Voorjaarsnota en Suppletoire begroting

Brontekst

De heer Nordkamp (GroenLinks-PvdA): Dank u wel, voorzitter. We leven in een instabiele wereld. De Russische dreiging blijft reëel. Het Amerika waar Europa decennialang op leunde, verandert: autoritairder, meer onvoorspelbaar en afstandelijker. Daarom moeten Nederland en Europa zelf verantwoordelijkheid nemen voor hun veiligheid. GroenLinks-PvdA staat pal achter die opdracht. Wij steunen dan ook de inzet van het kabinet voor de onderhandelingen over de nieuwe NAVO-norm. Die is nodig voor onze gezamenlijke afschrikking, en daarmee voor onze vrede en veiligheid. We nemen onze verantwoordelijkheid. Wat ons betreft zouden veiligheid en solidariteit hand in hand moeten gaan. Wij zijn voor een sterke defensie, maar ook voor een rechtvaardige manier van financieren. Het politieke debat over onze defensie is te lang vernauwd gebleven tot het tegen elkaar opbieden met percentages. Ik hoop echt dat we met elkaar nu het bredere debat kunnen voeren over vrede en veiligheid, diplomatie, ontwikkelingssamenwerking en uiteraard die sterke defensie en krijgsmacht. Wij moeten het debat voeren over bredere vormen van conflictpreventie dan enkel militaire afschrikking. Het gaat over een veilig Nederland in een sterk Europa, maar ook over het weer opbouwen van onze eigen samenleving. Want een sociale samenleving is een sterke samenleving. Laten we met elkaar vanuit visie en een brede oriëntatie op vrede en veiligheid aan de slag gaan. Het maatschappelijk debat van de komende tijd zal gaan over de wijze waarop wij de hogere Defensie-uitgaven gaan betalen. Andere partijen willen dit doen door verdere versobering van zorg, onderwijs en sociale zekerheid. Dat is wat ons betreft niet de weg vooruit. GroenLinks-PvdA kiest voor solidariteit en voor een eerlijke bijdrage van de mensen en de bedrijven die die bijdrage het beste kunnen dragen. GroenLinks-PvdA kiest voor een samenleving die veiliger en sterker wordt van ons Defensiebeleid en er niet door wordt uitgekleed. Voorzitter. Juist nu we fors investeren in Defensie, moet het financiële toezicht op orde zijn. De Algemene Rekenkamer spreekt van grote gebreken in de bedrijfsvoering. In haar rapporten over 2023 en 2024 heeft de Algemene Rekenkamer aanzienlijke budgetoverschrijdingen en beheerproblemen bij het ministerie van Defensie vastgesteld. Deze overschrijdingen zijn vooral zichtbaar in grote investeringsprojecten en materieelprogramma's. We investeren miljarden extra, en terecht, maar met hogere investeringen groeit ook de noodzaak van serieuze parlementaire controle. Op het terrein van Defensie schuurt dat soms, want daar is sprake van een reëel spanningsveld tussen de openbaarheid die nodig is voor democratische verantwoording en de geheimhouding die nodig is voor onze nationale veiligheid. Dat is een lastig maar onvermijdelijk dilemma. We willen inzicht in hoe miljarden worden besteed, maar tegelijkertijd moeten we voorkomen dat gevoelige informatie in verkeerde handen valt. Onze vijanden hoeven niet te weten wat onze zwakke plekken zijn en hoe we deze versterken, maar het parlement moet dat wel kunnen controleren. We moeten geld verantwoord uitgeven, maar we moeten ook verantwoord controleren. Dat vraagt om volwassen politieke keuzes en om een professioneel ingericht systeem van vertrouwelijke informatievoorziening. Dat betekent dat er actief gestuurd moet worden op wat wel en niet openbaar kan worden, dat er tijdig vertrouwelijke briefings beschikbaar zijn voor Kamerleden en dat het parlement op hoofdlijnen zicht houdt op risico's, voortgang en financiële kaders, ook wanneer dit niet tot op de komma openbaar gesteld kan worden. Voorzitter, tot slot. De miljarden die nu naar Defensie gaan, mogen niet alleen verdwijnen in de zakken van de industrie. Investeren in veiligheid betekent ook investeren in onze mensen bij Defensie, in fatsoenlijke huisvesting, schone kantines, medische zorg en loopbaanperspectief. Alleen dan bouwen we de krijgsmacht die we nodig hebben en die we recht in de ogen kunnen kijken. GroenLinks-Partij van de Arbeid kiest voor een sterke krijgsmacht binnen een sterke samenleving, door te kiezen voor investeringen middels rechtvaardige financiering, omdat we moeten beschermen wat ons dierbaar is. Dank u wel.

Versie 9fc447d8a3d63ada3feebcd3af73cb3bee9e731a9521a46c75b59cd792cb441f · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.