een datakluis bij de Belastingdienst met 64 miljoen documenten over de toeslagenaffaire

Brontekst

De heer Ceulemans (JA21): Dank, voorzitter. Ook ik heb iets te veel tekst, maar ik zie ook dat vrijwel alle vragen die ik over de datakluis wilde stellen, al door collega's gesteld zijn. Wat betreft de datakluis beperk ik me tot twee aanvullende vragen. Hoe gaat de samenstelling van de externe commissie onder leiding van mevrouw Maatoug precies in zijn werk? Hoe wordt geborgd dat er voldoende relevante kennis van de werkvloer in vertegenwoordigd is? Dan de fysieke FIOD-dossiers. In antwoord op mijn Kamervragen werd er ineens gewag gemaakt van aangetroffen fysieke FIOD-dossiers, waarna dit gegeven, afgaande op de beslisnota, op het allerlaatste moment nog werd toegevoegd aan de brief van 10 juli. De beantwoording van mijn vervolgvragen roept ook weer veel vragen op. Heel concreet: wat is nou het karakter van die dossiers? Zijn ze wel of niet nieuw aangetroffen? Hoe wordt er nu met die dossiers omgegaan? En welke implicaties kan het aantreffen van deze dossiers hebben? Voorzitter. Ik wil het vandaag vooral hebben over een echt schandaal rond de afhandeling van de toeslagenaffaire. Dat is een schandaal waar de datakluis wat mij betreft bij verbleekt, maar waarvoor desondanks veel en veel te weinig aandacht is in deze Kamer. Dat is het schandaal van massale onterechte compensatie. Zeker, de toeslagenaffaire heeft een groep ouders groot en onaanvaardbaar leed bezorgd. Die ouders verdienen alle hulp, ondersteuning en compensatie. Het wordt echter tijd om voor eens en voor altijd af te rekenen met een groot taboe. Dat is het punt dat de afhandeling van de toeslagenaffaire voor veel mensen een gigantisch verdienmodel is geworden. Dat verdienmodel kost de samenleving astronomische bedragen, ondermijnt de geloofwaardigheid van de hersteloperatie compleet en zorgt ervoor dat echt zwaar gedupeerden vaak nog altijd op hun recht moeten wachten. Om die reden heb ik verzocht om de brievenadministratie van het massale uitvraagproces bij dit debat te betrekken. Het klinkt misschien stoffig, maar dit betekent wat ons betreft niets minder dan een bom onder de afhandeling van de toeslagenaffaire. Jarenlang werden ouders op hun woord geloofd, als gedupeerde erkent en gecompenseerd wanneer zij aangaven dat een stopbrief niet vooraf was gegaan door een uitvraagbrief en rappels. Ondertussen waren er intern bij UHT al vanaf 2020 signalen dat er bij de CAP van de Belastingdienst mogelijk een brievenadministratie beschikbaar was. Daaruit bleek later dat stopbrieven wel degelijk voorafgegaan werden door uitvraagbrieven en rappels, maar dit heeft nooit geleid tot navragen bij de afdeling die tot op de dag van vandaag ditzelfde proces uitvoert. Jarenlang werden interne waarschuwingen in de wind geslagen, tot de NRC er in 2025 over berichtte, waarna de staatssecretaris de ADR onderzoek liet doen naar de brievenadministratie. De uitkomst was dat de administratie volledig en accuraat was. Dat betekent dat jarenlang onnodig, massaal en onterecht gecompenseerd is. Betrokkenen bij de UHT gaan uit van 20.000 ouders. Het gaat dus om 20.000 van de in totaal 44.000 erkende gedupeerden. Ik heb het dan over €30.000-Catshuisregeling, aanvullende regelingen en dossiers die overgingen naar de gemeenten voor brede ondersteuning, waar ook weer nagenoeg onbeperkt aanspraak kon worden gemaakt op materiële ondersteuning, waaronder excessieve luxe producten die niets meer met doelmatigheid voor het herstel te maken hadden. Dat is sowieso totaal doorgeschoten, maar al helemaal wanneer betrokkenen niet eens gedupeerd blijken. Inmiddels is de brievenadministratie door de rechtbank in Utrecht aanvaard als bewijs dat een gezin dat zeven ton aan compensatie ontving achteraf niet gedupeerd bleek op de grond waarop de compensatie is ontvangen. Voorzitter. We gingen van toeslagenaffaire naar compensatieschandaal, maar nu met de belastingbetaler en de echte slachtoffers van de toeslagenaffaire als gedupeerden. Al het geld is weg, want het kabinet weigert afgeronde dossiers te herbeoordelen. Hierover blijft de Kamer stil. Onze controlerende taak geldt ook wanneer het onderwerp misschien pijnlijk is. Waarom vindt de Kamer het normaal of zelfs wel prima dat er enorme bakken geld gaan naar mensen die daar geen recht op hebben? Is dat puur voor het goede gevoel, zelfs wanneer echt zwaar gedupeerden hierdoor onder op de stapel belanden? Voorzitter. Ik rond af. Mijn fractie vindt dit verbijsterend. Ik heb hierover de afgelopen maanden meermaals schriftelijke vragen gesteld, maar de staatssecretaris blijft herhalen dat op grond van de brievenadministratie niet te zeggen valt of mensen wel of niet gedupeerd zijn. Dit terwijl de Staat de brievenadministratie nota bene zelf als bewijs aandraagt in civiele procedures. Ik heb daarom een aantal vragen aan de staatssecretaris. Ik ga echter snel door mijn tijd, dus ik beperk me tot de allerbelangrijkste: is de staatssecretaris bereid om per direct geen cent meer uit te keren in het kader van welke stap in de hersteloperatie dan ook zonder voorafgaande check van de betreffende persoon in de brievenadministratie en is zij tevens bereid om lopende trajecten te stoppen indien deze check daar aanleiding toe geeft?

Versie b9d7ecf6160513032331d47993dabff2196a09f63b4e527c87c903a48b1dbe4c · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.