Sahelregio

Brontekst

Mevrouw Van Ark (CDA): Voorzitter. Tien jaar geleden was ik voor mijn toenmalige werk in Burkina Faso. Het was een periode waarin het er relatief rustig was. Toch schrok ik toen een konvooi van motoren vol met gewapende mannen in tegengestelde richting op ons af kwam rijden. Ze waren allemaal in het zwart gekleed en in mijn herinnering waren de wapens die ze droegen gigantisch. De chauffeur reed echter rustig door. Wat bleek? Het was geen staatsgreep, die overigens een dag later wel plaatsvond, maar een konvooi dat op weg was naar een religieus gebed. Voor de chauffeur was het helder, maar ik voelde mijn hart in mijn keel kloppen. Ik vertel dit verhaal om het belang te benadrukken van religieuze geletterdheid. Wat voor mij een terroristische dreiging leek, bleek een religieuze bijeenkomst. Dat leerde mij hoe gemakkelijk je een samenleving verkeerd kunt begrijpen als je haar religieuze context niet begrijpt. Voorzitter. Wij investeren terecht in veiligheid, terrorismebestrijding en de bestrijding van armoede. Maar wie de Sahel wil begrijpen, moet ook begrijpen waar mensen hun vertrouwen vandaan halen. In veel gebieden zijn het niet meer de autoriteiten, maar de religieuze leiders in wie de mensen vertrouwen hebben. Het zijn ook de religieuze, informele verbanden die ingezet kunnen worden voor het verspreiden van desinformatie. Als je dit wil tegengaan, dan moet je begrijpen wat de rol van religie is. Deelt de minister de opvatting dat religieuze geletterdheid een noodzakelijke voorwaarde is voor effectief Nederlands beleid in de regio? Op welke wijze worden diplomaten, beleidsmedewerkers en maatschappelijke organisaties toegerust om de religieuze dynamiek beter te begrijpen? Als Nederland bijvoorbeeld effectief desinformatie wil tegengaan, dan helpt het als je begrijpt hoe die boodschappen, ook via religieuze kanalen, worden verspreid, wie gezaghebbende boodschappers zijn en welke narratieven aanslaan bij jongeren die gerekruteerd worden door terroristische groepen. Voorzitter. Het is mijn overtuiging dat, als je echt een bijdrage wil leveren aan stabiliteit en het tegengaan van extremisme, het van belang is om kennis over religie niet als bijzaak maar als noodzaak te beschouwen. Religieuze leiders kunnen via ons beleid daardoor niet alleen een bijdrage leveren aan vredesopbouw, maar ook aan maatschappelijke weerbaarheid tegen desinformatie. Tegelijkertijd kunnen religieuze boodschappen ook worden misbruikt om radicalisering aan te wakkeren. Als Nederland effectief wil zijn met haar veiligheidsstrategie, dan moet ons diplomatieke netwerk begrijpen wie invloed heeft en wie betrouwbare gesprekspartners zijn. Voorzitter. Die les geldt breder, want veiligheid bereik je niet alleen met wapens. De minister zal dat ongetwijfeld met mij eens zijn. De regering erkent dan ook dat terrorisme, migratie en instabiliteit samenhangen met het gebrek aan perspectief. Blijvende betrokkenheid in de Sahel is van belang voor Nederland. Juist daarom begrijp ik de afbouw van middelen en de vermindering van diplomatieke capaciteit niet goed. Overigens ben ik wel heel blij met het openhouden van de ambassade in Zuid-Sudan. Hoe voorkomt het kabinet dat de afbouw van programma's in Mali, Burkina Faso en Niger juist die factoren versterkt die terrorisme en migratie voeden? Maatschappelijke organisaties zijn volgens het kabinet cruciaal voor weerbaarheid en conflictpreventie. Welke gevolgen hebben de bredere bezuinigingen voor deze lokale partners in de Sahel? Voorzitter. Nederland beschikt juist over sterke kennis op het gebied van water, landbouw en voedselzekerheid. Ik wil de minister vragen waarom deze onderwerpen in de nieuwe Sahelaanpak nog zo weinig nadruk krijgen. Voorzitter. Voor het CDA zijn Afrika en de Sahel niet alleen een continent respectievelijk een regio waar risico's vandaan komen. Afrika is ook een continent waar we graag in willen investeren, in langetermijnpartnerschappen en in stabiliteit, zodat jongeren perspectief houden. Nederland moet dat niet alleen doen, maar in nauwere samenwerking met EU-landen en met maatschappelijke partners, zodat er een gezamenlijke inzet komt om de veiligheid en stabiliteit te verbeteren. Dank u wel.

Versie 0609b8b2cc7355093c5307db626fe1cd0df245b801c11f2b764a73a837affa1c · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.