Wapenexportbeleid

Brontekst

De heer Vermeer (BBB): Dank u wel, voorzitter. Wij leven in een steeds vijandiger wordende wereld. Het Midden-Oosten staat op exploderen, China wil zijn grip versterken in Azië en de rest van de wereld, Noord-Koreaanse troepen vechten in Oekraïne, Biden geeft Oekraïne toestemming voor het gebruik van langeafstandsraketten en Rusland reageert daarop met het inzetten van intercontinentale raketten bij Dnipro. Een veilige wereld moet altijd en overal de hoogste inzet zijn, maar we mogen ook niet naïef zijn: een wereld zonder oorlog en gevaren bestaat niet. Daarom is het van het grootste belang dat wij als Nederland onszelf en onze bondgenoten zo veilig mogelijk houden. Een van de rollen die wij daarin kunnen vervullen, is de export van onze geavanceerde wapentechnologie. Maar we kunnen niet spreken over deze onveilige wereld en vervolgens onze defensie-industrie beperken of de investeringen hierin laten beperken door bijvoorbeeld activistische bestuurders van pensioenfondsen. Bij BBB zeggen we: versterk onze defensie-industrie, zodat wij onszelf en onze bondgenoten kunnen helpen in het beschermen van wereldwijde veiligheid. Hoewel veiligheid uiteraard uitgangspunt nummer één is, is ook het economische belang van deze sector enorm. De omzet van de sector was vorig jaar bijna 8 miljard euro, gerealiseerd door ongeveer 1.000 bedrijven met samen 180.000 medewerkers. Daarbij gaat het niet alleen om bedrijven die wapens of materieel maken, zoals de fregatten bij Damen, maar ook om bedrijven die software en halfgeleiders maken die worden gebruikt in het eindproduct. Ook start-ups en scale-ups die gericht zijn op hightech en software, zijn van enorm belang voor onze defensie-industrie. Dat zijn vooral termen die vaak voorbijkomen in debatten van Economische Zaken, waar ik ook woordvoerder voor ben. Maar daar horen we ook vaak dat start-ups niet kunnen doorgroeien naar scale-ups, waardoor kennis en investeringen uiteindelijk verdwijnen naar het buitenland. Welke rol gaat de minister spelen om het klimaat voor scale-ups te verbeteren in Nederland, ook in de defensie-industrie, en om ze beter te positioneren in het buitenland? Kan de minister toezeggen dat zij, als zij Nederlandse bedrijven in het buitenland onder de aandacht brengt, naast onze flagships ook mkb'ers en scale-ups op haar lijstje meeneemt? Welke acties onderneemt de minister om buitenlandse strategisch waardevolle scale-ups naar Nederland te halen? Tot slot heb ik nog een aantal vragen over iets wat we in Nederland verleerd lijken te zijn, namelijk zogenaamde government-to-governmentdeals op het gebied van defensiematerieel, oftewel: voor wat hoort wat. Vroeger was het heel normaal dat overheden van bondgenoten bij ons aanklopten om een deal op touw te zetten tussen een Nederlands bedrijf en een buitenlandse krijgsmacht. Recent hebben wij signalen gekregen dat deze interesse richting ons weer toeneemt, maar dat het voor Nederland nog een wat onwennig model is. Misschien zijn we het verleerd. Kan de minister toezeggen dat we in de toekomst bereid en uitgerust zijn om government-to-governmentdeals te sluiten? Dank u wel.

Versie 459ef34521eb49a09559dea098d774b69e327638c6dbf312a0901992e3dd94bb · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.