Materieel

Brontekst

Mevrouw Keijzer (Lid Keijzer): Dat is fijn. In ieder geval dank daarvoor. Het is de eerste keer dat ik bij een defensiedebat ben als Kamerlid. Dat doet mij goed, want als je het hebt over kerntaken van de overheid, dan heb je het natuurlijk over defensie. Voorzitter. Vier maanden is dit kabinet aan de gang, althans sinds de presentatie van de plannen. Je ziet dat het is stilgevallen. Er ligt nu alleen een Kamerbrief, die vooral aankondigt dat er later iets komt: een defensienota in het tweede kwartaal, een herziening in het derde kwartaal en een pilot ergens in 2026. Maar we zien geen besluiten, geen bedragen en geen organisatie. Ik maak me daar zorgen over. Ik was namelijk bij de geboorte van het Wopke-Wiebes-fonds. Dat is op een gegeven moment gestorven in de schoonheid van de interdepartementale lobby, waarbij je op een gegeven moment het doel uit het oog verliest. Hoe ga je dat hier voorkomen, zeker in verband met de combinatie met het NADI? De klok tikt genadeloos door. In Oekraïne worden drones in weken aangepast aan de realiteit van het slagveld. In Europa blijven we echter hangen in overleg en procedures. Ook in Nederland is dat zo. Onze belangrijkste bondgenoot, de Verenigde Staten, wordt onvoorspelbaarder. De dreiging wacht niet; die ontwikkelt zich elke dag. Mijn eerste vraag is: wanneer valt het eerste echte besluit, en waarom heeft het dossier van het NADI en de Defensie Innovatie Opschaling Autoriteit vier maanden stilgelegen, terwijl iedereen ziet dat de urgentie groeit? Op papier lijkt het netjes geregeld, met twee potjes. In de praktijk is het mistig. Er komt 10% voor de DIA; zo zal ik 'm maar noemen. Dat klinkt als iets kleins, maar dat is heel veel. Het zijn uiteindelijk miljarden per jaar. Dat geld moet goed besteed worden. Het moet gaan naar daadwerkelijk materiaal — "materieel" heet dat hier — dat bij mensen ingezet kan worden. "Innovatie" klinkt mooi, maar de soldaat van vandaag kan niet leven van een belofte voor over tien jaar. Sterker nog, dat kan hem zijn leven kosten. Mijn vragen aan de minister zijn als volgt. Waar komt die 10% vandaan? Hoe voorkomt hij dat innovatie een wisselt trekt op de inzetbaarheid van de krijgsmacht hier en nu? Hoe voorkomt hij dat de fouten die bij het Groeifonds zijn gemaakt, die ik net memoreerde, ook hier gemaakt worden? Wat in het hele plan ontbreekt, is Oekraïne. Dat is onbegrijpelijk, want daar zie je nou juist hoe goed en snel innovatie kan gaan. Daar wordt niet eindeloos gepraat; daar wordt gedaan. Sterker nog, het kabinet reserveert miljarden aan militaire steun voor de komende jaren. Waarom is die niet gekoppeld aan de innovatie-inzet, vraag ik. Combineer de Nederlandse kennis en industrie met de Oekraïense praktijk. Ontwikkel hierop, test, schaal samen op en zorg zo dat elke euro steun niet alleen naar Oekraïne gaat, maar ook een investering is in onze eigen defensie. De oorlog duurt inmiddels vier jaar. We zien precies wat er nodig is: munitie, voorraden en robuuste logistiek. De basis is nu nodig. Er is geen nieuw geld. Alles moet uit dezelfde Defensiebegroting komen. Dat betekent dat elke euro maar één keer kan worden uitgegeven. Hoe voorkomt de staatssecretaris dat het innovatieprogramma ten koste gaat van wat militairen nu nodig hebben? Dan de innovatie zelf. We doen vaak alsof het alleen in laboratoria gebeurt, bij instituties. De echte innovatie vindt echter plaats waar het ertoe doet, namelijk op het slagveld. Daar wordt getest. Dat moeten wij ook durven. Wanneer gaan we dat doen, zodat innovatie geen kostenpost wordt, maar een economische kracht? Tot slot. We praten vaak alsof Nederland klein en afhankelijk is. Dat is niet zo. We hebben unieke bedrijven, unieke materialen en unieke kennis: supervezels, keramiek, chemie, hightech. Laten we dus ophouden met twijfelen. Koop in Nederland. Investeer in eigen kracht. Het is tijd om de daad bij het woord te voegen. Made in the Netherlands. Dank u wel.

Versie 274e29b1a8c3ba4738efade50af1ac50cf99066bd9ba10d025227e0dd2106536 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.