Exportkredietverzekeringen

Brontekst

Mevrouw Teunissen (PvdD): Voorzitter, dank u wel. Laat ik vooropstellen dat de Partij voor de Dieren geen voorstander is van het financieringsinstrument exportkredietverzekeringen in de huidige vorm. Dat heeft ermee te maken dat puur en alleen de nationale bedrijfsbelangen vooropstaan. Als we dan kijken welke effecten dat heeft, vaak in het buitenland, dan zien we dat deze exportsteun niet de lokale economische ontwikkeling bevordert en ook vaak ten koste gaat van het milieu en mensenrechten. Een van de voorbeelden daarvan is het gasproject in Mozambique. Daar zou ik graag mee willen beginnen, want daar heb ik veel vragen over aan het kabinet. Volgens de kabinetsbrief van 16 oktober beoordeelt de Nederlandse Staat een herstart van de deelname aan het gasproject. Laat ik even beginnen met te zeggen dat het gaat om het uitputten van een van de grootste gasvelden ter wereld, terwijl de klimaatrampen zich voor onze ogen voltrekken. Dit is een typisch gevalletje van de grote vervuilers nog steeds alle ruimte geven op een snel opwarmende planeet. Het project is bovendien verbonden met mensenrechtenschendingen. Wat heeft de Nederlandse Staat dan in vredesnaam te zoeken in Mozambique met ons belastinggeld? Mijn eerste vraag aan het kabinet is: hoe staat het met de herbeoordeling en wanneer komt het advies van ADSB? Kan dit advies met de Kamer worden gedeeld? Voorzitter. Dat het kabinet alleen al een herbeoordeling overweegt, is schandalig. In 2018 nam de Kamer al een motie aan die het kabinet oproept geen exportkredietverzekeringen af te geven voor projecten met een groot risico op mensenrechtenschendingen of milieuschade. Het Mozambiqueproject had überhaupt geen goedkeuring moeten krijgen, omdat er op dat moment in dat gebied een terroristische aanval was. Daarnaast is het schandalig dat het kabinet de motie-Thijssen c.s. weigert uit te voeren die vraagt om te wachten met besluiten tot het herbeoordelingsproces is afgerond en besproken met de Tweede Kamer. Ik wil graag vandaag een duidelijke reactie van het kabinet over de uitvoering van deze motie. Is er al een evaluatie gemaakt door de ministeries in hoeverre het project van TotalEnergies een directe of indirecte impact heeft gehad op de huidige mensenrechtensituatie en de instabiliteit rond de verkiezingen, mede gezien de vele verklaringen van TotalEnergies dat de Mozambikaanse verkiezingen cruciaal zouden zijn voor zijn beslissing om opnieuw op te starten? Is het kabinet bereid zich hard te maken voor een onafhankelijk onderzoek naar de gerapporteerde mensenrechtenschendingen bij het Afungi-terrein? Kan de minister toezeggen dat hij op geen enkele manier steun verleent aan het gasproject totdat dit onderzoek is afgerond? Biedt dit gezien de in 2018 aangenomen motie en de huidige instabiele en verslechterende situatie in Mozambique een basis om de ekv-steun alsnog helemaal in te trekken? Voorzitter. Dan heb ik nog een punt over de landbouw-ekv's. In de ekv staat nu dat we eisen gaan stellen aan intensieve veeteeltexport. Is de minister het met ons eens dat het exporteren van bio-industrie of onderdelen van de bio-industrie per definitie niet duurzaam is? Er is een motie aangenomen die verplicht per direct te stoppen met het verstrekken van ekv's als dierenwelzijnsstandaarden lager zijn dan de onze, maar de minister weigert deze motie goed uit te voeren. Waarom? Omdat buitenlandse projecten vaak niet voldoen aan onze standaarden, waardoor er geen dekking meer gegeven kan worden aan diergerelateerde export. Moeten we dan niet concluderen dat het eigenlijk schijn is dat wij diervriendelijk kunnen exporteren als het gaat om bio-industrieonderdelen en moeten we daar dan niet helemaal mee stoppen? Voorzitter. We moeten ervoor zorgen dat landen weerbaarder worden en duurzamer voedsel gaan produceren. Vanuit de ekv's is er de afgelopen jaren geld uitgegeven aan spullen voor slachthuizen en de vleesverwerkingsmachinelijn voor plofkippen in China. Dit heeft niks met duurzame voedselproductie te maken. Het is idioot dat de belastingbetaler dit soort dingen voor bedrijven verzekert. Ik wil het kabinet dan ook oproepen om daarmee te stoppen. Dank u wel.

Versie 32dd4acd19926f870b786fcb6908f4caa0bdd1deb86d8c61d0806e8c748b8f52 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.