Toenemende spanningen in het Caribisch gebied en de gevolgen voor het Koninkrijk

Brontekst

De heer Hoogeveen (JA21): Voorzitter. Een citaat van oud-president Hugo Chávez van Venezuela uit 2009: "Men moet weten dat daarginds Aruba, Curaçao en Bonaire liggen, drie eilanden die zich in Venezolaanse territoriale wateren bevinden, hier heel dichtbij, maar nog altijd onder een imperiaal regime, het regime van het Koninkrijk der Nederlanden. Ik wijs met de vinger, nee, ik beschuldig het Koninkrijk ervan dat het samen met het Amerikaanse imperium een aanval op Venezuela voorbereidt." Het ontketende destijds een klein relletje in de Nederlandse politiek. Er werden Kamervragen gesteld door toenmalige PvdA-Kamerleden Leerdam en Eijsink. Daar bleef het gelukkig bij. Voorzitter. Het zet de toon voor de situatie van vandaag. Vanaf Curaçao kan je in de verte Venezuela al zien liggen, maar nu ook het grootste vliegdekschip ter wereld, de USS Gerald R. Ford. Met jachtvliegtuigen en bommenwerpers verhogen de Verenigde Staten de druk op Venezuela. Als risico ziet JA21 vooral dat na mogelijke Amerikaanse acties het regime van Maduro wild om zich heen slaat en doelwitten dichtbij zoekt. Graag een kabinetsreactie. Aan welk type dreigingsbeeld denkt men? Dankzij het FOL-verdrag hebben de Verenigde Staten toegang tot het gebruik van de luchthavens op Curaçao en Aruba. Dat is uitsluitend voor verkenningsvluchten met ongewapende vliegtuigen en alleen in het kader van drugsbestrijding, maar toch gebruikte Chávez deze samenwerking toentertijd als basis voor zijn dreigementen. Dit zou zomaar weer uit de ijskast kunnen worden gehaald. Daarom heb ik nog vier clusters vragen aan de ministers. Eén: kunt u iets zeggen over de regelmatigheid waarmee de Amerikanen de eilanden aandoen of gebruiken voor hun drugsbestrijdingsoperaties vóór en ook sinds de start van Operation Southern Spear? Hoe is het contact met de Amerikanen? In hoeverre hebben zij oog voor de veiligheidssituatie van de ABC-eilanden? Staan zij Nederland bij in geval van onverhoopte escalatie? Hoe is de staat van de luchtverdediging op de eilanden? Kan en moet Nederland daar meer voor doen? Ook naar aanleiding van de vraag van collega Piri vraag ik nog het volgende. Het FOL-verdrag loopt af in november komend jaar. Is het kabinet voornemens dit verdrag te verlengen, waar de regering van Curaçao ook om heeft gevraagd? Voorzitter. Ik kom bij de situatie voor de inwoners van de eilanden. JA21 herinnert zich nog het rapport van de Raad voor de rechtshandhaving, dat stelde dat Bonaire door grote problemen in de veiligheidsketen niet 24/7 hulp kan worden gegarandeerd. Hoe is die situatie nu? Is er zicht op verbetering? Is er een actieplan voor militaire calamiteiten? Voorzitter. We hebben allemaal meegekregen dat er frustratie heerst op de eilanden over gebrekkige informatievoorziening van onze kant. In de context van contact met regeringen zou JA21 daar ook graag opheldering over willen. Dus hoe zouden we als overheidsinstanties en bevolking vanuit Nederland betere informatie kunnen geven? Voorzitter. Ik rond af. Curaçao en Aruba huisvesten beide 17.000 Venezolaanse vluchtelingen. Dat is respectievelijk een tiende en een vijfde van de gehele eilandbevolking. Dat moet een enorme impact hebben. Bij escalatie kan die vluchtelingenstroom nog veel groter worden. Daarom heb ik een concrete vraag: hoeveel Venezolaanse vluchtelingen zijn er eigenlijk op Bonaire? Hoeveel samenwerking is er al tussen Nederland en Aruba en Curaçao op het gebied van migratiebeheersing? In hoeverre is die samenwerking ook toereikend? Dank u wel.

Versie e962724aebfeffdab68ff1089c17a2887e85a28af1c2154e54667b830239dca0 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.