het eindverslag van de informateur

Brontekst

Mevrouw Bikker (ChristenUnie): Dank u wel, voorzitter. Allereerst wil ik zeggen: goed dat de formatie vordert, want heel het land kijkt uit naar een nieuw kabinet dat daadkrachtig, met visie en stabiel aan de slag kan. Ik begin daarom met dank aan informateur Buma: dank u wel voor de gevoerde gesprekken — zo zeg ik via u, voorzitter — voor het verslag, voor het aanreiken van een mogelijke weg richting een nieuw kabinet en daarmee naar een weg vooruit voor ons land. Ja, de ChristenUnie wil heel graag vaart. Daarom ook complimenten voor collega's Bontenbal en Jetten. Voorzitter. Soms voelt politiek als een processie van Echternach. Ik weet niet of u die kent: een stoet mensen die samen een poosje oplopen; iedereen verwacht dat ze samen van A naar B gaan, maar die processie gaat niet in een rechte streep, ze springt soms van links naar rechts en van rechts naar links; en af en toe lijkt het wel of ze drie stappen voorwaarts gaan, maar dan doen ze er ook weer twee achteruit. En toch: niet opgeven; er schuilt kracht in die beweging. Ik hoop dat die beweging de komende weken ook in de formatie blijft. Want zoals die processie van Echternach een riviertje oversteekt op weg naar een nieuw land, als teken van overgang, als teken van het doorbreken van oude patronen, zo zou ook ons politieke landschap wat mij betreft kunnen veranderen. Naar een generatie die weet van aanpakken; naar een land dat verandering gaat zien; naar betaalbare huizen, waarin er een einde zit aan het stikstofslot; naar goede migratiemaatregelen; naar juist echt aan de slag in plaats van de bezigheidstherapie van de afgelopen jaren. De partijen die nu aan tafel gaan, kunnen een motorblok gaan vormen, om met moed en — zo zeg ik met nadruk — ook met zelfbeheersing de grote thema's aan te pakken. Daar ben ik positief over. Het is pril, maar de ChristenUnie geeft dit heel graag een kans. Toch kunnen we ook niet om de ongemakkelijke waarheid heen dat dit een liberaal-conservatief minderheidsexperiment kan worden, terwijl Nederland behoefte heeft aan stabiliteit, aan een meerderheidskabinet dat verantwoordelijkheid neemt. Met experimenten met de onderwijsvrijheid, met het oprekken van medische ethiek wordt het fundament van brede steun uit de Kamer aangetast. Ik zou daarom ook aan de drie collega's willen vragen: ga lekker aan de slag, maar stop met experimenten. Nederland rekent erop dat er de komende vier jaar op een aantal grote dossiers echt knopen worden doorgehakt. Wat de ChristenUnie betreft: stroop de mouwen op voor vier jaar hard werken aan problemen waarover we het breed eens zijn dat ze moeten worden aangepakt. De agenda die D66 en CDA nu neerleggen, bevat zeker hoopvolle stappen, maar een samenlevingsverhaal is het nog niet. De ChristenUnie is helder: wij zullen iedere wet die een minder- of meerderheidskabinet straks voorlegt, constructief beoordelen, maar we leggen die altijd naast onze eigen prioriteiten. Dat is: een goed samenlevingsverhaal dat mensen verbindt. Een einde aan armoede behoort ook tot onze prioriteiten. Neem de berichten over dakloosheid, van vandaag nog, van jonge kinderen. Dat kan niet waar zijn! Een gewoon groen beleid dat onze verantwoordelijkheid voor de schepping serieus neemt en betaalbaar houdt voor alle Nederlanders is ook een van onze prioriteiten. Voorzitter. In het verslag blijft onduidelijk welke hervormingen dit mogelijke kabinet nu werkelijk wil gaan doorvoeren en, opnieuw, hoe al deze ambities worden betaald. Gelukkig vond ik een uitgesproken VVD-wens in het eindverslag. Dus ik laat me graag verrassen, ook wat betreft die financiële plaat, maar ik zeg er wel bij: laat dat ook een plaat zijn die vooruitkijkt naar de toekomst. Dus niet alleen bezuinigen omdat we het nu goed willen kunnen betalen — ik ben het met u eens; we houden van degelijk beleid — maar ook vooruitkijken en zorgen dat het geen kille bezuinigingen zijn in de zorg en de sociale zekerheid. Want ja, er moet wat veranderen, maar wel op een verantwoorde manier. Voorzitter. Ik laat mij graag verrassen over de vervolgstappen. Ik ben zeer benieuwd naar het volgende verslag van de volgende informateur, waarin er hopelijk meer helderheid komt over die richting, die samenhang en die financiële onderbouwing. Dan tot slot, voorzitter. In deze fase van onze democratie en het vertrouwen daarin van Nederlanders, zijn volgens mij de kardinale deugden die horen bij het leiderschap heel hard nodig. Ik doel dan op moed om te kiezen voor wat ons land daadwerkelijk dient en zelfbeheersing om niet onmiddellijk op elkaars tenen te gaan staan omdat het zo fijn is om ophef te hebben. Dat moeten we niet meer doen. Daarom kom ik terug op die processie van Echternach. Met een informateur uit het katholieke Zuiden verwacht ik dat de bestemming wel in het oog blijft, dus dat er geen onnodige vertraging is, maar vaart waar mogelijk en visie op het doel, moed en zelfbeheersing. Voorzitter. Ik wens informateur Buma, oud-informateur inmiddels, natuurlijk toe dat hij niet op die manier naar Leeuwarden reist, maar gewoon vrolijk, fris en welgemoed. Toch zeg ik na deze goede kennismaking: oant sjen!

Versie 61e60a6df40b07ba6111999e8cee22ee79d3dacf1f7d7712d61b87f30a380d45 · Officiële bron.