Raad Buitenlandse Zaken 15 juni 2026

Brontekst

De heer Dassen (Volt): Dank, voorzitter. Op de agenda van de RBZ zien we dat er gesproken wordt over een mogelijke EU-missie naar de Straat van Hormuz. Die moet geopend worden als er een duurzaam staakt-het-vuren is, maar gelet op de afgelopen dagen ben ik benieuwd wanneer er volgens de minister sprake is van een "duurzaam staakt-het-vuren". Welke indicatoren gebruikt het kabinet daarvoor? Voorzitter. Iran, Oekraïne, Rusland: alles is met elkaar verbonden. Daarom is wat er de afgelopen week is gebeurd rondom de sancties tegen Rusland ook zorgwekkend. Het Verenigd Koninkrijk maakte op 20 mei bekend dat de import van diesel en kerosine, gemaakt van Russische olie, voorlopig gewoon blijft bestaan. De EU was hier niet van op de hoogte. Hoe duidt de minister dit en hoe gaat hij dit aankaarten in de Raad? Voorzitter. Dan over luchtverdediging. We lazen vandaag dat Oekraïne door Iran zonder voldoende Patriot-interceptie zit, maar nu blijkt dat er alternatieven zijn, waarbij samengewerkt wordt met Duitsland en Noorwegen. Dit is precies het soort Europese samenwerking waar Nederland ook een rol in zou kunnen spelen. Is de minister bereid te onderzoeken of Nederland kan bijdragen aan de ontwikkeling of productie van dit soort alternatieve luchtverdedigingssystemen voor Oekraïne? Ziet Nederland hierdoor zelf mogelijkheden om de afhankelijkheid van Patriots te verkleinen? Voorzitter. De nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever zijn illegaal. Dat heeft het Internationaal Gerechtshof al meerdere keren gezegd. Ik ben blij dat het Nederlandse kabinet ook aangeeft dat die illegaal zijn. Nog veel belangrijker is dat dit nederzettingenbeleid een tweestatenoplossing, die het kabinet ook nastreeft, nagenoeg onmogelijk maakt. Erkent de minister dit? Ik vraag me af: is het kabinet hierover weer bezorgd? Of is het wat die nederzettingen betreft inmiddels ook wat meer dan enkel bezorgdheid? Natuurlijk hebben we de wet aangenomen, maar we zien ook dat vrij weinig daarvan uiteindelijk doorzet richting bedrijven die daar actief zijn. We moeten nu toch alle drukmiddelen inzetten om die illegale nederzettingen te stoppen? Hoe rechtvaardigt dit kabinet, deze coalitie, dat Nederlandse bedrijven die bijdragen aan het beleid dat het kabinet zelf illegaal noemt, fiscaal voordeel krijgen? Erkent de minister dat het voortgaan van het nederzettingenbeleid de tweestatenoplossing feitelijk onmogelijk maakt en dat we daarom zo veel mogelijk aanvullende maatregelen moeten nemen om deze illegale nederzettingen te stoppen? Voorzitter. Amnesty is vandaag gekomen met een rapport dat stelt dat de Israëlische regering annexatie formeel tot doel heeft gemaakt. De uitbreiding van nederzettingen wordt versneld en landroof is toegenomen. Aanvullende maatregelen zijn dus nodig, zoals stoppen met vrijstellingen geven aan Israëlische kolonisten voor visumvrij reizen. Klopt het dat kolonisten ook visumvrij mogen reizen in de EU, terwijl mensen die daar legaal verblijven, de Palestijnen, dat niet mogen? Is de minister bereid om die vrijstelling voor visumvrij reizen als aanvullende maatregel te bepleiten binnen de Europese Unie? Voorzitter. Journalisten en mensenrechtenverdedigers staan wereldwijd steeds verder onder druk. In 2021 nam deze Kamer de motie van mijzelf en de heer Van der Lee aan, gesteund door het CDA en D66. De regering moest het makkelijker maken om noodvisa af te geven aan journalisten en mensenrechtenverdedigers in acuut levensgevaar. Deze motie en daaropvolgende moties die hetzelfde verzochten, zijn nog steeds niet uitgevoerd. Ik wil die vandaag graag opnieuw op tafel leggen. De motie is helder: 50 journalisten per jaar plus familieleden bescherming bieden via een noodvisum van zes maanden of langer, met de mogelijkheid tot verlenging zolang het gevaar niet geweken is. Is het kabinet bereid om deze motie uit te voeren, vraag ik. Voorzitter. De druk op journalisten en persvrijheid speelt breder. Kijk naar het WK voetbal in de Verenigde Staten dat deze week begint. Niet-westerse journalisten worden geweigerd, zelfs met een goedgekeurde accreditatie. De beste scheidsrechter van Afrika werd de toegang ontzegd. Fans uit Haïti, Jordanië en Ivoorkust kregen massaal geen visum. Het kabinet stelt terecht dat journalisten ongehinderd hun werk moeten doen, maar principes vragen om handhaving. Welke stappen zet het kabinet om dit te waarborgen? Ik ben ook benieuwd of het kabinet de Amerikaanse autoriteiten erop aanspreekt om te zorgen dat alle fans die vanuit Nederland naar de Verenigde Staten gaan, een veilig en sportief WK kunnen hebben. Heb ik nog tijd, voorzitter?

Versie e34ab8035e1b3db2497c6b0ceb59474387d7fb4245529f12ad95e106f318bcf4 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.