Initiatiefnota van het lid Podt "Meedoen vanaf dag één" (36139)

De heer Brekelmans (VVD): De SP zegt helemaal niks over migratie, dus dat is ook consequent. Dat doet de heer Futselaar nu ook niet in zijn opmerking. Dan ga ik daar de bestaande mogelijkheden. De VVD twijfelt aan de noodzaak van het aanpassen van deze regeling. We zien dat er in de bestaande regeling nog veel meer ruimte is om te werken. Daarnaast worden de meedoenbalies op azc's onvoldoende benut. Laten we eerst kijken naar manieren om bestaande regelingen en loketten beter te benutten voordat we nieuwe maatregelen overwegen. Welke mogelijkheden ziet het kabinet om de meedoenbalies beter te benutten? Dan de juridische status. Daar werd ook al eerder naar gevraagd. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen kansrijken en overige asielzoekers. Dat onderscheid bestaat juridisch nog niet. Als je extra rechten wilt verlenen aan het onderscheid tussen kansrijken en kansarmen — ik bedoel dat kansrijken eerder mogen werken — dan moet je dat opnemen in de wetgeving. Als dat onderscheid wel wordt gemaakt, loop je het risico dat extra procedures plaatsvinden en dat mensen die niet als kansrijk worden aangemerkt, daar toch voor gaan procederen. Volgens mij wil de indiener graag extra procedures bij de IND wil voorkomen. Mijn vraag is hoe ze daarnaar kijkt. Dan loop ik tot slot nog een paar specifieke punten langs, allereerst het salaris. Het gaat om het behouden van een groot deel daarvan. We zien dat de kosten voor asiel enorm oplopen. Een gewone Nederlander is ook een groot deel van zijn inkomen kwijt aan voedsel, onderdak, gas, water, licht en zorg voor de kinderen. Het is dus niet gek dat asielzoekers hier ook aan meebetalen. Dan over het collegegeld. We zien dat universiteiten en hogescholen zelf zeggen dat ze geen noodzaak zien om de huidige regeling aan te passen en dat er voldoende maatwerk kan worden toegepast. Ik zou zeggen: laten we geen oplossing zoeken voor een probleem dat niet bestaat. Dan het punt van de open deuren. Het belangrijkste voor een azc, een asiellocatie, is dat er voldoende draagvlak is. We zien dat men in sommige buurten graag een gesloten locatie wil, met het oog op de veiligheid. Maar er zijn ook voorbeelden waarbij men zegt: we hebben liever een open locatie. Laat gemeenten en omwonenden dat vooral zelf bepalen. Laten we niet vanuit Den Haag opleggen hoe dat geregeld moet worden. Zet de lokale wensen voorop, want het raakvlak is al zo broos. Graag een reactie daarop, zowel van de indiener als van het kabinet. Dan de medezeggenschap. Er zijn al bewonersraden en andere vormen van inspraak. Laten we niet nog een hele kerstboom daarbovenop optuigen. Ook hiervoor geldt dat je per locatie moet kijken wat er nodig is. Kijk bijvoorbeeld naar een gezinslocatie. Daar zitten mensen en gezinnen vaak jarenlang. Dat is echt anders dan een pol, een procesopvanglocatie, waar de doorstroom heel erg hoog is. Het COA weet hoe het inspraak moet inrichten en heeft op dit moment andere zaken aan zijn hoofd. Laten we niet onnodig extra dingen optuigen. Graag een reactie daarop, ook van het kabinet. Tot slot Oekraïne. Uiteraard is het altijd goed om lessen te trekken. Maar dan moeten we de vergelijking met Oekraïne wel fair maken. Er is een groep die homogeen is en al een andere positie had op de Nederlandse arbeidsmarkt. Die groep zit in een aparte Europese regeling, waardoor die op dit moment, in tegenstelling tot andere asielzoekers, geen enkele procedure doorloopt en na twee jaar, en straks na drie, totaal niet weet waar die recht op heeft. Er zitten ook duidelijke nadelen aan de situatie waarin Oekraïners zitten. De organisatie van de opvang van Oekraïners is echt anders. Laten we dat allemaal meewegen als we lessen trekken en vergelijkingen maken. Dank, voorzitter.