tafel en anders gaan wij überhaupt niet aan tafel. Zo zit ik niet in de wedstrijd. Dat debatje hadden we ook bij de Algemene Financiële Beschouwingen. Wij hebben onze inzet: zo veel mogelijk structurele lastenverlagingen over de brede linie. Maar ik heb geen zin om, als die volledige 7,8 miljard niet lukt, te moeten terugonderhandelen naar mijn eigen achterban. Ik heb toen ook het voorbeeld al gegeven van de sociale zekerheid. Ik denk dat de heer Stultiens hier een pyrrusoverwinning viert met dat terugschalen van die hervormingen, want ik denk dat er wel degelijk hervormingen voor terugkomen. Dan mag de heer Stultiens terug naar zijn achterban en uitleggen dat er toch wel hervormingen en bezuinigingen komen. Ik ga dus niet mee in dat frame. Nogmaals, onze inzet bij het kabinet is straks gewoon een brede lastenverlichting, liefst structureel, uit het uitgavenpad, op die manier te dekken. Daarbij gaan we zo ver mogelijk.

De heer Hoogeveen (JA21): Dat vind ik een lastige. Aan de ene kant is deze aftrek bestempeld als ondoelmatig en niet effectief, of in ieder geval niet effectief genoeg. Ik begrijp dus wel dat het kabinet hier wat aan doet. Maar ik begrijp ook wel dat als je hieraan gaat rommelen, dit voor bijvoorbeeld chronisch zieken echt wel een hele zware dobber kan zijn. Ik denk dat ik daarin ook de collega van de VVD kan volgen, namelijk dat er in die zin een gesprek moet zijn binnen het kabinet over de precieze gevolgen van dit beleid voor specifieke doelgroepen en of er nog herstelwerkzaamheden mogelijk zijn. Dus ja, zodoende.

De heer Hoogeveen (JA21): Nou ja, kijk, wij gaan gewoon het gesprek met het kabinet aan om te kijken waar het geld vandaan komt, of dat doelmatig wordt besteed en of dat effectief wordt besteed. Als blijkt dat mensen er toch uiteindelijk wel een hele zware dobber aan hebben, dan willen wij daar ook echt wel oog voor hebben. Maar om nu al te zeggen dat we per definitie niet akkoord zijn met deze maatregel van het kabinet, gaat me wat ver. Ik denk dat het wel een goeie is om oog voor te hebben.

De heer Hoogeveen (JA21): Onze wensen zijn bekend. Die hebben wij van de zomer met het kabinet gedeeld. We hebben natuurlijk een flink aantal materiële wensen. Daarnaast hebben we ook wat immateriële wensen. Die staan nu ook in de kabinetsbrief, dus daar gaan we ook het gesprek met het kabinet over aan. Die wensen gaan met name over migratie. Dus ja, ik ga nu niet hier al mijn kaarten op tafel leggen voor de heer Schenk. We hebben een flinke rij aan dekkingen. Die hebben we zelf ook nog even geüpdatet. Wij gaan ook daarover het gesprek met het kabinet aan. Nogmaals, u mag ervan op aan dat wij inzetten op een zo breed mogelijke structurele lastenverlichting voor werkend en bedrijvend Nederland. En ja, waar die gesprekken uiteindelijk heen gaan? Wij zijn niet de enigen die aan tafel zitten. Er zijn ook nog andere oppositiepartijen, die ook hun stem hebben. Waar we uiteindelijk uitkomen? Het is nog de vraag of we er überhaupt uit komen. Dat is überhaupt nog de vraag.

De heer Hoogeveen (JA21): Dat is het lot van een minderheidskabinet: alles wordt politiek. We kijken nu natuurlijk eerst naar het Belastingplan en naar lastenverlichtingen, maar we hebben ook onze immateriële wensen aangegeven. In de brief van het kabinet staat nu ook dat ze met ons het gesprek aangaan. In het coalitieakkoord zelf staat: als de instroom niet daalt ... Ik ben het geheel met de heer Schenk eens dat die te hoog is. De afgelopen drie weken zaten we alweer op 900-plus per week. Het lijkt mij dus ook dat het kabinet zelf intrinsiek gemotiveerd is om met aanvullende maatregelen te komen om de instroom in te perken. Dus nogmaals, dat gesprek gaan we aan. Ik ga nu niet allerlei blokkades opwerpen of ja of nee zeggen op verzoek van de heer Schenk. Wij gaan gewoon het gesprek aan en kijken waar we landen. En als we niet landen: even goede vrienden. Dan voeren wij verder oppositie.

De heer Hoogeveen (JA21): Ik vond het interessant om te horen wat collega Van Dijk net zei over het kijken naar fiscale maatregelen. Ik denk dat een probleem van veel fiscale maatregelen is dat een aantal ondernemers daar fan van zijn geworden. Het doet dus pijn als die worden afgeschaft, ook al zijn ze ondoelmatig of ineffectief. Ik hoorde mevrouw Van Dijk zeggen: dan zie ik het liefst een terugsluis binnen hetzelfde domein. Klopt dat?

De heer Hoogeveen (JA21): Precies. Dan hebben we het er dus over dat een bepaalde fiscale regeling wordt afgeschaft en we dat bijvoorbeeld juist terug zouden kunnen zien in een lager vpb-tarief, dus dat je daarmee echt een brede lastenverlichting voor alle ondernemers regelt. Ik zeg niet dat één regeling al meteen een substantieel vpb-tarief verlaagt, maar u begrijpt mijn denkrichting waarschijnlijk.

De heer Hoogeveen (JA21): Ik heb een korte vraag over de pseudo-eindheffing. Mevrouw Van Dijk zei iets over de demo-auto's, maar ging daar verder niet op in. Zou ze daar iets meer over kunnen uitweiden?

De heer Hoogeveen (JA21): Dank voor de uitleg. Ik heb hier natuurlijk een motie over ingediend, op 2 juli 2026; ik heb het even opgezocht. Daar stemde het CDA tegen. Als ik die richting dit Belastingplan opnieuw indien, zou die dan wel op steun kunnen rekenen?

De heer Hoogeveen (JA21): Dank aan de heer Vermeer voor het betoog. Ik heb er met plezier naar geluisterd. Het liep wat in de minuten, maar ik moet zeggen: vanaf minuut één heb ik aandachtig geluisterd. Ik wil graag een vraag stellen over het laatste punt, want daarmee ben ik het helemaal eens. Box 3 is nu spaak gelopen omdat die zogeheten budgetneutraliteit centraal wordt gesteld. We kijken niet naar: is dit een rechtvaardige en logische manier om te belasten? Nee, we kijken puur naar: hoe kunnen we gaten dichten op een zo effectief mogelijke manier? Ik denk dat dat een verkeerde manier van belasting heffen is. Dat gezegd hebbende: er ligt nu wel een puzzel voor ons ten aanzien van box 3. Het kabinet heeft in die zin een stap gezet met die novelle. Kan de heer Vermeer iets zeggen over hoe hij de puzzel die voor ons ligt zou invullen?

De heer Hoogeveen (JA21): Dank. Maar mijn vraag ging over box 3 zoals die nu voorligt en het plan waar de staatssecretaris mee bezig is. Ik denk bijvoorbeeld dat het goed is dat we naar box 2 kijken en dat tarief tijdelijk verlagen. Excessief lenen ziet mijn fractie liever niet. Maar goed, je moet toch die puzzel maken. Mijn vraag was vooral: hoe kijkt de BBB naar die puzzel, met name naar hoe we die incidentele dekkingen, zoals de heer Vermeer al zegt, proberen op te vullen?