Gezond en veilig werken

Brontekst

Mevrouw Van Ark (CDA): Dank u wel, voorzitter. Gezond en veilig werken gaat over het beschermen van mensen voordat het misgaat. Dat geldt voor werknemers op de werkvloer, maar ook voor kinderen die online steeds vaker onderdeel worden van een verdienmodel. In de NRC stond dit weekend het verhaal van Aras, een jongen van 11 uit IJsselmonde in Rotterdam. Hij interviewt ouderen in zijn buurt, omdat hij mensen blij wil maken en journalist wil worden. Het is geweldig dat hij dit doet, maar juist dit verhaal laat ook zien hoe snel de grens vervaagt. Aras heeft geen miljoenenbedrijf achter zich en hij is geen bekende tv-ster. Toch krijgt hij al berichten van scholen en bedrijven. Mensen willen hem uitnodigen, hem spullen opsturen en hem gebruiken voor zichtbaarheid. Aras zegt zelf dat hij deze aanbiedingen afslaat en het doet omdat hij het leuk vindt, maar niet elk kind kan die druk weerstaan en niet elke ouder ziet op tijd wanneer iets leuks langzaam werk wordt. Daarom moeten we niet alleen kijken naar de grote vlogfamilies of accounts met honderdduizenden volgers. De commercialisering begint juist veel eerder, bij gratis producten, een dagje uit of een kleine samenwerking. Voor het CDA is het simpel: wanneer een kind wordt ingezet om aandacht, bereik of geld op te leveren, moeten we dat kind beschermen. Daarom steunen wij de stap van de minister om het bedrijfsmatig maken van onlinecontent door en met kinderen onder de 16 jaar onder het verbod op kinderarbeid te brengen. Als kinderen structureel onderdeel worden van een verdienmodel, is dat in feite een moderne vorm van kinderarbeid. Voorzitter. Dan moet het verbod wel scherp genoeg zijn. De minister spreekt over "bedrijfsmatig" en "excessen". Mijn vraag is wat hij daar precies onder verstaat. Kan de Arbeidsinspectie straks al optreden wanneer een kind wordt ingezet voor bereik, platforminkomsten, affiliate links, merchandise of gratis producten? Of kan dat pas als er een klassiek sponsorcontract ligt? Kan de minister toezeggen dat de grens niet wordt gelegd bij grote accounts of hoge volgersaantallen? Juist microinfluencers en jonge kinderen met een kleine following kunnen interessant zijn voor bedrijven, omdat ze betrouwbaar en "echt" overkomen, zoals Aras. Het CDA wil voorkomen dat de aanpak alleen de grootste accounts raakt, terwijl de commerciële route voor kleine accounts openblijft. Is de minister het met ons eens dat we ook naar deze groep moeten kijken? Voorzitter. Dit gaat niet alleen over geld; dit gaat ook over veiligheid. Defence for Children wees erop dat er pieken kunnen zitten in het kijkgedrag op momenten dat kinderen in kwetsbare scènes centraal staan. Ook worden beelden van kinderen, bijvoorbeeld in badkleding, met tijdscodes gedeeld op onlinefora. Dat is huiveringwekkend en walgelijk. Een kind kan niet overzien waar zo'n beeld later terechtkomt, en ouders kunnen dat vaak ook niet. Daarom vraag ik de minister welke verantwoordelijkheid hij legt bij ouders, adverteerders, influencerbureaus en platforms. Komt er een echte zorgplicht voor platforms als zij zelf geld uitkeren aan accounts waarop kinderen centraal staan? Dan gaat het niet om een adverteerder, maar verdient het platform direct mee aan de zichtbaarheid van het kind. Ook wil het CDA voorkomen dat er uitzonderingsgronden ontstaan waardoor het verdienmodel alsnog via een achterdeur doorwerkt. Denk aan een kind dat begint met YouTube, waarna er optredens en boeken, T-shirts of andere merchandise volgen. Kan de minister toezeggen dat hij ook die indirecte commerciële routes meeneemt? Dan de boetes. De minister spreekt over "passende boetes", maar wat is passend? Worden boetes gekoppeld aan het commerciële voordeel? Kunnen deze oplopen bij herhaling? Kunnen platforms, bureaus en bedrijven hier ook door worden geraakt wanneer zij bewust verdienen aan commerciële content met kinderen? Voorzitter. Dan maak ik een bruggetje naar een heel ander onderwerp. Afgelopen vrijdag liep ik een ochtend mee op Schiphol. Daar zag ik van dichtbij hoeveel fysiek zwaar werk er schuilgaat achter elke koffer die wordt afgehandeld. Schiphol investeert terecht in tilhulpen, mechanisatie, elektrisch materieel en maatregelen om blootstelling aan uitstoot te beperken. Maar als de Nederlandse luchthavens hierin vooroplopen, terwijl andere Europese luchthavens achterblijven, kan dat leiden tot een ongelijk speelveld en innovatie remmen in plaats van aanjagen. Is de minister bereid om samen met de minister van Infrastructuur en Waterstaat Europese harmonisatie van arbostandaarden op luchthavens actief te agenderen in EU-verband, bijvoorbeeld bij de SZW-Raad? Wil hij daarbij inzetten op gezamenlijke standaarden voor fysieke belasting en vliegtuigmotoremissies, en de veilige inzet van nieuwe technieken? Kan hij de Kamer informeren over de Europese route die hij hierbij voor ogen heeft? Tot slot vraag ik graag een tweeminutendebat aan. Dank u wel.

Versie fab211734811797bca527cc08ff997efb4997e664750a9bec88ab84eb8833cda · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.